यदा तानि सहस्ररूपाणि पार्वत्या दग्धानि, तदा तारकाकारं स्वरूपं सा देवी प्रदर्शयामास। तं दृष्ट्वा शङ्करः संशयान्मुक्तः अभवत्। सा च सर्वविश्वस्वरूपिणी हिमवतः कन्या, विरहदुःखात् पुनः प्राप्ता, कामेश्वरस्य हृदयं हर्षेण पूर्णम् अकरोत्। ततः तौ उभौ, शिवः पार्वती च, सहस्रवर्षपर्यन्तं रहसि स्थित्वा, विविधकारणोत्थितया रमायाः अनवरतं क्रीडां चक्रतुः। विरकः तु द्वारस्थः सन्, ये देवाः हरं द्रष्टुम् इच्छन्ति स्म, तान् नम्रतया स्वगृहाणि प्रेषयामास। स देवांश्चेदमुवाच—"नात्र अवसरः, वृषध्वजः देवीसहितः रहसि क्रीडति" इति। तेन ते देवाः यथागतं प्रतिनिवृत्ताः। सहस्रवर्षे गते, देवाः उत्सुकचित्ताः, अग्निं प्रेरयामासुः येन शङ्करस्य कृत्यम् अवगन्तव्यम्। अग्निः तु वराहवपुषा जालकद्वारात् प्रविश्य, शर्वं गिरिजया सह शयानं दृष्टवान्। तं दृष्ट्वा महादेवः कोपितः किञ्चिद् अग्निं वराहरूपिणं इदं वचनमुवाच—"मम वीर्यस्य अर्धं देवीषु निषिक्तम्, शेषं तु त्वं पिब, हे अग्ने, यतः त्वया बाधा कृताऽस्ति।" इति। तदा अग्निः कृताञ्जलिः तद्वीर्यं पीत्वा तिष्ठन्। तस्मात् देवाः तेन वीर्येण तेषां तेषां देहभागानुसारं पूरिताः। तेषां उदराणि विदार्य महेश्वरवीर्यं निर्गतम्। तत् तेजस्वि सुवर्णपिङ्गलं वीर्यं शङ्कराश्रमे प्रसृत्य, महद्दिव्यं निर्मलसरोवरं जातम्। तस्मिन् सरसि सुवर्णपद्मानि स्फुटितानि, विविधपक्षिस्वरैः निनादितानि च। तदाकर्ण्य देवी सा महाहर्षेण सुवर्णपद्मयुतं तं सरोवरं समीपं गता। कौतूहलात् सा देवी तस्मिन् पद्मसरोवरं प्रविश्य, जलक्रीडां कृत्वा, पद्ममालया स्वं विभूषयामास। ततः सखीभिः सह तटस्थिता, सा देवी पातुम् इच्छन्ती, तद् मधुरं निर्मलं पद्ममण्डितं जलं दृष्टवती। तत्र सा षट्सूर्यसमप्रभाः कृत्तिकाः अपश्यत्, याः तद् जलं पद्मपत्रात् गृहित्वा स्वगृहं निन्युः। सा ताः कृत्तिकाः प्रहर्षेण उवाच—"अहं पश्यामि दुग्धं पद्मपत्रे स्थितम्।" ताः कृत्तिकाः पर्वतकन्यायै सर्वं न्यवेदयन्। "यदि पुत्रस्ते जायेत, तं वयं तुभ्यं दास्यामः, स च अस्माकं नाम्ना लोके प्रसिद्धो भवतु, शुभे।" इति। गिरिजा प्रत्युवाच—"मम शरीरे जातः पुत्रः सर्वाङ्गसम्पन्नः कथं भवत्यः स्यात्?" तदा कृत्तिकाः ऊचुः—"वयं तस्मै उत्तमानि अङ्गानि दास्यामः, यदि तथा, तर्हि तथा अस्तु।" पर्वतकन्या प्रत्युवाच—"अस्तु, निष्कलङ्काः।" ततः हर्षपूर्णाः ताः कृत्तिकाः पद्मपत्रस्थं दुग्धं तस्यै ददुः। सा शनैः तद् जलं पित्वा, सरसि तिष्ठन्ती, दक्षिणपार्श्वं विदार्य, अद्भुतं तेजस्विनं बालकं सृष्टवती, यः सर्वान् लोकान् प्रकाशयामास। सः सूर्यसमप्रभः, सुवर्णवर्णः, शुद्धतीक्ष्णशूलधारी, षडाननः आसीत्। सः दुष्टदानवान् विनाशयितुं दीप्तिमान् सुवर्णवर्णश्च, तस्मात् सः कुमारः इति दिव्येन नियोगेन अभवत्। पुनः सा देवी वामपार्श्वं विदार्य, पुत्रं सुषुवे; स्कन्दस्य मुखात्, अग्नेः वीर्येण, शोभनमुखः शत्रुनाशकः जातः। कृत्तिकाभिः सह सम्बन्धात् सः विशेषतः 'शाख' इति नाम्ना अभवत्; षड्वदनानि शाखनामानि तस्य विततानि। तस्मात् सः लोके षडाननः, विशाखः, स्कन्दः, षड्वक्त्रः, कार्त्तिकेयः इति प्रसिद्धः। चैत्रशुक्लपक्षे पञ्चदशीदिने, तौ महाबलवन्तौ बालकौ, तृणवनान्तरे, सूर्यसमानौ, जातौ। पंचमीदिने, पाकशासनः तौ बालकौ नायकत्वाय संस्कारम् अकरोत्। षष्ठ्यां तु दिवसे, ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रभास्करादिभिः सर्वैः अमरगणैः गुहः अभिषिक्तः। गन्धमाल्यैः, शुभधूपैः, क्रीडनकैः, छत्रचामरजालैः, भूषणैः, तैलैः च, तं सम्यक् अलंकृतवन्तः। विधिपूर्वकं सम्यक् अभिषिक्तः षडाननः महाबलः, इन्द्रात् देवसेनाम् सुप्रसिद्धां कन्यां प्राप्तवान्। देवपत्नीहेतोः विष्णुः स्वं आयुधं तस्मै दत्तवान्, धनाध्यक्षः लक्षं यक्षान् दत्तवान्। अग्निः तेजः, वायुः वाहनं, त्वष्टा बहुरूपिणं कुक्कुटं क्रीडनकं दत्तवान्। एवं सर्वे देवाः तस्मै अप्रतिमं गणं दत्तवन्तः। हृष्टचित्ताः सर्वे देवाः सूर्यसमप्रभं स्कन्दं तं दत्तवन्तः। देवगणाः भूमौ प्रणिपत्य, वरदं षडाननं स्तुत्वा, उत्तमं स्तोत्रं जगुः। "नमः कुमराय महातेजसे, स्कन्दाय दैत्यनाशाय, उदितसूर्यसमानदीप्तये, षडाननाय बहुरूपधारिणे नमः।" "रत्नमालाभूषिताय, रणपतये, दैत्यनाशकाय, सूर्यसमप्रभाय, गुहाय, रहस्याय नमः।" "त्रैलोक्यभीतिनाशकाय, अनन्तदयानिधये बालाय, विशाललोचनाय विशुद्धाय, महाव्रतानां विशाखाय नमः।" एवं दिव्यकथायाम्, कुमारस्य अद्भुतोत्पत्तिः, षडाननस्य महिमा, देवगणानां स्तुतिः च, श्राव्यरूपेण संप्रकाश्यते।