तदा पर्वतस्य राजप्रासादेषु वाताः मेघाश्च स्वच्छतायाः कर्म अकुर्वन्। श्रीमती श्रीः स्वयं देवीं विविधाभरणैः सुसज्जयामास। सर्वत्र तेजः प्रस्फुरत्, समृद्धिः चाभवत्; पर्वतस्य सर्वतः कल्पमणयः रत्नानि च समन्तात् विराजन्ति स्म। नागाः, कल्पवृक्षाः, दिव्यौषधयः च, देहधारिण्यः, दिव्यगुणसम्पन्नाः, तत्र उपस्थिताः। सर्वरसाः, धातवः च पर्वतस्य आज्ञापालनाय सेवकत्वेन स्थिताः। नद्यः, समुद्राः, स्थावरजङ्गमं च सर्वं हिमशैलस्य कीर्तिं वर्धयामास। ऋषयः, नागाः, यक्षाः, गन्धर्वाः, किन्नराः, शङ्करस्य देवाः च गन्धमादन पर्वते समागताः। तत्र सर्वाभरणानि, शुद्धरूपाणि, सज्जीभूतानि। शर्वस्य जटायां चन्द्रशेखरः, हे पितामह, संस्थापितः। कामुण्डा स्नेहपूर्णनेत्रा, महाफणिकमालां शिरसि बद्धवती। सा शङ्करं प्रति वदति स्म—"हे शङ्कर, तव पुत्रः दैत्याधिपान् हत्वा मम रक्तेन तुष्टिं करोतु।" सौरिः, ज्वलज्जटामुकुटधारी, सर्पाभरणैः सुसज्जितः, शम्भोः पुरतः स्थितः। शक्रः, विस्तृतपद्ममुखः, श्रमेण स्वेदितः, गजचर्म धारणाय उत्सुकः, तस्य पार्श्वे स्थितः। वायुः हरेण महावृषभं, हिमालयशिखरसमप्रभं, सुसज्जयामास। सूर्यः, अग्निः, चन्द्रः च शम्भोः नेत्रेषु स्थित्वा, स्वतेजः प्रसारितवन्तः, लोकनाथस्य साक्षिभूताः। सः श्मशानरजः, रजतसदृशः, शिरसि लिप्तवान्, हस्तेन मानवास्थिमालां बध्नाति स्म। मृत्युनाथः द्वारि स्थितः, गदाधारी, विविधरूपैः, रत्नैः च धनाध्यक्षेन समर्पितः सुसज्जितः। सः स्वहस्तात् सर्पकङ्कणं त्यक्त्वा, वासुकिं तक्षकं च कर्णाभरणरूपेण निर्मितवान्। गणनायकाः, विनयेन, पृथक् पृथक्, वीरकं, सागराधिपैः नूतनपुष्पैः सुसज्जितं, उपानयन्। ते व्यग्राः सन्तः, त्रिशूलधारिणं प्रति, "भूमौ उद्घोषय, यः प्रभुः सज्जः सुसज्जितः," इति वदन्ति स्म। सप्तसागराः दर्पणरूपेण स्थिताः, तेन प्रभुः महासागरे स्वप्रतिबिम्बं दृष्टवान्। केशवः भूमिं जानुभिः आलिङ्ग्य, स्थाणुं प्रति उवाच—"हे देव, तव रूपं लोकानन्दकरम्।" मातरः कामदेवीं, विधवाचिह्नितां, समयः आगतः इति सङ्केतैः प्रेषयामासुः। तदनन्तरं देव्या, हसितमुख्या, "रति मदनविहीना तव पुरतः आगता," इति प्रभुं प्राप्य वदन्ति स्म। तदा प्रभुः वामहस्तेन तां त्यक्तवान्, गिरिजायाः मुखदर्शनाय उत्सुकः। हरः ततः हिमगुहासमश्वेतं महावृषभं मृदुलचर्मणा प्रेरयामास; तस्य तीक्ष्णदृष्टिः गणान् विदारयन्, पर्वतान् कम्पयन्, वज्रसदृशः आसीत्। हरिः, पृथिव्याः रजसा सुसज्जितः, शीघ्रगामी, श्रेष्ठवृक्षेषु शरणागतान् प्रति—"गच्छत, मार्गं मा विहतयत," इति उक्तवान्। पुत्रः, भ्रुकुटिसंयुक्तमुखः, प्रभोः प्रथमाज्ञया, "गगने कः कंटकः? गच्छत, पर्वतात् दूरं मा स्थित," इति वदति स्म। महासागरः जलं शिलासदृशं कुर्यात्, देवशत्रूणां आगमनं महाव्यथासदृशम्। गणनायकाः, चञ्चलतां त्यक्त्वा, स्थिरभावेन गच्छन्तु; देवाधिपतयः निरीक्षन्ति। भृङ्गः स्वस्वरूपं न नेतुम्; पिनाकधारी, विस्तृतमुखः, अग्रे न गच्छति। मृत्युः व्यर्थं शस्त्रं धारयति, शीघ्रता त्यक्त्वा। नगरनाशकस्य रथाश्वपदं मातृसमूहात् विमुक्तं न भवति। देवाः स्वस्वगणैः परिवृताः, पादातिकाः; हरप्रियायाः अनुयायिनः द्विगुणमार्गं गच्छन्ति। देवाः स्ववाहनैः, वातोत्कम्पितचामरैः, पताकाभिः, क्रीडायाम् रममाणाः, मार्गं गच्छन्ति। ते स्वजनं, कामान्वितं, त्रिधा नियतस्थानं अनुगच्छन्ति—किमर्थम्? भूषणसमूहात् उत्पन्नः शब्दः किन्नरैः न पराजितः; जातिसंयुक्ताः षड्ज-मध्यमस्वरं न गायन्ति; अत्र अधिकाः अल्पस्पष्टस्वरेण वदन्ति। विविधतालविलासैः, पृथक् पृथक्, तव अतिक्रूरता-भयात्, गौडकाः शीघ्रं निर्गच्छन्ति। षाड्गवाद्याः स्वगीतैः, नृत्यैः च सह न नृत्यन्ति—किमर्थम्? प्रभोः पुरतः, यः अर्थं अविच्छिन्नं प्रकटयति, एवम् ज्ञायते। तत्र रममाणाः, पृथक् पृथक्, सुन्दरनृत्यैः, बहुविलासैः, पर्वतनाथस्य कीर्तिं वितरन्ति, गजकुलेषु वितीर्णाः। कथाः सर्वदिशि प्रतिध्वनन्ति, विविधवधूसंयुक्ताः; कुलाः नगाडध्वनिं न वादयन्ति, न च स्वरिताः—किमर्थम्? ताः स्वरितरूपा न भवन्ति। एवं, देवदानवाः पर्वतं प्रति सज्जतायाः आज्ञया, हर्षपूर्णाः, जगत् चराचरं पूरयन्तः, शीघ्रं निर्गच्छन्ति। महासागरः गर्जनयुक्तः, गुहाः प्रतिध्वनिताः, लोकः पिनाकधारिणा समुत्क्षिप्तः इव, दिशाः निनादपूर्णाः, विक्षिप्तः। कत्रचित् सहस्रस्वर्णद्वारैः दीप्तः; अन्यत्र हरितमणिमञ्चपृष्ठैः आवृतः; अन्यत्र शुद्धदूरस्तम्भैः; तत्र तत्र जलधाराभिः मेघैः सह रमणीयः। सहस्रचलपताकाभिः, दिव्यवृक्षसमूहैः, श्वेतकृष्णरक्तवर्णैः चित्रितः, श्रीसम्पदा शोभितः, विस्तृतमार्गशिखरैः अलङ्कृतः। पर्वतनाथस्य नगरं प्रविशन्तं दृष्ट्वा, नगरं कम्पितम्; विजयपूर्णाः व्याघ्ररूपाः महिलाः, मार्गेषु समावृत्य, शीघ्रं धावन्ति स्म।