आशाभावेन, कामनायाः प्रवृत्तिः तु यथावत् स्थित्वा, योगमायया आच्छादितः स कथं तया एव मायया गृहीतः, ततो कामाग्निः प्रज्वलितः। तदनन्तरं, इच्छा, यः संकल्परूपः, दुर्जयः, क्रोधदोषस्य महत्स्थानम्, हृदयात् उत्पन्नः, तृष्णाक्लेशरूपः अभवत्। ततः, बहिः स्थानं गृह्य, मत्स्यध्वजः स्वहृदयस्थमित्रेण सह, मधुनाऽपि समन्वितः, समीपं आगच्छत्। सन्तानिकं आम्रपुष्पाणां, मृदुने वातेन यथासुकुमारं कम्पितं दृष्ट्वा, मदनः शीघ्रं हरस्य वक्षसि सौन्दर्ये हर्षितः। ततः, मकरध्वजः मोहनाम्ना चापलं पुष्पबाणं, बलवन्तं, संहाररूपं, शिवस्य शुद्धहृदये सन्दधानम् अकारयत्। स तीक्ष्णः, दीर्घः, मोहकः पुष्पबाणः पतितः; हृदयेन ताडितः भवः इन्द्रियाणां विकारं अनुभूतवान्। यद्यपि स स्थैर्येण पर्वतसमानः, तु कामनायाः प्रवृत्तिः प्राप्तवान्; तद्भावस्य प्रभावेन तस्य वशं गतः। बहिर्जातविघ्नवृद्धिः यदा अभवत्, तदा क्रोधाग्नेः प्रबलः, भीमः गर्जनः उत्पन्नः। तस्य मुखे तृतीयं ज्वलत् नेत्रं प्रादुरभवत्, अग्निपूर्णं—रुद्रस्य भीषणरूपे विश्वसंहारकं नेत्रम्। यदा मदनः समीपे स्थितः, तदा धूर्जटिः तदनेत्रं विवृत्य, तस्य ज्वालायाः स्पर्शात् दिवौकसः आकुलतया व्याहरन्। कामः, यः कामिनां गर्वनाशकः, तत्क्षणात् भस्मीकृतः; हरस्य नेत्रज्वालया तम् दग्ध्वा—स ज्वालामयः अग्निः विश्वदाहाय विस्तारितः, गर्जनया प्रज्वलितः; ततः, लोकहिताय भवः तं अग्निं निगृहीतवान्। आम्रवृक्षे, वसन्ते, चन्द्रे, पुष्पेषु, मधुपेषु, कोकिलानां स्वराणां मध्ये, विविधरूपे, प्रेमाग्निः स्थितः। स प्रेमबाणः, हरेण अन्तर्यन्तरं विदारितः, रागस्नेहसमुत्पन्नः, तीक्ष्णः ज्वलनाग्निरूपेण अन्तः प्रवृत्तः। स अनियन्त्रितः, विभक्तं जगत् कम्पयन्, कामिनां हृदयेषु स्नेहपूरितेषु प्रविशति इति कथ्यते। दिनरात्रं स ज्वलति, भीमः, दुर्दमः स्वभावेन, हरस्य गर्जनज्वालया प्रेमं भस्मीकृतं दृष्ट्वा। रति, क्रूरपत्न्या मधुना सह, तीव्रं विलप्य, बहुलं विलप्य, मधुना सान्त्विता अभवत्। ततः, आम्रलतां पुष्पवत् मधुपैः अनुगता, शशिचन्द्रत्रिनेत्रदेवम् शरणं गता। रति, पुष्पलतां हस्ते पूजार्थं गृह्य, पक्षिसंहारिणीं लतां स्वजटासु कुसुमितकेशेषु बद्ध्वा। प्रेमस्य शुद्धं सुखदं भस्म शरीरं सिञ्च्य, भूमौ घुटिकया पतित्वा, शशिशेखराय उवाच। "नमः शिवाय निष्कलाय; नमः शिवाय मनोमयाय; नमः शिवाय सदा देवैः पूजिताय, भक्तानां परमदयालवे। नमः भवाय, सृष्टिस्थानाय; नमस्ते, कामनाशकाय; नमस्ते, महाव्रतान्धाय; नमस्ते, मायामयवने स्थिताय। नमः शर्वाय, नमः शिवाय; नमः सिद्धाय, पुरातनाय; नमः कालाय, कलाय; नमस्ते, परमज्ञानप्रदाय। नमस्ते, कालातीताय; नमस्ते, स्वभावशुद्धाय; नमस्ते, अनन्तान्धकनाशकाय; नमः शरणाय, निर्गुणाय। नमस्ते, भीषणगणनायकाय; नमस्ते, बहुविश्वसृजे; नमस्ते, विविधविश्वविन्यासकाय; नमस्ते, फलविविधप्रदाय। सर्वान्ते, अक्षरदर्शिन्, नमस्ते, अद्भुतयज्ञभोजिने; नमस्ते, भक्तकामपूरकाय; नमः सदा, संसारबन्धननाशकाय। अनन्तरूपाय, सदा नमः; दुर्दमक्रोधाय, नमः; शशिचिह्नाय, सदा नमः; असीममात्राय, स्तुत्याय नमः। वृषारूढाय, नगरनाशकाय, नमः; कीर्तिमन्ते, महौषधाय; भक्तकामदाय, नमः; सर्वदुःखनाशकाय, नमः। त्वं परमगुरुः, सर्वचराचरमार्गविचक्ष्णः, सृष्टिज्ञानदर्शी; अहं शरणं गच्छामि, शशिशेखरं, अनन्तप्रियं महताम्। पुनः प्रेमसिद्धिं, कीर्तिं च देहि प्रभो; कामः पुनः जीवतु; त्वद्विना, जीवनप्रिय, लोकेषु कः अस्ति?" "त्वमेव, प्रभो, प्रियजनानां मूलम्, जन्महेतुः, सर्वचक्रार्थनियन्ता; त्वमेव जगत्पति, करुणामयः, भक्तभीषणाशकः।" इति मनमथप्रिया स्तुत्वा, शङ्करः, स्तुत्यः प्रभुः, वृषध्वजः, शशिचूडः, तुष्टः सन्, मृदुम् दृष्ट्वा तां उवाच। "एषः कामः समये पुनर्जायते, शीघ्रं पुनः सुंदरः भविष्यति; लोकेषु अनङ्गः, शरीरहीनः इति प्रसिद्धः भविष्यति।" इत्युक्त्वा, कामप्रिया शैलाधिपं नमस्कृत्य, रम्यं वनं गता, रति हिमवतः पत्नी। सा रम्यस्थले बहुशः विलप्य, दुःखिता, हरिवचनात् आत्मनाशसंकल्पं त्यक्तवती। ततः, नारदवाक्यप्रेरितः, हिमवान् स्वदुहिता अलङ्कृत्य, उत्सवकर्माणि, शुभकर्माणि च अकरोत्। दिव्यं पुष्पमुकुटं तस्यै स्थापयित्वा, चीनपटेण शुद्धवस्त्रेण वस्त्रयित्वा, शरैः सह, हिमवान् स्वदुहितरं गृह्य। शुभेच्छया, पूर्णहृदयेन, वनानि, उपवनानि च गत्वा। रम्ये वनपर्वते, अद्भुतशक्तिं अश्रुपूर्णां, लोकेऽप्रतिमसौन्दर्यां स्त्रीं ददर्श। कुतूहलात् हिमवान् तां समीपं गत्वा, विलपन्तीं दृष्ट्वा, सन्निकृष्टः पप्रच्छ।