दानव, त्वया यत् पापं लोकपीडनकृतं संचितम्, अद्याहं तव शासिता त्रैलोक्यराजा च दण्डदाता चास्मि—इत्येवं दूतवचनं श्रुत्वा, कोपात् रक्तलोचनः, दुर्गृहीतः, स्वश्रीः क्षीणमिव सन्दृश्य, तद् दूतं प्रति वाक्यमुवाच। ‘‘हे इन्द्र! शतशः युद्धेषु तव पौौरुषं दृष्टवानस्मि; त्वं निर्लज्जः सन् लज्जां न वेत्सि, हे पापचेतन इन्द्र!’’ इति। एवं दूतवाक्यं श्रुत्वा, दानवो मनसा चिन्तयामास—‘‘इन्द्रः शरणं न लभमानः, एवं वक्तुमर्हति।’’ ततश्च स दुष्टात्मा, ‘‘इन्द्रोऽयं पराजितः, स्वयं नोत्थाय, आश्रयमाश्रित्य तिष्ठति।’’ इति चिन्तयन्, दुष्टलक्षणानि पापकर्माण्यपि ददर्श। स धूलिवृष्टिं पश्यति, रक्तवृष्टिं दिवः पृथिवीं प्रति, भुजनेत्रकम्पं, मुखशोषं, मनसोऽप्यभ्रमं च। स्वप्रियाणां पद्मवदनानां क्लेशं, पापज्ञानान् भीषणान् प्राणिनश्च ददर्श। एवं चिन्तयन्, दितिसुतः क्षणमपि शोकं जहौ, यावत् भीमः हस्तिसेनासंघर्षनिनादः शृणोति, रथघण्टानिनादश्च समुत्पन्नः। स तु धूलिपटलपीतां पृथिवीं पश्यति, तुरगरजसा संकुलां, शीघ्रगामिरथध्वजैः शोभिताम्। दिव्यविमानानि विचित्ररूपाणि पश्यति, तत्र च पारिजातपुष्पमाल्यशोभितां सेनां, किन्नरगीतसंपूर्णां, रत्नभूषणैरलंकृतां च। नानावृक्षसुमनोहरपुष्पगुच्छवतीं, प्रसारितायुधां, निर्मलकवचदीप्तिं च स पश्यति। स्वर्गवासिनां सेनां वीणावाद्यनिनादैः, सूतमागधस्तुतिभिः, नानावाद्यनिनादैः च समाकुलां, स दैत्यः स्वप्रासादात् निरीक्षते। तदा स किंचित् क्लेशितचित्तः, ‘‘क इदं नूतनं वीरं न जिगायमहम्?’’ इति चिन्तयामास। ततोऽस्य मनसि व्याकुले सन्, तस्य कर्णयोः तीक्ष्णानि वचनानि श्रुतानि, सिद्धसूतैः घोष्यमाणानि, हृदयविदारणि च। ‘‘जयस्ते, अप्रतिमवीर्य, भीमबाहो रणप्रिय! जय कुमार, देवसन्तानानन्द, देवमुखपद्मसुधाकर! जय, दैत्यकुलार्णवशोषकवह्नि!’’ ‘‘जय षडानन, मधुरकुक्कुटरथ, देवमौलिपदनखविजृम्भितासन! नूतनपद्मदलमौलिशोभित, दैत्यानां दुष्प्रसह्यकुलदावानल!’’ ‘‘जय विश्वाक, प्रभो! जय त्रैलोक्यरक्षक! जय सेनानायक! जय स्कन्द, गौरीपुत्र, मणिध्वज, सुवर्णाभरण, सूर्यसङ्काश!’’ ‘‘जय, लीलया शत्रुसन्तापकर! जय त्रैलोक्यरक्षक, दितिसुतश्रेष्ठतारकनाशक! जय सप्तरात्रज, लोकशोकनाशक स्कन्द!’’ एवं दिव्यसूतैः घोष्यमानं श्रुत्वा, तारकासुरः ब्रह्मणो वचनं स्मरन्, मृत्युः समीप इति बुबोध। तद्विचिन्त्य, स्वेददिग्धः, मार्गहीनपदातिः शीघ्रं प्रासादात् निर्गतः, शोकग्रस्तचित्तः। तदा दैत्याः कालनेमिप्रमुखाः, क्रोधसंरक्तचेतसः, स्वस्वगणैः सत्वरं धावन्तः, ‘‘वीराः धावत, गृह्णीत, व्यूहं स्थापयत!’’ इति घोषयन्तः। बालकं दृष्ट्वा, तारकासुरः भीमरूपः उवाच—‘‘बाल, किं त्वं योधितुमिच्छसि, उत क्रीडनकन्दुकविनोदायागतः?’’ ‘‘न त्वं दैत्ययुद्धान्यदृश्य, बालत्वात् तव बुद्धिः क्षुद्रदृष्टिः।’’ तं बालं देवगणानन्दं, प्रस्थितं समक्षं, स प्रत्युवाच—‘‘शृणु तारक, शास्त्रार्थः अद्य तुभ्यं प्रदर्श्यते।’’ ‘‘शास्त्रैः नार्थः संगृह्यते युद्धे, निर्भयवीरैरेव; बाल्यं मास्तु तवावमान्यं—क्वचित् बालोऽपि कालसर्पः भवति।’’ ‘‘सूर्यः अपि बालः सन् दुर्दृष्टः; अहं च बालोऽपि दुर्जयः। मन्त्रः अपि लघ्वक्षरः, तथापि दैत्य, पश्य तस्य प्रकाशम्।’’ एवं बालेन उक्ते, दैत्यः गदां प्राक्षिपत्; स तु बालः अपराजिततेजसा वज्रायुधेन तां न्यवारयत्। ततः दैत्यपतिः आयसीं मुसलां प्राक्षिपत्, किं तु कार्तिकेयः शत्रुसूदनः तां हस्तेन जग्राह। षडाननः कार्तिकेयः स्वगदां दैत्याय प्राक्षिपत्, तया ताडितः दैत्यः पर्वतराज इव कम्पितः। तदा दैत्यः षडाननं युद्धे दुर्जयं दृष्ट्वा, मनसा चिन्तयामास—‘‘नूनं मम कालः प्राप्तः, न संशयः।’’ तं क्रुद्धं दृष्ट्वा, सर्वे दैत्येश्वरा कालनेमिप्रमुखाः, तं बालं युद्धे आक्रम्य ताडयामासुः। स तु बालः, तेषां प्रहारैः अस्पृष्टः, तेजस्वी स्थिरः स्थितः; दैत्येश्वरोऽपि पुनः शूलैः शरैश्च तं ताडयामासुः। ते देवद्विषः, स्वसेनया सह, तं बालं समारोप्य, कार्तिकेयः दैत्यायुधैः ताडितोऽपि वेदनां न बुभुजे। तदानीं दैत्यैः संग्रामः देवेषु घोरः जातः; देवगणान् पीड्यमानान् दृष्ट्वा, बालस्य कोपः समुत्पन्नः। तदा स आयुधैः दैत्यसेनां प्रत्यनयत्; तेन ताडिताः देवद्विषः रक्षां न लब्धवन्तः। सर्वे दैत्याः कालनेमिप्रमुखाः रणभूमिं परित्यज्य पलायन्ते, सर्वतो हन्यमानाः। तदा तारकासुरः क्रुद्धः, महादैत्यपतिः, सुवर्णरेखाभूषितां दिव्यगदां जग्राह। स सुवर्णकङ्कणभूषितः, कुमारं गदया ताडयामास; मयूरपक्षशरैश्च देवगणान् प्राद्रावयत्। तथा तीक्ष्णशरैः तारकः, क्रुद्धोऽसुरसेनापतिः, गुहस्य वाहनं मयूरं विव्याध। देवगणान् विद्रावितान्, स्ववाहनं रक्तस्राविनं च दृष्ट्वा, स युद्धे निष्कलङ्कशक्तिं सुवर्णाभरणविभूषितां जग्राह।