श्राद्धकर्मणि कर्तव्यम् आचरतः, कर्ता दक्षिणजानुं स्पृशन्, ‘‘मया त्वं निमन्त्रितः’’ इति वदेत्। एवं निमन्त्र्य, पितृबन्धून् प्रति नियमाः उद्घोषयेत्। कर्ता चाहं च, श्राद्धकर्मणि सदा कोपवर्जितौ, शौचपरौ, ब्रह्मचर्ये स्थितौ भवावः। तर्पणाख्यं पितृयज्ञं समाप्य, अग्निहोत्री सदा कृष्णपक्षे पिण्डैः श्राद्धं कुर्यात्। गोमयेन लिप्ते, दक्षिणाप्रवणस्थले, गोगृहे वा जलस्य समीपे श्रद्धया श्राद्धं विधायेत्। यत्राग्निः स्यात्, तत्र पितृहोमं पिण्डं च सममुष्टिना दक्षिणतः स्थापयन्, ‘‘इदं पितृभ्यः’’ इति निवेदयेत्। ततः, आचम्य, अग्रे त्रिः दीर्घचतुरङ्गुलं पिण्डं दद्यात्। खदिरदण्डत्रयं रजताभूषितं, अङ्गुलिप्रमाणं, सुपिष्टं हस्ताकृतिहस्तं च निर्मायेत्। अपः, कांस्यपात्रं, जाली, समिधः, तिलाः, पात्राणि, शुद्धवस्त्राणि, सुगन्धधूपं, लेप्यं च समानीयेत्। एतानि सर्वाणि वामहस्ते धारयित्वा, दक्षिणतः शनैः नयेत्; एवं गृहमुखे भूमौ स्थापयेत्। गोमयेन लिप्ते स्थले, गोमूत्रेण मण्डलं कृत्वा, अक्षतपुष्पैः वामहस्तेन पूजयेत्। ब्राह्मणान् पुनः पुनः प्रणम्य, पादप्रक्षालनं कृत्वा, विधिवत् कुशासने सम्यक् उपवेशयेत्। आप्यायनं कृत्वा, ब्राह्मणान् उपवेश्य, आह्वानं कुर्यात्; दैवकार्ये द्वौ, पितृकार्ये त्रयः—एकैकस्य वा, उभयोः वा। अत्र, स्वामी अपि न भोजने विशेषं कुर्यात्; प्राज्ञः प्रथमं दैवकार्याय ब्राह्मणान् अर्घ्यादिभिः नियोजयेत्। ब्राह्मणैः अनुमत्यमानः, स्वगृह्यसूत्रनिर्दिष्टेन विधिना होमं कृत्वा, कांस्यपात्रे पिण्डं पाचयेत्। विद्वान् अग्निसोमाभ्यां आप्यायनं कुर्यात्; एकाग्निः चेत्, दक्षिणाग्नौ वा तदनन्तरं कुर्यात्। यज्ञोपवीते सम्यगुपवीते कृत्वा, आप्यायनं तदनुषङ्गिकं कर्म सम्यक् कुर्यात्। होमशेषात् षट् पिण्डान् निर्माय, तिलोदकं वामहस्तेन आपात्रेण दद्यात्। दर्भान् सावधानम् वामजानौ स्थापयित्वा, असूयारहितः, रेखाः आकृष्य, आचमनं शौचं च कुर्यात्। दक्षिणाभिमुखः, सर्पिण्याः पात्रं गृहीत्वा, एकैकं पिण्डं सर्वेषु दर्भेषु क्रमशः स्थापयेत्। ततः, दर्भेषु नामगोत्राणि उच्चार्य, तान् दर्भान् स्पृशित्वा, योग्येभ्यः हस्तमार्जनं कुर्यात्। एवं पुनः शौचं कृत्वा, षडृतून् प्रणम्य, गन्धधूपादिभिः पूजनं कुर्यात्। एवं वेदमन्त्रैः आहूतं कृत्वा, एकाग्निना एकमेव होमं, एकं पात्रं च दद्यात्। एवं कृत्वा, पत्न्यै कुशेषु भोजनं दद्यात्; पिण्डादीनां च आह्वानं विसर्जनं च यथाक्रमं कुर्यात्। पिण्डानां सर्वांशान् क्रमशः गृहीत्वा, प्रथमं ब्राह्मणेभ्यः सम्यक् दद्यात्। अन्नांशभक्षणात् द्विजैः अन्नं ‘‘अन्वाहार्य’’ इति कथ्यते; अतः कृष्णपक्षे एव कर्तव्यम्। प्रथमं तिलोदकं शुद्धिपवित्रं च हस्ते स्थापयित्वा, पिण्डाग्रं दद्यात्, ‘‘एषां तृप्तये’’ इति वदन्। वर्णयन्, सदा शुद्धमधुरं भोजनं दद्यात्, कोपिनः वर्जयन्, नारायणं हरिं स्मरन्। तृप्तिं ज्ञात्वा, सर्ववर्णेभ्यः अन्नं विकीर्ण्य, उदकेन सह अन्नं गृहीत्वा, तत् उदकं भूमौ क्षिपेत्। भोजनान्ते, पुनः पुष्पाक्षतान् सलिलं दत्त्वा, आशीर्वचनं पठित्वा, तद् सर्वं पिण्डेषु समारोपयेत्। देवात् प्रारभ्य समाप्तिपर्यन्तं कर्म कुर्यात्; अन्यथा श्राद्धं नश्यति। ब्राह्मणान् विसर्ज्य, तान् प्रदक्षिणं कुर्यात्। दक्षिणां दिशं कामयन्, पितॄन् प्रार्थयेत्—‘‘दानकर्तारः समृद्धिं यान्तु, वेदाः कुलं च नित्यं तिष्ठतु। श्रद्धा न व्यपयात्, बहुदानं स्यात्, अन्नं बहु स्यात्, अतिथयः प्राप्ताः स्युः। याचकाः सन्तु, न वयं याचेम; एष नियमः—एवं पर्वणि पितृभ्यः अन्नं निर्दिष्टम्।’’ कृष्णपक्षवत् अन्यत्रापि, पिण्डान् गवां ब्राह्मणानां वह्नौ वा, जलनिमज्जने वा दद्यात्। ब्राह्मणसन्निधौ अपि विकीर्ण्य, आशीर्वचनैः सन्मान्य दद्यात्; पत्नी विनयेन मध्यपिण्डं भुञ्जीत। अत्र पितरः बीजं स्थापयन्ति, यत् वंशवृद्धये भवति; शेषं ब्राह्मणगमनपर्यन्तं स्थापयेत्। पितृकर्म समाप्त्वा, वैश्वदेवकर्म कार्यम्; ततः, आहूतैः सह, पितृप्रसादं शान्त्या सह भुञ्जीत। पुनर्भोजनं, यात्रां, श्रमं, मैथुनं, अन्यश्राद्धकर्म वा, सर्वं वर्जयेत्। अध्ययनं, कलहं, दिवास्वप्नं च सदा वर्जयेत्; ब्राह्मणान् नियमेन विसर्ज्य, अत्रैव श्राद्धं समापयेत्। यदा सापिण्डीकरणोत्तरं कृष्णपक्षे, किम्वा सूर्ये कन्यायां कुम्भे वृषे वा स्थिते, तदा सदा वह्निना श्राद्धं दद्यात्, एष नियमः।