स युद्धभूमौ तदा निमिः तस्य लक्ष्यं प्रति पतन्तं शरमेकं स्वबाणैः खण्डयामास, यथा मन्त्रः फलप्राप्तेः पूर्वमेव छिद्यते। ततः स भीषणं गदां दिव्यरत्नैः भूषिताम् आदाय शीघ्रं निमेर्दानवस्य प्रति प्राक्षिपत्। सा गदा गगनमध्यम् आपतन्ती त्रीन् दैत्यश्रेष्ठान् प्रतिघातुम् अगच्छत्—जम्भः मुसलधारी, ग्रसणः विशिखी, च महिषो दैत्यः स्वपक्षविजयं कामयमानः शूलधारणः, यथा दुष्टः पुरुषः स्नेहं विघ्नयति। ततः स निमिः भीषणं शूलं, अष्टघण्टारवयुक्तं, तीक्ष्णाग्रं च गृहित्वा, जम्भस्य प्रति प्राक्षिपत्। दानवपुत्रः गजः तं शूलं गगने लम्बमानं जग्राह; तस्य ग्रहणं दृष्ट्वा बुधजनाः तत्र शिक्षां विदुः। पुनः स दृढं महाभारवहनं धनुः परिगृह्य, भीषणं अस्त्रम् उपसंस्कृत्य तत्र शरमुत्ससर्ज। तस्यास्त्रतेजसा समस्तं जगत् चराचरं आवृतम् अभवत्, सर्वं नभः शरैः परिपूर्णम् इव ददृशे। पृथिवी, दिग्भ्यः, विदिशश्च शरजालैः आच्छादिताः; तस्यास्त्रस्य महिमानं दृष्ट्वा ग्रसणो दानवसेनापतिः दग्धः। स तदा ब्रह्मास्त्रं समादत्त, यत् सर्वास्त्राणि शमयति; तेन तद् भीषणं जगद्विनाशनं अस्त्रं शमितम्। तस्मिन् अस्त्रे प्रतिहते, विष्णुः दानवघ्नः कालदण्डास्त्रं सर्वलोकभीषणं ससर्ज। तस्य उपसंस्कारकाले, तीव्रः वातः प्रववौ, पृथिवी चचाल, देवी कम्पिता, दानवाः मोहग्रस्तचित्ताः अभवन्। तं भीषणमस्त्रं दृष्ट्वा, दानवाः युद्धे प्रमत्ताः विविधानि दिव्यानि अस्त्राणि ससर्जुः। ग्रसणः नारायणास्त्रं, निमिः चक्रं, अन्ये स्वस्वं श्रेष्ठमस्त्रं ससर्जुः; जम्भः कालदण्डास्त्रनिवारणाय ऐषिकमस्त्रं समुपबभूव। सन्ध्याकालात् पूर्वं, दानवेश्वरैः अस्त्रप्रतिघाते कृत्यम् अप्राप्य, स तस्मिन् क्षणे कोटिशः दानवेश्वरान् सह गजाश्वैः च जहार। अनन्तरं तदस्त्रं दानवास्त्रसंयोगेन शान्तम् अभवत्; कालदण्डस्य शमनं दृष्ट्वा, हरिः क्रोधपराक्रमसमन्वितः स्वमस्त्रं परिगृह्य, दशसहस्रसूर्यसंकाशं, स्वस्वरूपवत् भीषणं चक्रं गृहित्वा तद् ग्रसणसेनापतेः गले प्राक्षिपत्, यद् वज्रसारमिव भीषणम्। तच्चक्रं गगने दृष्ट्वा, दानवश्रेष्ठाः सकलबलैः तस्य दिव्यतेजसा न शेकुः प्रतिबाधितुम्, यथा दैवेन निष्फलः यत्नः। तदद्भुतं, अजितं चक्रं ग्रसणस्य गले पतित्वा तं द्विधा चकर्त; तस्य गलात् भीषणः रक्तप्रवाहः सस्राव, चक्रं च पुनः जनार्दनस्य हस्तं ज्वलनसमानप्रभं प्रत्यागच्छत्। ग्रसणस्य लोकनायकस्य निधनं समुपलभ्य, दानवाः हरिं प्रति निरनुक्रोशं युद्धाय समारब्धाः। ते शूलैः, मुसलैः, पाशैः, गदैः, मृतशरीरैः, तीक्ष्णमुखैः शरैः, चक्रैः, शूलैश्च तं समभिद्रवन्। जनार्दनः, अद्भुतवीर्यः, तैः दानवैः मुक्तानि अस्त्राणि शरशतैः, ज्वलज्जिह्वासदृशैः, प्रतिपद्य शतानि चकार। तेषां शस्त्रबलपरिक्षये, दानवाः मोहग्रस्तचित्ताः सन्नहायुद्धे शक्तिहीनाः अभवन्। तदा दैत्याः सर्वतोऽपि, असंख्येयसंख्यया, गजाश्वमृतशरीराणि शस्त्ररूपेण कृत्वा जनार्दनं प्रति युद्धाय समुपजग्मुः। विष्णुः अनेकवपुर्धारी क्षणमेकं शान्तबाहुः सन्, तस्मिन् भीषणे संग्रामे गरुडं प्रति उवाच—"गरुड! किम् अद्यापि न श्रान्तः असि युद्धे? यदि त्वं न श्रान्तः, तर्हि गच्छ मथनस्य रथं प्रति। यदि श्रान्तः, तर्हि क्षणमेकं युद्धात् निवर्तस्व।" इति विष्णुर्नृपतेः गरुडं प्रति उवाच। युद्धभूमौ गरुडः भीषणाकारं दानवमथनं प्रति जगाम; स विष्णुं शङ्खचक्रगदाधरं दृष्ट्वा, तं प्रति युद्धाय स्थितवान्। स मथनः तीक्ष्णेन भिन्दिपालेन विष्णोः उरसि शरं प्राहिणोत्; तं प्रहारं विष्णुः महायुद्धे तु तुच्छमिव अमन्यत। विष्णुः तं पञ्चभिः शितैः शरैः, शिलाग्रैः च पुनः दशभिः दृढोत्कृष्टैः, उरसि ताडयामास। हरिणा शरैः प्राणस्थानि विदारितः स दैत्यनायकः न व्यथितः; किञ्चित् समाश्वस्य, ततो लोहगदां समादत्त। तया ज्वलद्गदया जनार्दनं ताडयामास; तेन प्रहारैः विष्णुः किञ्चिद्विक्षिप्तः अभवत्। तदा माधवः, कोपात् विशाललोचनः, स्वां गदां गृह्य, क्रुद्धः सन् मथनं रथसहितं चूर्णयामास। ततो दैत्यपतिः स गिरिरिव कालान्ते भूमौ पतितः; तस्य पतने, दैत्याः हृतोत्साहाः, यथा गजा बन्धे निमग्नाः। तेषां दर्पपूर्णानां दानवानां पराजये, कोपात् रक्तलोचनः दैत्येश्वरः महिषः, स्वबलं विश्रित्य, हरिं प्रति समुपजगाम। महिषः तीक्ष्णाग्रशूलेन हरिं विदारयामास, शूलद्वारेण च गरुडस्य उरसि ताडयामास। ततः, गिरिकुहरसदृशं वदनं प्रसार्य, स दैत्यः युद्धे स्थिरं गरुडं ग्रसितुम् उद्यतवान्। तद् अच्युतः तस्य भावमवगम्य, दिव्यास्त्रैः तस्य मुखं पूरयामास, स्वबलसमन्वितः। अनन्तरं, गरुडध्वजः विष्णुः महिषस्य मुखे दिव्यास्त्राणां प्रवाहं ससर्ज, मन्त्रबलसंयुक्तैः शरैः तस्य मुखं संलिलिम्प।