तदनन्तरं, गगनात् श्रुत्वा तं वचनं हिमालयाधिपः स्वच्छवर्णः स्वकन्यायाः अनुमतिं दत्त्वा शीघ्रं स्वगृहं प्रत्यपद्यत। ततः नगराजकन्या, राजनगरस्य धर्मनिष्ठा कन्या, स्वसुहृद्भिः सहित्या देवैरपि दुरधिगमं पर्वतम् अगम्यत। सा हिमवतः पुण्यशिखरं सम्प्राप्तवती, यत्र नानाविधानि रत्नानि शोभन्ते, दिव्यलताभिः समलङ्कृतं, सिद्धगन्धर्वसंघैः सेव्यमानम्। तत्र नानापशुसमूहेन पूर्णम्, वृक्षेषु भ्रमरस्वनैः कूजितम्, दिव्यस्रोतसा समन्वितं, सरोवरैः शोभितम्। विविधानां पक्षिणां झटिभिः पूर्णं, चक्रवाकैः सुशोभितम्, जलस्थलजपुष्पैः विभूषितम्। रम्यगुहाभिः, सुखावासस्थानैः, पक्षिसमूहैः संकीर्णं, कल्पवृक्षसम्पन्नम्। तत्र सा कन्या महद्वृक्षं ददर्श, विस्तीर्णशाखं, हरितपत्रसमाच्छन्नं, सर्वऋतुपुष्पविभूषितम्, शतशः स्वप्नैः विराजमानम्। विविधैः पुष्पैः आवृतं, नानाफलसमृद्धम्, सूर्यरश्मिभिः पतितपत्राणि संयोजितानि। तत्र सा पर्वतान्या वस्त्राभरणानि त्यक्त्वा दिव्यवल्कलाम्बरं परिधाय, कुशकर्षिकया मेखलां बबन्ध। त्रिः स्नात्वा, शुक्लाहारपरिपोषिता, शरदां शतमेकैकपत्राहारिणी तत्र वासमकरोत्। शतसंवत्सरं निःशेषभोजना समन्युव्रतधारिणी सा तपसा सर्वभूतानां मनः संतापयामास। तदा शतक्रतुर्इन्द्रः सप्तर्षीन् स्मृत्वा, ते सर्वे हृष्टमना एकत्र समाययुः। महेन्द्रेण सत्कृत्य तान् पप्रच्छ—"कस्मात् कारणात्, भगवन्तः, अहं युष्मान् आह्वयामि?" शक्रः प्रोवाच—"शृणुत, भगवन्तः, कारणम्। हिमालये पर्वतान्या तीव्रं तपः करोति; तस्याः कामं सम्पादयितव्यम्।" तेऽपि लोकहिताय शीघ्रं देवीमनुप्राप्य, "एवमस्तु" इति कृत्वा सिद्धगणैः सहिताः पर्वतान्तिकं जग्मुः। सप्तर्षयः आगत्य मधुरवचनैः अपृच्छन्—"कन्ये, कमललोचने, कः ते निश्चयितः कामः?" तदा सा देवी लज्जासमन्विता मुनिनां प्रति उवाच—"भगवन्तः, तपोव्यामग्ना, मौनप्राप्ता, भवद्भिः साकं सन्निधिम् आप्नोमि।" "मम मानसं विनम्रतया शुद्ध्यति, प्रश्नायोग्यतया प्रथमं भवद्भ्यः आसनानि स्वीकृतानि।" इति उक्त्वा, तान् विश्राम्य आसनेषु स्थापयामास। पूजनीयांश्च तान् सम्यक् पूजयित्वा, विधिवत् अर्चयित्वा, शनैः सप्तर्षीन्प्रति सूर्यसमप्रभा देवी उवाच। मौनव्रतं परित्यज्य लज्जासंयुक्तं मौनं स्वीकृतवती; मौनव्रतसमाप्तिं सप्तर्षयः अपश्यन्। नम्रतया सम्प्राप्ते, पुनः पप्रच्छुः; सा अपि विनयपूर्णमना, सुन्दरस्मिता, प्रत्युवाच। मुनीन् शान्तसंवादरतान् दृष्ट्वा, सन्नियमनया वाचा अवदत्—"यूयं, भगवन्तः, भूतानां हितमर्थं वेदितुमर्हथ।" "मानसविकारैः केचन विपर्ययं कुर्वन्ति; केचित् दिव्यप्रयत्नेन यत्नवन्तः सन्ति।" "उपायेन यत्नशीलाः दुर्लभं पदं लभन्ते; अन्ये तु सीमिताः, नानारूपविधायिनः।" "अन्यशरीरार्थं केचित् शुभकर्माणि कुर्वन्ति; अहं तु दिव्यपुष्पमालाभूषिता—" "वन्ध्या पुत्रार्थिनी यथा पुनः पुनः इच्छति; अहं तु भगवन्तं पतिं लब्धुम् इच्छामि।" "सः स्वभावतः अजितः, अधुना तपस्यन्वितः; तस्य चर्याणां निर्णयः न देवानां न दानवानाम्।" "स कामदाहेन तप्तः, विरक्तः, कथं मम तुल्या शम्भोः प्रीतिर्भवेत्?" एवमुक्ता, ते धृतमना मुनयः तस्याः भावं विज्ञातुम् अनुक्रमेण सत्यवचनानि अब्रुवन्— "कन्ये, अस्मिन्लोके द्विविधं सुखम् अस्ति—एकं शरीरेन्द्रियसुखं, अन्यत् मानससन्तोषः।" "सः स्वभावतः दिग्वसनः, उग्ररूपः, श्मशाननाथः, कपालधारी, भिक्षुकः, नग्नः, विकटनेत्रः, धृतव्रतः।" "मत्तवद् विकारयुक्तः, भयानकवस्त्रसंग्राही, तपस्वी, किम् तेन दुःखरूपेण तव प्रयोजनम्?" "यदि शरीरेन्द्रियसुखमिच्छसि, तर्हि कुतः तं भीषणं विरूपं महादेवं वाञ्छसि?" "सः रक्तमांसलिप्ताभरणः, भुजेषु भीषणसर्पवेष्टितः, उग्रः।" "श्मशाने वसति, उग्रगणैः परिवृतः, देवराजमौलिस्पृष्टपादः, रिपुसूदनः।" "अस्ति हि हरिः, जगद्धारकः, श्रीपतिः, अनन्तरूपः; अस्त्यग्निः, हविर्भुजां पतिः, इन्द्रः वज्रधारी।" "अस्ति च अग्निः, देवसंपदां निधिः, सर्वकामप्रदः; अस्ति वायुः, जगद्वाहकः, प्राणदः।" "तथा वैश्रवणः, सर्वज्ञः, सर्वोत्कृष्टः—कं न वाञ्छसि?" "वा, अन्यशरीरं प्राप्य, यदिच्छसि, तद् सुखं प्राप्स्यसि; एवं तव जन्म सर्वस्वर्गसौभाग्यदायकं स्यात्।" एवं सप्तर्षिभिः उक्ता सा कन्या, स्वनिश्चयं सुस्पष्टं कृत्वा, तेषां वचांसि श्रुत्वा, पुनः विनयपूर्वकं प्रत्युवाच।