एतेषु समयेषु, देवाः तेषां तेषां शरीरेषु विभागानुसारं तेन पूर्णाः अभवन्। तेषां उदराणि विदार्य, महेश्वरस्य बीजम् उदभूत्। तद् यदा निर्गतम्, सुवर्णमयस्य ज्वलनस्य सदृशं दीप्तिमत्, शङ्करस्य आश्रमे विस्तार्य, महत् निर्मलम् सरः अभवत्, यः अत्यन्तं विशालः। तस्मिन् सरसि, पूर्णविकसितानि सुवर्णपद्मानि आसीन्, विविधपक्षिभिः शब्दितम्। एतत् श्रुत्वा देवी तं महत् सुवर्णसरः अभ्यगच्छत्। कौतूहलपूर्णा सा देवी सुवर्णपद्मसरः समीपम् अगच्छत्; तत्र जलक्रीडायाः अनन्तरम्, पद्ममालया स्वं अलङ्कृतवती। ततः, सखीभिः सह तटस्थायाम्, देवी पातुं इच्छन्ती तं जलं अपश्यत्, यः मधुरः शुद्धः च, पद्मैः शोभितः। सा कृत्तिकाः अपश्यत्, याः स्नाताः, षड् सूर्याणां सदृशः दीप्तिमन्तः, ताः तं जलं पद्मपत्रात् गृह्य गृहं नीतवन्त्यः। हर्षपूर्णा देवी उक्तवती, "पद्मपत्रे स्थितं क्षीरम् पश्यामि।" तदा कृत्तिकाः सर्वं पर्वतानन्दन्यै उक्तवन्त्यः। "यदि तव पुत्रः जायते, तं तुभ्यं दास्यामः; सः अपि अस्माकं पुत्रः भवतु, अस्माकं नामानि धारयतु, सर्वेषु लोकेषु प्रसिद्धः भवतु, शुभे।" गिरिजा प्रत्यवदत्, "मम शरीरे जातः पुत्रः, सर्वाङ्गयुक्तः, कथं सर्वासां भवेत्?" तदा कृत्तिकाः उक्तवन्त्यः, "अस्माभिः उत्तमानि अङ्गानि दास्यामः; यदि तथा, तदा भवतु।" पर्वतानन्दना प्रत्यवदत्, "एवं भवतु, निर्दोषाः।" ततः हर्षपूर्णाः ताः पद्मपत्रे स्थितं क्षीरम् तस्यै ददुः। ताः तस्यै ददुः, सा तद् जलं शनैः पिपासुः पानं कृतवती; यदा जलं पीतम्, तदा तस्मिन् सरसि, देवी स्वस्य दक्षिणं पार्श्वं विदार्य, तस्मात् अद्भुतः बालः उत्पन्नः, यः सर्वलोकान् प्रकाशयन्। सः सूर्यवत् दीप्तिमान्, सुवर्णमयः, शुद्धं तीक्ष्णं शूलम् धारयन्, षड्वदनः। सः दुष्टदानवानां विनाशाय, सुवर्णवर्णः, दिव्येन इच्छया कुमारः अभवत्। पुनः, देवी वामं पार्श्वं विदार्य, पुत्रः बालरूपेण उत्पन्नः; स्कन्दस्य मुखात्, अग्नेः बीजात्, शत्रुनाशकः सुन्दरमुखः अभवत्। कृत्तिकाभिः सह संयोगात्, सः विशेषतः "शाखः" इति नाम्ना अभवत्; तानि नामानि तस्य षड्वदनानि व्याप्य दत्तानि। अतः सः लोके "विशाखः", "षडाननः", "स्कन्दः", "विशाखः", "षड्वक्त्रः", "कार्तिकेयः" इति प्रसिद्धः। चैत्रस्य शुक्लपक्षे पञ्चदशीदिने, द्वौ महाबलौ, सूर्यसदृशौ, सरः विशालः शरवन्तरे जातौ। चैत्रस्य शुक्लपञ्चमीदिने, पाकशासनः तौ बालौ नेतृत्वाय संस्कारम् अकरोत्। षष्ठ्यां दिने, गुहः सर्वैः अमरगणैः—ब्रह्मणा, इन्द्रेण, उपेन्द्रेण, भास्करेण च—अभिषिक्तः। सुगन्धितमालाभिः, शुभधूपैः, क्रीडनकैः, छत्रैः, व्यजनैः, जालैः, भूषणैः, लेपनैः च, तं अलङ्कृतवन्तः। विधिवत् अभिषिक्तः महाबलः षडाननः इन्द्रात् देवसेनाम्, सुप्रसिद्धां कन्यां, प्राप्तवान्। देवपत्नी हेतोः विष्णुः स्वं आयुधम् दत्तवान्, धनाध्यक्षः लक्षं यक्षान् दत्तवान्। अग्निः तेजः, वायुः वाहनम्, त्वष्टा क्रीडनकम्—रूपान्तरक्षमं कुक्कुटम्—अददात्; एवं सर्वे देवाः तस्मै अतुलं पारिषदं दत्तवन्तः। हर्षपूर्णेन मनसा ते स्कन्दाय सूर्यदीप्तिमते दत्तवन्तः। देवगणाः भूमौ प्रणम्य, षडाननं, वरदं, देवेषु श्रेष्ठं, स्तोत्रेण स्तुतवन्तः। "नमः कुमाराय महातेजसे, नमः स्कन्दाय दानवविनाशाय, नवोदितसूर्यदीप्तिसदृशाय, नमः षडाननाय रूपान्तराय। नमः रत्नबद्धमणिभूषाय, युद्धेशाय, दानवविनाशाय, सूर्यदीप्तिसदृशाय, गुहाय, गुह्याय च। नमः त्रैलोक्यभीतिकृते, अनन्तदयानिधये, विशाखाय, महाव्रताय, विशालनेत्राय, शुद्धाय च। नमः मोहाय, नमः युद्धे क्रूराय, मयूरवाहनाय, कङ्कणधराय। नमः धर्मध्वजधारिणे, नमः पूज्यशक्तये, नमः पराक्रमिणे, सदा अस्माकं कृपानिधये।" यज्ञेशं, कर्मनिष्ठं स्तुत्वा, ते प्रणम्य, देवाः, देवपतयः च, षडाननः प्रसन्नः, शुद्धनेत्रैः तान् समीक्ष्य उवाच—"शत्रून् नाशयिष्यामि, चिन्ता मुक्ताः भवत।" "किं वरं दास्यामि, देवाः? वदत, तुष्टाः। यद्यपि दुष्करम्, यत् हृदयप्रियं, यत् सर्वाधिकं इच्छथ।" इति उक्तः, देवाः नमस्कृत्य, सर्वे महात्मनं गुहं मनसा स्मृत्वा, उचुः—"तारकः नाम दैत्यराजः, सर्वदेवकुलनाशकः, महाबलः, दुर्जयः, दुष्टः, कुपितः—तम् हनिहि; एषः अस्माकं अभयप्रदः कामः।" एवं उक्तः, सः प्रत्यवदत्—"एवं भवतु"—सर्वैः देवगणैः सह, लोकनाथः, देवपतिभिः स्तुतः, निर्गतः। तारकनाशाय, जगत्कण्टकस्य विनाशाय, इन्द्रः सहायम् प्राप्त्वा, प्रेषितवान्। सः दैत्यसिंहं दूतम् प्रेषितवान्, यः कटुवचनप्रदः, निर्भयः, भीमरूपः, तदा दैत्यं सम्बोध्य उवाच। "इन्द्रः, देवाधिपः, तव प्रति वदति, दैत्यध्वजः, स्वर्गपतिः;" इति श्रुत्वा, तारकासुरः, महाबलः, स्वेच्छया आचरन्, यथेष्टम् अकरोत्। एवं दिव्यकुमारस्य उत्पत्तिः, देवसेनायाः विवाहः, देवदत्तानां आयुधानां, वाहनानां, पारिषदां च दानम्, देवैः स्तुतिः, तारकासुरस्य विनाशाय यत्नः च, सर्वम् एकस्मिन् पवित्रे प्रसङ्गे अभवत्।