तत्र केचन शृगालाः स्थूलानि अन्त्राणि आकृष्य नयन्ति स्म। अन्यत्र भीषणः बकः श्वभिः भक्षितं शवम् अवक्षिप्य चर्वयति स्म। सर्वत्र श्वानाः समागत्य मांसं खादन्ति स्म। कश्चन शृगालः गुह्यतः गजेन्द्रस्य रक्तं पिबति स्म। अन्यत्र अश्वानां वृन्दं श्वपदगणैः आकृष्य क्षिप्यते स्म। तत्रापि प्रेतात्मनः स्वैः प्रियतमैः सह प्रमोदसमाकुलाः पिशाचाः रक्तपानं कृत्वा इदं वदन्ति स्म—"एष मे खुरः, प्रिये!" "एष पद्मनिभः हस्तः मम कर्णाभरणं स्यात्!" इति च। अन्यः कोपात् स्वप्रियविहीनं शरीरं निरीक्षते स्म, अपरः प्रियं लब्ध्वा उष्णरक्तं पित्वा स्थूलपर्णैः शवचर्म बद्धवान्। यक्षकन्या तु छिन्नकाण्डं वृक्षरूपेण कृत्वा, गजदन्तं शिशुरूपेण गृहीत्वा, घटं विदार्य मुक्तां प्रियस्य प्रीत्यर्थं अन्वेषयति स्म। यक्षराक्षसाः सह मांसरक्तपानं कुर्वन्ति स्म। सा मृताश्वकचात् स्रवमाणं रसं हस्तेन आदाय, मृतप्रियस्य रक्तमदिरां निर्वहन्ती, "मा नश्यतु, मम आगच्छतु, श्मशानं गतस्य अस्य पुरुषस्य मुखं स्तुत्यं," इति वदति स्म। "एष सर्पः नः न भीषयति, स हि मृतः; अहं तु एकाकिनी राक्षसस्यैकमुखं न शामयितुं शक्नोमि," इति यक्षस्त्रियः प्रियं प्रति वदन्ति स्म। अन्याः कपालानि धारयन्त्यः पिशाच्यः, यक्ष्यः, राक्षस्यश्च आसन्। ताः "देहि, देहि, अहं क्षुधिता," इति क्रोशन्ति स्म। अन्याः रक्तनद्यां निमज्ज्य स्नानं कृत्वा, पितॄन् तर्पयित्वा, देवान् हविभिः पूजयन्ति स्म। गजानि सम्यक् स्थितानि रक्तह्रदं तर्तुम् अर्हन्ति स्म। एवं सुरासुरयोः घोरसंकटे युद्धे, गर्विताः वीराः भयेन चाप्यजय्येन च भग्नाः। अथ इन्द्रः, कुबेरः, वरुणः, वायुः, अग्निः, यमः, निरृतिश्च—सर्वे महाबलिनः—स्वानि दिव्यानि आयुधानि ससृजुः। ते सर्वे दिवः असुरान् प्रति शस्त्राणि प्राक्षिपन्, किन्तु तानि आयुधानि असुरेषु सुरेभ्यः व्यर्थानि अभवन्। ते महतीं क्रोधेन सह संयुक्ताः समरे युद्धं कृत्वा अपि, तेनासुरेण क्लान्ताः सुराः मार्गं न पश्यन्ति स्म। तेनासुरायुधैः सर्वाङ्गानि भग्नानि, शक्तिहीनाः सन्तः, गवां शीतार्तानां यथा, एकत्र मिलिताः। तेषां दशां दृष्ट्वा हरिः देवान् उवाच—"हे इन्द्र! ब्रह्मास्त्रं स्मर, यत् कश्चन न सहते।" विष्णुना प्रेरितः इन्द्रः तदस्त्रम् स्मरन्। सदा पूजितः, शत्रुसूदनः, शत्रुनाशनाय शरं समाहितचित्तः धनुषि स्थापयामास। मन्त्रेण जपं कृत्वा, मनः संयम्य, दैत्यवधाय शरं कर्णपर्यन्तम् आकृष्य, तेजसा अप्रशाम्यं, व्योम्नि मार्गं पश्यन् विससर्ज। दैत्यः तदस्त्रं दृष्ट्वा, मायाः परित्यज्य, वनस्थः कम्पिताननः, शक्तिहीनः, मोहितदेहः तस्थौ। तदा मन्त्रबलसमन्वितः इन्द्रशरः अर्धचन्द्राकृतिः समरे प्रविश्य, नवसूर्यचक्रवत् रूपेण दीप्तिमान् अभवत्। तस्य शिखरं दीप्तिमत्, नानापुष्पगन्धि, धूमैः च शोणितैश्च आविलम्, स जाम्भस्य शिरः ताडयित्वा मुकुटकुण्डले अपातयत्। जाम्भस्य वधेन, दैत्यनायकाः निवृत्ताः, भग्ननिश्चयाः, तारेकं यत्र, तत्र जग्मुः। तांश्च भीतान् दृष्ट्वा, तेषां निवेदनं च शृत्वा, तारेकः क्रुद्धः अभवत्, जाम्भो दैत्येशः सुरैः युद्धे हतः इति ज्ञात्वा। स तु गर्वरुषाद्युत्साहशौर्यसमन्वितः, भावैः प्रकाशमानः, भीषणवेषः। विजयसारथिं रथं आरोह्य, सह सहस्रैः गरुडध्वजैर्योधैः, क्रोधेन प्रेरितः, देवांश्च युद्धाय प्रविवेश। स सर्वायुधयुक्तः, सर्वास्त्ररक्षितः, त्रैलोक्यधनसम्पन्नः, विशालवक्त्रः, शीघ्रं युद्धाय प्राविशत्, महता सैन्येन परिवृतः, जाम्भायुधव्रणितदेहः, ऐरावतं परित्यज्य। इन्द्रस्य रथः मातलिना रक्षितः, सुवर्णमणिविभूषितः, सुसज्जितः स्थितः। स रथः चतुर्ह्योजनविस्तीर्णः, सिद्धगणैः शोभितः, गन्धर्वकिन्नरगीतैः, नृत्यतीभिरप्सरोगणैः, पुरुषैश्च आकीर्णः। सर्वायुधसंयुक्तः, विशालः, दीप्तिमान्, स देवराजस्य रथः सर्वतः परिवृतः। लोकपालाः गरुडध्वजाः स्थिताः। तदा पृथिवी कम्पिता, तीव्रः वातः प्रववौ। सागराः समुत्पेतुः, सूर्यतेजः लुप्तम्, तमः अभवत्, नक्षत्राणि अप्रकाशन्त। तदा शस्त्राणि दीप्तानि, सेनाः कम्पिताः। एकस्मिन्पार्श्वे तारेकासुरः, अपरस्मिन्सुरगणः। एकस्मिन्पार्श्वे लोकक्षयः, अपरस्मिन्निवृत्तिः; सर्वे जन्तवः—चराचराः—देवासुरभेदेन व्यवस्थिताः। तद्वै द्वैतमपि अद्वैतमिवाभवत्, यथा दर्शकाः पश्येयुः। यद् यदस्ति त्रिषु लोकेषु सत्त्वस्वरूपम्, तत् सर्वं तत्रैव शक्तिसमूहत्वेन प्रकटम् अभवत्। आयुधानि, शक्तयः, निधयः, साहसम्, सेनाबलम्, शौर्यं, पराक्रमः, सर्वप्राणसमूहश्च—एते तपसा देवासुराणां अभवन्। तदा तारेकः सम्प्रवृत्तः, नवभिः शरैः अग्निशिखासदृशैः, विकटैः, हृदि ताडितः। स दैत्यपतिः अविक्षिप्तचित्तः, तैः एव शरैः, नव नव शरान् हृदये लक्षयन्, देवांश्च ताडयामास। विश्वसम्भारपूर्वकं शस्त्रं अग्रे स्थापयित्वा, देवाः समरे अविच्छिन्नं बाणवृष्टिं ससृजुः। तदा असुरः तान् शरान्, प्रियाणां अश्रुवृष्टिवत्, व्योम्नि एव नाशयामास। यथा दुर्जनपुत्रः स्वकर्मणा, यशस्विनं शुद्धं प्रतिष्ठितं कुलं विनाशयति, एवं ते शराः। ततः सुरैः प्रेषितां बाणवृष्टिं तारेकः प्रतिरुध्य, स्वैः एव शरैः आकाशं दिशः पृथिवीं च पूरयामास। तीक्ष्णाग्रैः गृध्रमयूरपक्षयुक्तैः शरवृष्टिभिः, स तान् शीघ्रं मूलतः स्थानतः च छित्त्वा नाशयामास।