महान्ताम् बुद्धिबलैश्वर्यकर्मणाम् उपायः महान् एव, यतः अन्यद् किमपि नास्ति; सर्वं तस्मात् एव प्रवर्तते। अहम् तस्यैव अनाद्यन्तस्य ऐश्वर्यस्य शरणं गतवान्, एषा मम निश्चला दृढा च बुद्धिः। अथ तस्याः देवीवचनं श्रुत्वा, मुनीनां श्रेष्ठाः स्वेच्छया गन्तुं वा स्थितुं वा समुत्सुकाः अभवन्। ते प्रमुदितनयनजलपूरितलोचनाः, तपस्विन्याः कन्यायाः आलिङ्गनं कृत्वा, हर्षोत्कर्षेण, शैलसुते मधुराणि वचनानि ऊचुः— "बाले, अद्भुतासि त्वम्! ज्ञानस्वरूपवत् विशुद्धा, सत्यमेव अस्माकं हृदयानि रमयसि, सतत्त्वनिष्ठा। वयं हि तस्य देवस्य अद्भुतं ऐश्वर्यं जानिमः; तव निश्चयस्य स्थैर्यम् अवगन्तुं अत्र आगताः। शीघ्रं, सुकुमारि, तव मनोरथः सिध्यिष्यति; रत्नात् सूर्यतेजः क्व गच्छति, किम् तेजः अन्यत्र प्रवर्तते? किं मन्दवाक्येन? गिरीशं विना कथं गच्छामः? अन्यः उपायः नास्ति, तम् एव प्रार्थयामहे। एषः अर्थः अस्माकं हृदये अपि सन्निहितः; अतः त्वमेव बुद्धिः, त्वमेव मार्गः। नूनम् एव शङ्करः स्वयं तद् कार्यं साधयिष्यति।" एवं उक्त्वा, तैः शैलसुता पूजिता मुनयः तस्मात् प्रस्थिताः। ते गङ्गाजलैः शुद्धात्मानः, जटाभिः पिङ्गलाभिः बद्धाः, हिमवतः महतीं स्थलीं गिरीशदर्शनाय जग्मुः। मन्दारपुष्पमालाभिः हस्तेषु विभूषिताः, भ्रमरैः अनुयाताः, पर्वतस्य स्थलीं प्राप्ताः, शंकराश्रमं दृष्टवन्तः। तत्र सर्वे प्राणी प्रशान्ताः, वनं नवशान्तम्, सर्वतः निर्झरिण्यः सलिलानि च निःशब्दानि, अकम्पानि च। तत्र द्वारि अहम् एकं वीर्यवन्तं परिचारकं दण्डधरं अपश्यम्; सप्त महर्षयः तु कार्यगौरवात् विनयं धारयन्तः तिष्ठन्ति स्म। त एव वाग्मिषु श्रेष्ठाः, मधुरैः वाक्यैः, "वयं गणनाथस्य शरण्यस्य दर्शनाय अत्र आगताः," इति शंसन्ति स्म। "तम् त्रिनेत्रं विद्धि; देवकार्यप्रेरिताः वयं त्वामेव शरणं सत्यम्, यतः कालः त्वां न अतिक्रामति। एषः अस्माकं निवेद्यः, यः प्रायः प्रभवे द्वारपालाय निवेद्यते।" इति मुनिभिः उक्तः स परिचारकः तान् समुचितेन सम्मान्य प्रत्युवाच— "क्षणेन प्रभुः सायं यज्ञसमये मन्दाकिन्यां स्नानाय आगमिष्यति; तत्रैव यूयं त्रिशूलधारिणं द्रक्ष्यथ।" इति श्रुत्वा, मुनयः तं क्षणं प्रतीक्षन्तः, तृषितचातकाः मेघगर्जनम् इव आकाङ्क्षन्तः तस्थुः। ततः क्षणेन, ध्यानकर्म समाप्त्य, प्रभुः मृगचर्माच्छादितं वीरासनं विसृज्य, स्नानाय प्रस्थितः। तदा परिचारकः, भूमौ प्रणम्य, केवलं नम्रतया देवम् उदैक्षत— "सप्तर्षयः प्रभो, त्वद् दर्शनार्थम् आगताः; तेषां आगमनं अनुमन्यस्व, देवकार्ये उत्सुकाः सन्तः त्वां द्रष्टुम् इच्छन्ति।" इति महात्मना परिचारकेन उक्तः धूर्जटिः तान् भूमिस्पर्शेन प्रवेशं दत्तवान्। स परिचारकः शिरसा नमित्वा, समीपस्थान् तान् मुनीन् धनुष्पाणेः समीपं आह्वयत्। ते अर्धबद्धजटिलाः, कृशान्तराजिनवसनाः, शैलाधिपतेः विभूतिभिः शोभितं पुण्यवाटिकां प्रविश्य, कृताञ्जलिपुटाः, दिव्यपुष्पसमूहेन युक्ताः, धनुष्पाणेः चरणयुगलं स्वर्गवासिभिः पूजितं प्रणिपत्य उपास्तुः। त्रिशूलधारिणा सौम्यदृष्ट्या निरीक्षिताः, प्रसन्नाः मुनयः, कामारये भक्त्या स्तुतिम् अकुर्युः— "अद्य नूनं वयं सिद्धाः! अत्रैव देवेशः वरं दास्यति। तव अनुग्रहाम्बुना, तपसा किञ्चिद् फलम् लभ्यते। धन्यः स हिमालयः, यस्य कन्या तव आश्रमे तपस्विनी; यः तारकः सर्वदेवान् उन्मूल्य, स अपि महान्तं अन्तं प्राप्स्यति। तव अंशदर्शनात् स्वदेहपापात् विमुक्तिः; धन्यः स चेतसा, ब्रह्मा विष्णुः च अपि त्वदर्थे उत्कण्ठितौ। ये तव चरणयुगलं हृदि धारयन्ति, महापातकशमनहेतुम्, त एव त्वाम् एकं बहुकर्मणं वदन्ति, यतः अन्यः कश्चित् नास्ति। अतः अद्य त्वमेव उक्तवान्; अन्यथा, जगत् तव अनुकम्पया स्पृष्टं न स्यात्, अथवा त्वं प्रजानां दुःखं न जानासि, यतः सर्वकर्माणि त्वया एव सर्वत्र विनश्यन्ति। यदि त्वं लोकेषु क्लेशं न पश्यसि, तर्हि तव अनुकम्पा कथं कथ्यते? तव योगमायागुहाश्रितं विशुद्धं सत्त्वमैश्वर्यं न अविदितम्। वयं च देहिनां मध्ये भाग्यवन्तः, यतः त्वां एवं पश्यामः; अतः अस्माकं मनसि स्थितः कामः सिध्यति, तव अदर्शनात् स निष्फलः स्यात्। त्वं लोकरचनाय एकः कर्ता भविष्यसि, सृष्ट्यादौ अग्रतः; अतः वयं मुनयः वाक्यं त्यक्त्वा, शैलनाथस्य वाक्यभूमौ, प्रणमामः। यथा उत्तमकृषकाः भूमौ शुभबीजमुष्टिं सन्तानाय क्षिपन्ति।" एवं तेषां रम्यवाक्यं, कौशलयुक्तं, श्रुत्वा वाक्पतिः प्रभुः प्रसन्नः सुमधुरस्मितेन उवाच— "लोकव्यवस्थायाः उत्तमं प्रयोजनं जानामि; या शैलसुता जाता, सा परमहिताय नियुक्ता, लक्षणैः सूचिता। सर्वे हि देवकार्ये उत्सुकाः, तेषां मनांसि शीघ्रं प्रयुञ्जते, किन्तु किम् तेषां कार्यम्? प्राज्ञैः विशेषतः लोकधर्मः अनुसर्तव्यः; ते धर्मं सेवन्ते, अन्ये धर्मेण एव स्थिताः।