ततः स विनीतः सेवकः भूमौ प्रणिपत्य, केवलं प्रणामपरायणः स देवमुवाच। ‘‘सप्तर्षयः, हे तेजस्विन् भगवन्, त्वां द्रष्टुमागताः। तव दर्शनोत्सुकाः देवकार्यार्थं समागताः; तेषां दर्शनं समीपगमनं च त्वया आज्ञाप्यताम्।’’ इति तेन महात्मना सेवकेन उक्तः धूर्जटिः शिवः भूधरस्य कम्पनेन तेषां प्रवेशाय अनुमतिं दत्तवान्। ततः स सेवकः शिरसि प्रणम्य, समीपस्थितान् तान् महर्षीन् धनुष्पाणेः समीपं आह्वयत्। तदा ते सप्तर्षयः, अर्धचूडालकाः मृगचर्मवसनाः, गिरिशस्य महिमाभिरलंकृतं पुण्यवाटिकां प्रविशन्ति। तत्र ते देवपुष्पसमूहम् आदाय, अञ्जलिपुटैः प्रणम्य, स्वर्गवासिभिः पूजितं धनुष्मतः पादयुगलं सश्रद्धं पूजयामासुः। ततः त्रीशूलधारेण सौम्यदृष्ट्या वीक्षिताः ते शान्तात्मानः मुनयः, हृष्टमनसः, समं कामारिं भक्त्या स्तुत्वा ऊचुः— ‘‘अहो, अद्य वयं कृतार्थाः! अत्रैव देवेशोऽपि वरं दास्यति। तव कृपायाः शुद्धतोयेन तपसा कश्चिद् फलमवाप्यते। धन्यो हि स हिमालयः, यस्य कन्या तस्याश्रये तपश्चरति; तेन दैत्यराजेन तारकेन, यो देवान् समूलं व्युत्पाटयत्, महदन्तं प्राप्स्यति। तवांशं दृष्ट्वा स्वदेहदोषात् विमुच्यते; स धर्मात्मा, यस्य चित्तं पुण्यम्— स्वयं ब्रह्मा च हरिश्च तव प्राप्त्युत्सुकौ सन्तः दह्येते। ये तव पादयुगलं हृदि धारयन्ति, येन महापातकशम एककारणमस्ति, ते त्वामेव बहुकृत्यमेकमिव वदन्ति। तस्मात् अद्य त्वमेव वक्ता; अन्यथा जगत् तव अनुकम्पाभावेन स्पृष्टं स्यात्, अथवा न जानासि भूतदुःखम्; सर्वकर्माणि त्वया सर्वत्र विनश्यन्ति। यद्यपि त्वं लोकदुःखं न पश्यसि, कथं तव दया कथ्यते? न हि तव योगमायागुहाश्रितं शुद्धवैभवं किञ्चिद् अज्ञातम्। वयं च देहिनां मध्ये भाग्यवन्तः, यतो वयं त्वां एवं पश्यामः; अतः मनसि यदभिलषितं तत् सिध्यति, तव दर्शनाभावेन तद् व्यर्थं स्यात्। त्वं सृष्ट्यादौ जगद्व्यवस्थायाः कर्ता भविष्यसि; तस्मात् वयं मुनयः वाक्यं त्यक्त्वा, गिरिशस्य साक्षात्सन्निधौ तस्य वाक्यभूमौ प्रणमामः। यथा उत्तमकृषकाः पृथिव्यां शुभबीजानि क्षिपन्ति, फलोत्कर्षाय।’’ एवं तेषां मधुरं युक्तिपूर्वकं वाक्यं श्रुत्वा, वाक्पतिः शिवः प्रसन्नः सुन्दरस्मितेन प्रत्युवाच— ‘‘अहं जानामि लोकव्यवस्थायाः श्रेयस्करं कारणम्। या कन्या हिमवत्पुत्री, सा लक्षणेन परमं कल्याणं प्राप्स्यति। सर्वे देवकार्यार्थं उत्सुकाः, यत्नं कुर्वन्ति; किन्तु किमर्थं कार्यम्? प्राज्ञैः विशेषतः लोकाचरितं अनुवर्तितव्यम्; ते धर्मसेविनः, अन्ये तस्याधीनाः।’’ एवं तेन उक्ताः मुनयः शीघ्रं हिमालयं जग्मुः। तत्र तं पर्वतराजं तेन मान्यं कृत्वा, प्रमुदिताः श्रेष्ठमुनयः शीघ्रं किञ्चिद् वाक्यमूचुः— ‘‘देवो पिनाकी तव कन्यां साक्षात् इच्छति; यथा अग्नौ हविर्देयम्, तथा त्वं शुद्धिं कुरु। एष देवकार्यः चिरं परिवर्तते; अधुना यत्नः क्रियतां लोकार्थरक्षणाय।’’ एवं तैः उक्तः पर्वतः हर्षविस्मितः, प्रत्युत्तरं दातुं न शशाक; स शिवं प्रत्याश्रित्य मुनीन् प्रत्युवाच। तदा मेना, मुनीन् दृष्ट्वा, स्नेहविकम्पितया वाचा, कन्यां च मुनीन् च प्रणिपत्य, तेषां पादमूलं गत्वा, तदर्थं विज्ञाय, उवाच— ‘‘यस्यार्थं कन्याजननं काम्यते, यद्यपि स फलदायकः, स स एव काले समुपस्थितः। यदि वरः कुलं, जातिं, वयः, रूपं, तेजः, धनं च युक्तः, तस्य याच्यमानाय कन्या दातव्या। कथं सा कन्या प्रयातु, या सर्वाणि कठिनानि तपांसि आचरितवती? या यथोक्तं वदति, तस्य यथोचितं कार्यं क्रियताम्।’’ एवं हिमगिरिपतिप्रियया उक्ताः मुनयः, पुनः स्त्रियाः हृदयानुकूलं धर्म्यम् वाक्यमूचुः— ‘‘देवाः दानवाश्च ये शङ्करस्य पादपद्मं भक्त्या सेवन्ते, तेनैव तस्य ऐश्वर्यं लभ्यते। या तेन यथायोग्यं रूपं वाञ्छति, सा तद्रूपं तपसा लभते, तस्मिन्नेव रूपे सन्तोषं प्राप्नोति। या सावधानता तैः दिव्यैः व्रतैः पूर्णा, सा तस्यैव पत्नीत्वं प्राप्स्यति; तस्मात् तस्य पूर्णत्वपर्यन्तं प्रतीक्ष्यताम्।’’ एवं उक्त्वा, पर्वतराजसहिताः मुनयः, यत्र उमा तपःतेजसा दीप्तिमती, सूर्याग्निशिखामिव शोभमाना, तत्र जग्मुः। मार्गे तां प्रणम्य, मुनयः सौम्यया वाचा ऊचुः— ‘‘सुन्दरि, प्रिये, मोहिनि, तपसा त्वं सौन्दर्यं मा दह। प्रातःकाले शङ्करः तव हस्तं गृह्णाति, हे कन्ये; वयं तव पितरं गत्वा, तव कार्यं निवेदितवन्तः। त्वं पित्रा सह गृहं गच्छ; वयं स्वाश्रमं यास्यामः।’’ एवं उक्ता सा, ‘‘मम तपसः फलमगम्यत्’’ इति मन्यन्ती, दिव्यतेजसा भूषिता शीघ्रं पितुः गृहं जगाम। तत्र हिमवत्पुत्री, हरस्य दर्शनलालसा, एकां रात्रिं दशसहस्रवर्षसमानां मेने। ततः शुभे ब्राह्ममुहूर्ते, दिव्याङ्गनाः तस्याः विविधानि शुभकार्यानि यथाक्रमं कृतवन्तः। तस्याः गृहं शुभलक्षणैः विभूषितं महद् विमानमिव, तत्र ऋतवः अपि मूर्तिमन्तः सन्तः, पर्वततनयां सकलाभिलषितार्थसंपादनाय उपतस्थुः।