विष्णुः पुनः चेतनां प्राप्तः, रक्तेन दैत्यराजस्य रक्तलेपनं कठिनग्रह्यं चक्रं गृहीत्वा मांसभक्षकेभ्यः समुपवृत्तः। ततः केशवः दृढेन मनसा तद् दैत्यराजस्य वक्षसि चक्रं प्राहरत्; सूर्यसमप्रभं तच्चक्रं तस्य दानवस्य हृदि पतितम्। तदा तद् चक्रं तस्य देहे नीलोत्पलमिव शिलायां विदारितम्। ततो महेन्द्रः स्वदीर्घकालाभिलषितं वज्रं ससर्ज। तस्मिन्समरे, यत्र जयाशां महेन्द्रस्य तस्मिन् दैत्यराजे आसीत्, तत्र तारकः पराक्रमी तेन वज्रेण प्रहृतः, तस्य शरीरं प्राप्तम्। वज्रं तस्य वक्षसि वायुना क्षिप्तं, शतधा भग्नं, ज्वालाः विकीर्णाः, विनष्टं च। तदनन्तरं, अग्निसमप्रभं दण्डं वज्रसदृशं दग्धम्। युद्धे तस्य दण्डस्य विनाशं दृष्ट्वा वायुः कोपितः। सः पुष्पितवृक्षगुहाश्चलितं पर्वतमुत्पाट्य, पञ्चयोजनविस्तीर्णं तं दानवाधिपतौ चिक्षेप। स पर्वतः समीपमागच्छन्, दानवः सस्मितमुखः तं वामहस्तेन बालकक्रीडनकं यथा, गृहीत्वा स्थितः। तदा कालः स्वदण्डं क्रुद्धः समुत्क्षिप्य, वेगेन भ्रमयित्वा, तं दैत्यराजस्य शिरसि चिक्षेप, योऽजय्यः प्राभवः। सः दण्डः दैत्यस्य शिरसि पतितः, किन्तु दानवः तदज्ञानः, सः दण्डः प्रलयाग्निप्रभया दीप्तिमान्, अजय्यः, स्फुरन् आसीत्। ततः महाबलः शूलं दानवाधिपतौ चिक्षेप, यः नूतनं शिरीषपुष्पमिव तस्य वक्षसि पतित्वा विराजमानः। ततः निरृतिर्लोकपालः निर्मलात् कृत्याद् असिं निष्क्रान्त्य, तस्य दीप्त्या तमोदिगन्तराणि प्रकाशितानि। स असिं दानवाधिपतौ चिक्षेप, तस्य शिरसि पतितः; प्रहारेण सः असिः क्षणेनैव शतधा भग्नः। जलाधिपः क्रूरः अनिवर्त्यः च, विषाग्निभयप्रभया दीप्तं पाशं मुमोच, दानवस्य भुजयोः बन्धनाय। सः पाशः दानवस्य भुजं सम्प्राप्य, तत्रैव नष्टः, तस्य महद् दंष्ट्रासंहता विकीर्णा। ततः अश्विनौ, मरुतः, साध्याः, महोरगाः, यक्षराक्षसगन्धर्वाश्च, दिव्यायुधानि विविधानि धारयन्तः, समागताः। सर्वे ते महाबलसमुच्चयेन दानवाधिपतौ प्राहरन्, किन्तु तस्य वज्रकूटसमदेहे किञ्चिदपि शस्त्रं न प्रविशन्ति स्म। तदा तारकः दानवेशः रथात् पातितः, केवलेन पाणिपादप्रहारेण देवान् कोटिशः निहन्ति। भग्नानां देवसैन्यानां शेषाः भयभीता दिशः सर्वाः पलायन्ते, आयुधानि परित्यज्य। ततः दानवः लोकपालान् इन्द्रादीन् युद्धे बबन्ध, तेषां केशान् दृढपाशैः गोवत्सपाशवत् बध्नाति। पुनः रथमारुह्य स्वगृहं प्रतिपद्य, तस्य उन्नतशिखरं सिद्धगन्धर्वगीतैः निनादितम्। दितिसुतैः स्तुत्यः, अप्सरसोभिः क्रीडितः, तस्मिन् स्थले स्वपुरीं प्रविश्य, त्रैलोक्यलक्ष्मीमिव स्वं मन्यते। पद्मरागमणिमये सिंहासने विराजमानः, मणिकुण्डलविलसन्मस्तकः, क्षणमेकं किन्नरगन्धर्वनागस्त्रीभिः सह मोदते। तदा द्वारपालः, निर्मलनीलोत्पलवर्णवस्त्रधारी, समुपस्थितः, भूमौ प्रणिपत्य, हस्तेन मुखं पिधाय, दैत्याधिपतिं सूर्यसुतगणांश्च पुरः स्थित्वा, सुस्पष्टं, संक्षिप्तं, अर्थवत् वचनं अब्रवीत्—"कालनेमिः द्वारे स्थितः, देवाँश्च बध्नाति, 'कुत्र सूतमगणाः स्थेयुः, भगवन्?' इति पृच्छति।" द्वारपालवचनं श्रुत्वा दैत्यः प्रत्युवाच—"यत्र इच्छन्ति तत्र तिष्ठन्तु; मम गृहं त्रयो लोकाः एव।" केवलं पाशबन्धेन, विलम्बं विना, एवं देवाः बध्न्यन्ते, तेषां चित्तानि महतीनां क्लेशेन पीडितानि। देवाः दुःखितचेतसः, शरणं कमलयोनेः जगद्गुरोः गच्छन्ति; इन्द्रादयः शिरसा भूमौ नमस्कृत्य, स्पष्टार्थैः वाक्यैः कमलासनं स्तुवन्ति। "त्वं ओंकारः, अस्य विश्वबीजस्य मूलम्, अनन्तविविधात्मा, आद्यः, पश्चात् सत्स्वरूपः; त्वां लयानुकूलं रुद्ररूपिणं वन्दामः। तव महिम्ना स्वस्वरूपं विश्वाण्डात्, नामरूपातीतम्, प्रकाशयसि; तस्मात् अण्डात् स्वर्गभूम्योः विभागं कुरुषे।" "मेरौ तव रूपं प्राणिनां जीवनमभवत्; यत् त्वया स्थापितं, तत् दीप्तिमान्; देवाः तव नित्यजन्मनः अपत्यं; व्योम तव शिरः, चन्द्रसूर्यौ नेत्रे।" "सर्पाः तव केशाः, दिशः कर्णकुह्राः, पृथ्वी पादौ, समुद्राः नाभिः; वेदैः त्वं मायाकर्ता कारणं च, शान्तः, तेजस्वी, मुक्तः इति गीयसे।" "वेदाः त्वां पुराणं हृदयपद्मस्थं विज्ञाय वर्णयन्ति; योगसिद्धाः त्वां आत्मानं स्तुवन्ति; सूक्ष्मसप्तधा सांख्येन त्वया प्रतिष्ठिता।" "तासामष्टमी, या गीयते, तासां कारणं; तासु प्रत्येकस्यां त्वं अन्ते पूज्यसे; तव स्थूलसूक्ष्मरूपं दृष्ट्वा, देवाः तव अवस्थाः विविधकारणैः वर्णयन्ति।" "त्वत्त एव सृष्ट्यादौ एते प्राणिनः उत्पन्नाः; ते विविधवृत्तयः प्राप्ताः; तव इच्छया कालः, अन्तगमनेन गूढः, मीयते, विभागविभेदाः लुप्यन्ते।" "त्वं सत्-असतोः सृष्टिलयकारणं; अनन्तः, तयोः कर्ता; सूक्ष्मैः पूज्यसे, स्थूलाः तेषां कोशाः तत्तः उत्पद्यन्ते।" "तस्मात् सूक्ष्मेभ्यः स्थूलपुरातनरूपाणि दृश्यन्ते; जन्मिनां अतीतानागतं; सर्वावस्थासु, यत् योज्यं, तत्र त्वं युतः, रूपप्रकाशेन पृथक् स्थितः; अतः अनन्तरूप, त्वं भक्तानां शरणं, रक्षकः, पालकः च।" एवं ब्रह्माणं निश्चलस्वरूपं स्तुत्वा, अमराः तुष्णीं स्थित्वा, मनः संधाय, वाञ्छितार्थसिद्धये प्रार्थयन्ति। तैः स्तुतः ब्रह्मा, परमकृपया पूर्णः, अमरान् वामहस्तेन वरं दातुम् उपचक्रमे।