इत्येवम्, विष्णुप्रमुखैः देवैः प्रबोधितः पवनः सर्वचराचरगुरुं चतुर्मुखं ब्रह्माणं प्रणम्य उवाच। "अनन्त महाशय, त्वमेव जगतः स्रष्टा, सर्वचराचराणां कारणं, नानाविधगुणसम्पन्नः। देवासुराः अपि तव तुल्याः न सन्ति, त्वमेव तेषां प्रजनकः। यद्यपि जनकः अस्ति, तथापि मनः क्षुभ्यति; गुणयुक्तो निर्गुणो वा, बलवान् दुर्बलः वा, स वज्रपुत्रः दितिसुतः तव वरप्रदानात् परमबलवान् अभवत्, तस्य भीतः नास्ति। किं कारणम्, भगवन्, यत् चराचरविनाशे कपटं कृतम्? नूनम्, त्वया लोकस्थैर्यार्थं अद्भुतानि नानाविधानि गुणानि स्थापितानि। यद्यपि द्विजश्रेष्ठाः देवगणाः च तुष्टाः, इच्छाफलानि श्रुतानि दत्तानि च, तथापि यजमानानां स्वर्गः न जातः, सदा तव विधानपर्यन्तः एव। दिव्ययानसमूहं गृहीत्वा, दितिसुतः स्वयम् मरुस्थलवत् अभवत्; त्वया सर्वगुणेषु परमोत्कर्षः स्थापितः, सर्वपर्वतराजाधिपतित्वेन। स पर्वतः यथायोग्यं लक्षणं भावं च ज्ञात्वा, निरन्तरमुत्कर्षेण गगनं प्राप्तवान्; देवस्थाननिवासविहाराभ्यस्तः, तस्य शिखरशृङ्गाणि दितिसुतैः पदैः दलितानि। तस्य गुहाः रत्नैः पूर्णाः अपि लुण्ठिताः, तत्र बहुदैत्यसभा स्थिता; सुरराज, तस्मात् भीत्याऽन्यत्र गतः, शरीरं व्यर्थं त्यक्तवान्। दीर्घकालं, त्वया प्रथमयुगे विश्वं निर्मलप्रभाभिः दिशः पूरयित्वा योग्यं कृतम्; दिव्यायुधसमूहः नोत्थापितः, हे स्रष्टः। दितिसुततनुं धारयन्, स शतमना इव, अल्पबुद्धिः, यत्र वयं दारुणं पीडिताः, द्वारे स्थित्वा कठिनेन प्रवेशं प्राप्तवन्तः, हे अमरारातिन्। सभायां देवाः अधमेषु स्थानेषु उपविष्टाः, दण्डधारिणः, मौनिनः, तैः उपहसिताः। महाधनः, सर्वार्थसिद्धः, त्वं अल्पभाषी; देवाः तु स्तुतिकौशलसम्पन्नाः, बहु भाषन्ते, अल्पं कुर्वन्ति। दैत्यराजेन्द्रेन्द्रयोः सभायां वाक्ये समुपस्थिते, दैत्यसेवकाः तान् पुनःपुनः उपहसन्ति। ऋतवः साक्षात् रूपेण तं अहर्निशं सेवन्ते; तस्य अपराधभीताः, कदापि तं न परित्यजन्ति। तस्य राजमहलेषु, सिद्धगन्धर्वकिन्नरैः सदा त्रिविधवाद्ययुक्तं दिव्यगीतं गायते। स केवलेन संकेतनेन सखुर्द्वेषिणः करोति, शरणागतान् परित्यजति, सत्याश्रयं त्यक्तवान्। एवं तस्य सर्वमदाचारं पूर्णतया वर्णयितुं अशक्यम्; केवलं स्रष्टा तत्र परमसाक्षी। एवं संबोधितः स्वयम्भूः भगवान् पद्मनिभाननः सस्मितं देवगणान् प्रति तस्य दैत्यकर्माणि व्याहरत्। "तारकः दैत्यः न केनापि देवेन्द्रेण वा सुरासुरेण वा वध्यः; तं हन्तुं यः समर्थः, स त्रिषु लोकेषु अजन्मा। तस्मै वरं दत्त्वा मया तपो निरुद्धम्; स हि इदानीं त्रैलोक्ये अग्निवत् दीप्तमानः राजा। स दैत्यः वरं याचितवान्—सप्ताहदिने बालकेन मरणम्; स सप्ताहदिने बालकः शंकरात् भविष्यति। स एव तारकस्य वधकर्ता सूर्यवत् प्रकाशिष्यते; अद्य तु शंकरः भगवन् पत्नीविहीनः। यथा उक्तवान् अस्मि, तस्य हस्तः सदा वरदः; स हस्तः देवीं प्रति सदा वरदायको भविष्यति। हिमाचलतनया देवी भविष्यति; तस्मात् शर्वः वनान्तरे, यथा अग्निः दारुषु, उत्पत्स्यते। सा तं जनयिष्यति; तस्य आगमने तारकः निहन्यते। मया एष उपायः चिन्तितः, स एव भविष्यति। अनन्तरं तस्य शेषबलं अपि विनश्यति; अल्पं कालं शान्तचित्ताः प्रतीक्षध्वम्।" एवं कमलजेन संबोधिताः, देवगणाः स्वानुकूल्येन तम् ईश्वरं प्रणम्य प्रस्थितवन्तः। देवेषु प्रस्थितेषु, ब्रह्मा लोकपितामहः रात्रौ स्वदुहितुः पूर्वजन्म स्मृतवान्। तदा दिव्या रात्रिः पितामहम् उपससार; तां एकाकिनीं दृष्ट्वा ब्रह्मा तां दीप्तिमतीं वाक्यम् उवाच। "दीप्तिमते, देवकार्यं महदुत्पन्नम्; तत् त्वया साधनीयम्, देवि। अस्य निर्णयं शृणु। दैत्यपतिः तारकाख्यः, दैत्यध्वजः, अजितः; तस्य विनाशाय भगवतः पुत्रः भविष्यति। स पुत्रः तारकस्य संहारकर्ता भविष्यति; शंकरस्य पत्नी सा सती, दक्षस्य दुहिता। सा देवी, अन्यकारणात् कोपिता, त्यक्तजीविता, हिमगिरिदुहिता भूत्वा लोकार्थाय भविष्यति। तस्याः वियोगेन हरः त्रिलोक्यं रिक्तमिव मन्यते, हिमगिरिगुहायाम् सिद्धर्षिसेवितायाम् तपश्चर्यां करिष्यति। तस्याः जन्मपर्यन्तं तत्र स्थित्वा, उभयोः घोरतपसा बलवान् पुत्रः भविष्यति। स एव तारकासुरसंहर्ता भविष्यति। तस्याः जन्मे, सा देवी दीप्तिमती अपि, अल्पस्मृतिः भविष्यति। दीर्घवियोगकातरः हरः, तया सह योगाकाङ्क्षया, उभयोः घोरतपसा, तयोः योगः सम्पद्यते, शुभे। तत्र किञ्चिद्वाक्यकलहः सम्भविष्यति; ततः तारके विषये पुनः सन्देहः दृश्यते। तस्मात् तयोः संगमे, त्वं तयोः रमणाय विघ्नं कुरु, यथा मया उक्तं, शृणु। तस्याः गर्भे, तां स्वस्वरूपेण आनन्दय; ततः तां विहाय, शर्वः क्रीडया विश्राम्यति।" इति, एषा कथा तत्र शास्त्रवचनेषु प्रवहति, यत्र देवाः ब्रह्मणः उपदेशं श्रुत्वा, तारकास्य वधाय उपायं च जिज्ञास्यन्ति, हिमगिरिदुहितुः जन्म, शंकरस्य तपश्चर्या, उभयोः योगः, तथा च तारकासुरवधः निश्चितः।