ब्राह्मणान् पुनःपुनः प्रणम्य पाद्येन पादप्रक्षालनं कृत्वा, तान् सम्यक् कुशासनं स्थाप्य, विधिवद् आसनं दद्यात्। अपः प्रक्षिप्य, ब्राह्मणान् आहूय, दिव्यकर्मणि द्वौ, पितृकर्मणि त्रीन्—एकस्यैकं वा उभयोः—नियोजयेत्। अत्र अपि स्वामी अपि न भोज्यं विस्तारयेत्; प्राज्ञः तु प्रथमं दिव्यकर्मणि ब्राह्मणान् अर्घ्यादिभिः समर्पयेत्। ब्राह्मणैः अनुमतिः लब्ध्वा, स्वगृह्यसूत्रेण निर्दिष्टविधिना अग्निकर्म आचर्य, ततो कांस्यपात्रे पिण्डपाकं रचयेत्। विद्वान् अग्निसोमाभ्यां आप्यायनं कुर्यात्; एकाग्निः चेत्, दक्षिणाग्नौ वा दीप्ते तस्मिन् कुर्यात्। यज्ञोपवीतधारणं कृत्वा, ततः सर्वाणि प्रक्षालनानि च संस्कारांश्च दक्षिणे स्कन्धे यज्ञोपवीतं धारयित्वा विद्वान् आचर्येत्। अवशिष्टे हविःषु षट् पिण्डान् कृत्वा, तिलयुतं जलं वामहस्तेन जलपात्रेण दद्यात्। दर्भान् सावधानी पूर्वं वामजानुस्थले स्थापयित्वा, द्वेषरहितः स्रुचः रेखाः आकरोतु, प्रक्षालनं च शुद्धिं च यथाविधि कुर्यात्। दक्षिणाभिमुखः स्रुचं हस्ते स्थापयित्वा, पिण्डान् सर्वान् कुशेषु क्रमशः स्थापयेत्। ततः कुशेषु नामगोत्राणि उच्चार्य, तान् कुशान् स्पृष्ट्वा, यथार्हं हस्तप्रक्षालनं कुर्यात्। एवं पुनः शुद्धिं कृत्वा, षडृतून् प्रणम्य, गन्धधूपादिभिः पूजनं विधिवत् आचर्येत्। एवं वेदमन्त्रैः आहूत्य सर्वं कृत्वा, एकाग्निः चेत्, एकमेव होमं स्रुचं च प्रयुञ्जीत। एवं कृत्वा, पत्न्यै कुशेषु अन्नं दद्यात्; पिण्डानां चान्नस्य तथा, आह्वानं विसर्जनं च कुर्यात्। पिण्डानां अंशान् क्रमशः गृहित्वा, प्रथमं ब्राह्मणान् सावधानं समर्पयेत्। अन्नात् यः अंशः गृह्यते द्विजैः च उपभुज्यते, तस्मात् 'अन्वाहार्य' इति नाम, तद् कृष्णपक्षे कर्तव्यम्। प्रथमं तिलयुतं जलं शुद्धिवर्तुलं च हस्ते स्थाप्य, पिण्डस्य अग्रभागं दद्यात्, 'एतत् तृप्तये अस्तु' इति उच्चरन्। वर्णयन् सदा शुद्धमधुरं भोजनं दद्यात्, कोपिनः त्यक्त्वा, नारायणं हरिं स्मरन्। तृप्तिं ज्ञात्वा, सर्वेभ्यः वर्गेभ्यः अन्नं विकीर्ण्य, जलेन सह अन्नं गृहित्वा, जलं भूमौ क्षिपेत्। भोजनान्ते, पुनः पुष्पाक्षतान् जलं च दत्त्वा, आशीः शब्दैः उच्चार्य, तद् सर्वं पिण्डेषु समर्पयेत्। देवात् आरभ्य यावत् अन्तं कर्म आचर्येत्; अन्यथा श्राद्धं नश्यति। ब्राह्मणान् विसृज्य, तान् सम्यक् प्रदक्षिणं कुर्यात्। दक्षिणदिशं प्रार्थयन्, पितॄन् प्रपद्येत—'दानकर्तारः वर्धन्तां, वेदाः वंशश्च स्थातु'; 'श्रद्धा न नश्यतु, बहुदानं स्यात्, अन्नं समृद्धं, अतिथयः लभ्यन्ताम्'; 'याचकाः सन्तु, न वयं याचेमहि' इति नियमः उक्तः—एवं पर्वणि पित्र्यं श्राद्धं निर्दिष्टम्। यथा कृष्णपक्षे, तथान्यत्र अपि उक्तम्—पिण्डान् गोभ्यः, ब्राह्मणेभ्यः, वह्नौ वा, जले वा दद्यात्। अथवा ब्राह्मणसन्निधौ विकीर्ण्य, आशीर्भिः सम्यक् समर्पयेत्; पत्नी मध्यपिण्डं विनयेन भुञ्जीत। अत्र पितरः बीजं स्थापयन्ति, यत् वंशवृद्धये; शेषं ब्राह्मणगमनपर्यन्तं तिष्ठेत्। पितृकर्म समाप्त्य, ततः वैश्वदेवं कुर्यात्; कृत्वा, आहूतैः सह शान्त्या पित्र्यं अन्नं भुञ्जीत। पुनर्भोजनं, गमनं, श्रमं, मैथुनं, अन्यत् श्राद्धकर्म वा सर्वं वर्जयेत्। सदा अध्ययनं, विवादं, दिवास्वप्नं च वर्जयेत्; ब्राह्मणान् यथानियमं विसृज्य, श्राद्धं अत्र आचर्येत्। यदा सपीण्डीकरणानन्तरं कृष्णपक्षे दानं कर्तव्यम्, अथवा सूर्ये कन्यायां, कुम्भे, वृषे च स्थिते, सदा वह्निना एव अत्र नियमेण दद्यात्। अथ इदानीं विष्णुना प्रोक्तं सर्वश्राद्धं श्रावयामि, यत् भोगमोक्षप्रदं स्मृतम्। अयनसंधिषु, विषुवेषु, द्विसंधिषु, सामान्यसङ्क्रमेषु, अमावास्यायाम्, अष्टकायाम्, कृष्णपक्षे पञ्चदश्याम्— आर्द्रा, मघा, रोहिण्यः दिने, यथाविधि हविस्संबन्धे, ब्राह्मणसंबन्धे, हस्तिच्छायायाम्, व्यतीपाते, विष्ट्यां, वैधृत्यां च— वैशाखस्य तृतीयायाम्, कार्तिकस्य नवम्यां, माघनभस्य पञ्चदश्याम्, त्रयोदश्याम् च— एतानि युगाद्यानीति स्मृतानि; अत्र कृतं श्राद्धं अक्षयफलदं स्मृतम्। तथैव मन्वन्तरादौ श्राद्धं विद्वान् दद्यात्। आश्वयुजे शुक्लनवम्यां, कार्तिके द्वादश्यां, चैत्रे तृतीयायाम्, भाद्रपदे अपि— फाल्गुने अमावास्यायाम्, पौषे एकादश्याम्, आषाढे दशम्यां, माघे सप्तम्यां— श्रावणकृष्णाष्टम्यां, आषाढपूर्णिमायाम्, कार्तिके, फाल्गुने, चैत्रे च पूर्णिमायाम्, ज्येष्ठे शुक्लपक्षे पञ्चदश्याम्—एतेषु च, मन्वन्तरादौ च, श्राद्धं अक्षयं फलं ददाति। मन्वन्तरादौ यदा सूर्यः रथे उपविशति, माघस्य सप्तम्यां, तद् 'रथसप्तमी' इति प्रसिद्धम्। तत्र श्रद्धया तिलयुतं जलं पितृभ्यः दद्यात्; तेन श्राद्धेन सहस्रवर्षफलम् आप्नोति—एष रहस्यं पितृभिः उक्तम्। एवं श्राद्धविधिं श्रद्धया आचरन्, पुरुषः पितृदेवताः संतुष्टाः करोतु, धर्ममार्गेण वंशवृद्धिं च साधयेत्।