वैशाखमासे चन्द्रग्रहणकाले, महोत्सवेषु, पुण्यसमाजेषु, तीर्थेषु, देवायतनेषु, सभासु, गृहेषु, उद्यानेषु, दीपमन्दिरेषु च, श्रद्धावान् पुरुषः श्रद्धकर्म सम्यक् आचरितुम् अर्हति। एकान्ते सम्यग् लिप्ते च स्थले, श्रद्धावान् ज्ञानी श्रद्धं समाचरेत्। तस्य पूर्वदिने वा परदिने वा, विनयेन मनसा ब्राह्मणान् आमन्त्रयेत्। सदाचारशीलान्, सद्गुणयुक्तान्, योग्यवयस्कान्, सुशोभनान् ब्राह्मणान् आमन्त्रयेत्—दैवकर्मणि द्वौ, पितृकर्मणि त्रयः, अथवा प्रत्येकस्मै एकम्, अथवा उभयत्र अपि। धनाढ्योऽपि जनः अतिक्रमेण न वर्तेत; प्रथमं विश्वदेवान् नवान् पुष्पैः पूजयित्वा, यथायोग्यम् आसनं दद्यात्। ततः युग्मपात्रे पूरयित्वा, तेषु पवित्रदर्भान् स्थापयेत्; "शं नो देवी" इति जपन् जलं प्रास्येत्, यवान् च स्थापयेत् "यवः" इति उच्चारयन्। गन्धपुष्पैः पूज्य, वैश्वदेवस्य होमं पृथक् स्थापयेत्; विश्वदेवान् द्वाभ्यां मन्त्राभ्यां आहूय, यवान् विकिरेत्। गन्धपुष्पैः भूषयित्वा, "या दिव्या" इत्यनेन मन्त्रेण अर्घ्यं दद्यात्; ताभ्यां पूज्य, तदनन्तरं पितृकर्म आरभेत। प्रथमं दर्भासनं दत्त्वा, त्रयः पात्राणि पूरयेत्; तानि शुद्धानि कृत्वा, "शं नो देवी" इति जलं प्रास्येत्। "तिलाः" इति उच्चारयन् तिलान् स्थापयेत्, पुनः गन्धपुष्पे दद्यात्; पात्रं काष्ठनिर्मितं वा पत्रनिर्मितं वा भवेत्। जलजन्यं पात्रं वा, समुद्भवम् अपि पात्रं वा, सुवर्णरजतानि पात्राणि पितृभ्यः निर्दिष्टानि। रजतस्य कथा, दर्शनं, दानं, रजतपात्राणि, रजतविभूषितानि पात्राणि च तेषां पितृणां योग्यं मन्यन्ते। श्रद्धया दत्तं जलं रजतपात्रेऽपि अक्षयम् भवति; अर्घ्यपिण्डभोजनदानेषु अपि रजतं पितृभ्यः योग्यं स्मृतम्। रजतं शिवस्य नेत्रात् उत्पन्नमिति श्रूयते, तेन पितृभ्यः प्रियम्; तद् देवकर्मणि तु अशुभत्वात् सावधानेन वर्जनीयम्। उपलब्धानुसारं पात्राणि निर्लोभेन चयनं कृत्वा, "या दिव्या" इति मन्त्रेण, पितृनाम, गोत्रनाम उच्चारयन् दर्भान् गृहीत्वा स्थापयेत्। "पितॄनाह्वयिष्यामि" इति उद्घोष्य, ताभ्यां मन्त्राभ्यां पुनः पितॄन् आमन्त्रयेत्—"उशन्तस्त्वा" तथा "तथायन्तु" इति ऋचाभ्यां। "या दिव्या" इत्यनेन अर्घ्यं दत्त्वा, गन्धादीन् दद्यात्; हस्तेन जलं प्रास्य, तर्पणं आरभेत्। पितृपात्रं उत्तराभिमुखं स्थापयेत्; "पितृभ्यः स्थानम्" इत्युक्त्वा, तस्याभ्युपरि जलं प्रास्येत्। तत्रापि पूर्ववत् अनसूयया वह्निहोमं कुर्यात्; दक्षिणाभ्यां हस्ताभ्यां नैवेद्यं समर्पयेत्। शान्तचित्तः सदा दर्भान् गृहीत्वा, दोषरहितानि सूपशाकादीनि, विविधान्नानि विशेषतः, पितृभ्यः सम्यक् निवेदयेत्। दधिदुग्धाज्यशर्करामिश्रितं भोजनं मासमेकं सर्वान् पितॄन् तर्पयति—एवं केशवः उक्तवान्। मीनमांसैः द्वौ मासौ, हरिणमांसैः त्रयः, अजाविकमांसैः चत्वारः, पक्षिमांसैः पञ्च मासान् पितरः तृप्यन्ति। अजमांसैः षड् मासान्, पर्षतमीनमांसैः सप्त, एनमांसैः अष्ट मासान् तृप्यन्ति। वराहमहिषमांसैः दश मासान्, शशककूर्ममांसैः एकादश मासान्। गोदुग्धेन, क्षीरपाकेन, रौरवमांसैः च पूर्णवर्षम्, पञ्चदश मासान् च तृप्तिः भवति। वार्ध्रीणसस्य मांसैः द्वादशवर्षाणि, कालशाकेन अनन्तकालम्, एवम् असिकूटमांसैः अपि। गोदुग्धाज्यपायसैः मधुना युक्तैः दानं, अक्षयं इति पितरः देवाश्च वदन्ति। स्वाध्यायं, सर्वाणि पुराणानि, ब्रह्माविष्णुसूर्यरुद्रस्तोत्राणि च पठनीयम्। इन्द्राग्निसोमस्तोत्राणि, शुद्धिकारकाणि, यथाशक्ति पठनीयानि; बृहद्रथन्तरज्येष्ठसाम Sarauhiṇa च। शान्तिकाध्यायं, मधु ब्राह्मणं, मण्डल ब्राह्मणं, यद् यत् तर्पणकारणं तदपि पठनीयम्। एष सर्वः क्रमः ब्राह्मणैः स्वयम् च, अतिथिभोजनान्ते, तेषां समीपे, हे राजन्, उद्घोषणीयः। सर्ववर्णानां योग्यं भोजनं, आप्लुत्य, भोजनार्थिनां पुरतः, भूमौ विक्षिप्य समर्पयेत्। "ये मे अन्वयजाः भूतानि दग्धानि च अदग्धानि च, पृथिव्यां यत् दत्तं तेन तृप्यन्तु, परमां गतिं प्राप्नुयुः।" "ये मातृपितृबान्धवविहीनाः, कुलशुद्धिहीनाः, अन्नरहिताः, तेषां तृप्त्यर्थं यत् पृथिव्यां दत्तं, तद् तेषां लोकसुखाय भूयात्।" ये अक्रियावन्तः मृताः, परित्यक्तास्त्रियः कुलस्य, तेषां भागः शेषभोजनं, यद् दर्भेषु विक्षिप्तं च। अज्ञातानां प्रेतानां च तृप्त्यर्थं, एकवारं नानाविधं वा, गोरजः मूत्रतोयैः लिप्ते भूमौ, जलं दद्यात्। सम्यग् दक्षिणाग्रैः दर्भैः स्थापयित्वा, सावधानः, सर्ववर्णान्नं पिण्डं पितृकर्मवद् दद्यात्। शौचात् पूर्वं, धूपगन्धादीनि नामगोत्रसहितानि दत्त्वा, शौचं कुर्यात्। दर्भान् वामहस्ते गृहीत्वा, सम्यग् प्रदक्षिणं कृत्वा, पितृकर्मणि यथाविधि आचर्येत्। दीपं प्रज्वाल्य, पुष्पाणि दद्यात्; ततः मुखप्रक्षालनं कृत्वा, अन्ते एकवारं वा पुनः पुनः जलं दद्यात्। पश्चात् पुष्पाणि, अक्षतान्, अक्षयं जलं तिलैः सहितं, नामगोत्रं उच्चार्य, शक्त्यानुसारं दक्षिणां च दद्यात्।