श्रूयतां दिव्यं चरितं यथोक्तं शास्त्रे। असुराणां मध्ये तारा नाम दानवराजाः आसीत्, असुरध्वजः, यो न कदापि विजितः। तस्य नाशाय भगवतः एकः पुत्रः भविष्यति। स एव तस्य तारेन्द्रस्य संहारकर्त्ता भविष्यति। शंकरस्य पत्नी सती नाम, दक्षस्य कन्या आसीत्। सा देवी, अन्यस्मात् कारणात् कोपिता, प्राणान् त्यक्तवती। सा पुनः कैलासशैलस्य कन्यरूपेण जन्म लभते, लोकानां हिताय नियोजिता। यदा हरः तया वियुक्तः, त्रिलोक्यं शून्यमिव मन्यते। स हिमगिरिकन्दरायाम्, यत्र सिद्धर्षयः सदा वसन्ति, कठोरं तपः आचरति। स तस्याः जन्म प्रतीक्ष्य, किञ्चिद् कालं तत्रैव स्थित्वा, उभयोः अतितीव्रात् तपसः, महाबलः कश्चन पुत्रः उत्पद्यते। स एव तारेन्द्रसंहारकर्त्ता भविष्यति। सा देवी, यदा जाताऽभवत्, तदा अपि दीप्तिमती सन्, अल्पस्मृतिः आसीत्। सा हरवियोगविह्वला, संयोगाकाङ्क्षिणी, दीर्घकालं तं स्मरन्ती, तपस्यन्ती च। तयोः उभयोः घोरतपसः अनन्तरं, तयोः संयोगः भविष्यति, शुभे। तदा तयोः मध्ये स्वल्पः वाक्कालहः सम्भवति, तस्मात् तारेन्द्रविषये पुनः सन्देहः जायते। अतः तयोः संयोगे त्वं तयोः रमणाय विघ्नं कुरु, यथा मया उक्तं तथा स्यात्, इति शृणु। तस्याः गर्भे स्वस्वरूपेण तां तोषय; ततः पश्चात् शर्वः तां विहाय, क्रीडया विश्राम्यति। स तां देवीम् उपालभ्यति; तदा सती कोपिता पुनः तस्मात् कारणात् तपः चरितुम् प्रयाति। शर्वः तस्याः प्रियतेजसा भूषितं पुत्रं जनयति; स एव निष्शङ्कः सुरारिवधः भविष्यति। त्वमपि, हे वरप्रदे, यावत् सती देहान्तरेण गुणसमूहं न प्राप्नोति, तावत् अजेयासुरान् हन्तुम् अर्हसि। तयोः संयोगात् पूर्वं त्वं दानवान् न हन्तुम् शक्नोषि; ततः कृतं तपः कृत्वा, त्वं सृष्टिसंहारकारिणी भविष्यसि। यदा व्रतानि पूर्णानि, देवी उमा रूपं प्राप्नोति, तदा शैलजा स्वाभाविकं स्वरूपं धारयति। तवापि स्वदेहः स्वाभाविकः अंशः भविष्यति; एकदेशेन एकत्वं गमिष्यसि, उमायाम्। हे वरप्रदे, लोकः त्वां एकानंशां इति पूजयिष्यति, अनेकविभागरूपिणीं, सर्वव्यापिनीं, सर्वकामदां च। ब्रह्मविदः त्वां गायत्रीं मन्यन्ते, यस्याः वदनं ओंकारः; महाबलवन्तः राजानः त्वां शक्तिस्वरूपां पूजयन्ति। त्वं भूः, प्रजाजननी, शूद्रैः शैवी इति पूज्यसे; मुनिषु क्षमा, धैर्यरूपिणी, नियतिषु दया। त्वं उपायसमूहः, नीतिः विवेकिनां; त्वं वित्तविवेकः, प्राणिनां हृदि यत्नः। सर्वभूतानां मोक्षः, सर्वदेहिनां पन्थाः; यशस्विषु कीर्तिः, सर्वदेहिनां रूपं च त्वमेव। रागिणां हृदये हर्षः, सुखदृष्टीनां प्रमोदः; भूषणिनां शोभा, दुःखार्तानां शान्तिः त्वमेव। सर्वविद्याविभ्रमः त्वं, यजमानां लक्ष्यं; समुद्राणां महती तीररूपा, क्रीडायाम् उत्सुकानां क्रीडा त्वमेव। वस्तूनां उत्पत्तिः, लोकानां धात्री; त्वं कालरात्रिः, अनन्तलोकश्रेणीनाशिनी। त्वं प्रियालिङ्गरमणी रात्रिः; एवं, हे देवि, त्वं लोके नानारूपा, नानाविधा पूज्यसे। ये त्वां स्तुवन्ति, हे वरप्रदे, वा पूजयन्ति, ते सर्वकामान् अवश्यं लभन्ते—अत्र नास्ति किञ्चित् संशयः। एवं श्रुता सा रात्रिर्देवी, अञ्जलिं कृत्वा, "एवं भवतु" इति प्रत्युवाच, शीघ्रं हिमवतः परमं गृहम् अगच्छत्। तत्र रत्नभित्तिमयमहाप्रासादे, सा मीनां श्यामलां, पद्मपलाशवदनां मेनाम् अपश्यत्। सा स्वल्पश्यामा, स्तनभारनमिता, ओषधिभिः अलङ्कृता, मन्त्रपत्नी सेविता च आसीत्। सौवर्णरत्नभूषितं सर्पं धारयन्ती, नानारत्नदीपप्रभया दीप्तिमती, महालोकसदृशी आसीत्। बहुभिः सिद्धपरिचारकैः परिवृता, मनोहरैः गणैः सह, शुभ्रशुक्लवस्त्रच्छन्ने स्फटिकशय्यायां शयाना आसीत्। सुगन्धधूपैः रम्ये स्थले, रालगन्धयुक्ते, रात्रिः शनैः प्रवृत्ता, दिवा दूरतः गता। तदा सुखोपगमे, मेना महागृहे, यत्र बहवः सुप्ताः, निद्रादेव्या सेविता, सञ्चलिता। शशाङ्कप्रभया विशुद्धे, निशाचरपक्षिणां भ्रमे, प्राङ्गणे रात्रिचरगणैः पूरिते, मेनायाः प्रियया प्रियजनसंवृता, कण्ठे गाढसंकोचेन गृहीता, द्वयोः पद्मलोचनयोः स्पन्दनं जातम्। रात्रिर्मुखे प्रविष्टा, तया सह दीर्घकालं युक्ता, शनैः जगज्जननीमातुः गर्भं प्रविवेश। रात्रिः अन्तः प्रविश्य, स्वयम् एव जन्म मन्यमाना, गुह्यकानने तस्याः वर्णं विभूषयामास। ततः ब्राह्मे मुहूर्ते, हिमवतः प्रिया, जगन्नाथजीविता, गुह्यजां कन्यां प्रसूतवती। तस्याः जन्मकाले, स्थावरजङ्गमाः सर्वे प्राणी, सर्वेषु लोकेषु वसन्तः, हृष्टाः अभवन्। अपि च, नरकेषु वसन्तः अपि स्वर्गसमानं सुखं प्रापुः; क्रूराणां चेतांसि शान्तानि, देहिनः प्रसन्नचित्ताः अभवन्।