वने मृतमहिषमिव शृगालाः समन्ततः संछदन्ति स्म, तथैव दानवाधिपः कपालिनं परित्यज्य निर्गतः। तदा कुपितः स दानवः नव रुद्रान् वेगेनाभिपत्य पाददन्तकुण्डलैः सम्यक् अपीडयत्। घोरयुद्धेन स क्लान्तः सञ्जातः, कपालिः तस्यामरारेशः हस्तं समाचक्राम। स दानवगजं बलवद् विचकर्ष, तं दानवं क्लान्तमल्पप्राणं जीवन्तं विलोक्य। तस्मिन्न् युद्धे, दानवः सर्वं धैर्यं जहौ, जयस्य प्रयासं परित्यज्य पतन् कपालिना तस्य चर्माकर्ष्य भयङ्करं वसनं चकार। स रुधिरधाराभिः सर्वतः स्रवद्भिः कपालिः स्वकायं चर्मवसनं चक्रे; हतः तं दानवं दृष्ट्वा, बलवन्तः दानवनेता भयभीता अभवन्। ते दानवा कपालिनः गजचर्मवसनरूपं दृष्ट्वा संत्रस्ताः पलायिता सहस्रशः पतिताः। तं घोररुद्रं पृथिव्याम् सर्वदिक् च दानवाः अपश्यन्; एवं महाबलः दैत्येशः निपातितः। स दैत्यराजः गजमारूढः, तस्य दुन्दुभिः भग्नः, कालान्ते मेघ इव भीषणः बभूव। स शीघ्रं देवसेनां कम्पयन् अभ्यधावत्। यत्र यत्र निमेर्गजः गतः, तत्र तत्र देवाः स्ववाहनानि परित्यज्य भयात् पलायिता, स्वकार्यं विस्मृत्य; दिव्यगजाः तस्य गन्धतः पलायिताः। देवसेनायाः पलायमाने, इन्द्रः अष्टदिक्पालैः केशवेन च सह स्थितः। निमेर्गजः इन्द्रगजं समीपं प्राप्य, तस्मिन्नेव क्षणे इन्द्रगजः भीषणं निनादं कृतवान् अग्रे गतः। स यत्नेन निगृह्य अपि युद्धे न तिष्ठति स्म; तस्य गजस्य पलायने, पाकशासनः तं समारुह्य। विपरीतदिशं स्थित्वा, दैत्यपतिसैन्यस्य प्रति युद्धं कृतवान्; ततः शतक्रतुर्निमेः वज्रेण वक्षसि ताडितवान्। गदया गण्डदेशे गजं दृढं ताडितवान्; निमिः निर्भयः शूरः च तं प्रहारं न ममर्ष। स गदया ऐरावतं श्रोणिदेशे ताडितवान्; गदया भग्नः इन्द्रगजः रणभूमौ पतितः। स पर्वतसदृशः गजः पादाभ्यां पृष्ठतः भूमिं स्पृष्ट्वा, ततः शीघ्रं चापल्येन पुनः उत्थाय, देवगजः निमेर्गजात् भीतः शीघ्रं युद्धात् निवृत्तः। तदा कठोरः वातः रजःशर्करायुतः प्रववौ। निमेर्गजः प्रतिपक्षं प्रति स्थित्वा, शीघ्रगम पर्वतान् कम्पयन्, रक्तधाराभिः स्रवन्, तप्तकाञ्चनह्रदसदृशः पर्वत इव बभासे। धनाध्यक्षः स्वगुरुं गदां दैत्यराजगजे समुत्क्षिप्य प्राहिणोत्; दैत्यराजः शिरसि पतितः। गदया ताडितः स गजः स्तब्धः बभूव; तस्य दन्तैः भूमिं विदार्य, पर्वत इव पतितः। तस्मिन् गजे पतिते, सर्वतः सुरसेनायाः सिंहनादः समुत्पन्नः, गजनिनादैः च दिशः प्रतिनिनदिताः। अश्वनिःश्रवणैः धनुःस्वनेन च, हतं गजं निमिं च निवर्तन्तं दृष्ट्वा। तं सिंहनादं श्रुत्वा, देवतानां, जम्भः कोपात् अग्निवद्धुतघृत इव ज्वलनाय मानसं कृतवान्। तस्य नेत्रे रोषात् रक्ताभूतं, स धनुः सज्यं कृत्वा "तिष्ठ" इति चकार, सारथिं च प्रेरयामास। तस्य रथः शीघ्रं ययौ, तस्य प्रभा पूर्वपर्वते सहस्रसूर्यसमाना बभूव। युद्धे पताकावाहनः, घंटाजालविनद्धः, शशिप्रभाछत्रयुक्तः रथे स अग्रे गतः। स देवसेनायाः हृदयानि कम्पयन्, सज्यबाणः समीपं दृष्टः। शतक्रतुर्निर्भयः धनुः दृढमादाय, तैलेन अभ्यक्तं तीक्ष्णचन्द्रार्धाकृतिबाणं जग्राह। स वज्री वेगेन तस्य धनुः बाणं च छित्त्वा, तद्बाणं परित्यज्य जम्भः, दानवानां प्रियतमः, अन्यत् धनुः तिव्रं वेगवत्, सर्पसदृशान् बाणांश्च तैलेन अभ्यक्तान् जग्राह। स शक्रं दशभिः बाणैः कण्ठदेशे, त्रिभिः हृदि, द्वाभ्यां च उभयोरंसयोः ताडितवान्। शक्रः अपि तादृशं बाणवृष्टिं दानवपतौ प्राहिणोत्; दैत्यराजः तु तस्य बाहुभ्यः प्रेषितान् बाणान् मध्ये छित्त्वा। स द्यौः दशवारं ज्वलद्ग्निशिखासदृशैः बाणैः छित्त्वा, तदनन्तरं बाणवृष्ट्या सुरपतिः दानवपतिं आच्छादयत्। यत्नेन मेघा इव व्योम आच्छादयन्ति, तथैव आच्छादितः; दानवः अपि तां बाणवृष्टिं तीक्ष्णैः बाणैः व्य散यत्। यथा वातः मेघान् सर्वदिक् वितन्वन्, एवं शक्रः क्रोधविक्षिप्तचित्तः किंचिदपि न विवेक्तुं शशाक। तस्मिन्नेव काले, अद्भुतं गन्धर्वास्त्रं दानवपतौ प्रयोक्तुम् आरब्धवान्; तस्य तेजसा व्योम आक्रान्तम् अभवत्, सर्वत्र दुर्गमं च। गन्धर्वनगरैः विविधप्राकारद्वारैः, अद्भुतरूपैः, सर्वदिशं शस्त्रवृष्टिं वृष्ट्वा। तदा दानवसेना तया शस्त्रवृष्ट्या पीडिता, अपरिमेयवीर्ये जम्भे शरणं जग्मुः।