तेन दानवेन तीव्रवेगेन केचन शिरांसि छिन्नानि, केचन बाहवः, रथाः, सारथयः च विकृताः; केचन रथवेगेन भूमौ निपातिताः, केचन कोपात् मुष्टिप्रहारैः प्रहृष्टाः। युद्धे स्वजनान् निहतान् दृष्ट्वा, दानवराजः नेमिः तथा अन्ये असुराः, देवैः अभिभूताः, स्वस्वरूपं पुनः प्राप्तवन्तः। कालनेमिः क्रोधाविष्टः तेषां रूपाणि न अवगच्छत्; तदा दानवनेमिः तान् दृष्ट्वा कालनेमिं उवाच — "अहं नेमिः, देवो नास्मि, कालनेमि, मां जानीहि। युद्धे त्वया बहवः बलिनः निहताः, मोहिता इति। अत्र शतसहस्राणि दानवानां देवैरजेतव्यानि; ब्रह्मास्त्रं सन्दधि शीघ्रं, सर्वास्त्राणां प्रत्युत्तरार्थम्।" एवं उपदिष्टः दानवः, मोहाविष्टचित्तः, ब्रह्मास्त्रशक्तिसंयुक्तं बाणं सन्दधे। दानवराजः, देवद्रुहः, तदस्त्रं ससृजे; ततः ब्रह्मास्त्रबलात् त्रैलोक्यं चराचरं च आवृतम्। देवसेना भयेन व्याकुला अभवत्; संचरास्त्रं निगृहीतं, युद्धे तदस्त्रं दीप्तम अभवत्। तदस्त्रं प्रतिहतम्, सूर्यः तेजः हिनस्तः; महेन्द्रमायायाः आश्रयणं कृत्वा, अनन्तरूपाणि स्वस्य प्रादर्शयत्। सः हस्तानां गर्जनघोषेण त्रैलोक्यं अभिभूतवान्; दानवसेनां दग्धवान्, रक्तप्रवाहः प्रवहन्। ततः सर्वत्र अग्निवृष्टिं तीव्रां कृतवान्; दानवश्रेष्ठानां नेत्राणि तमःप्राप्तानि। गजवसाः द्रवितानि, तेषां क्रन्दनानि भूमौ पतितानि; अश्वाः दग्धाः श्वसन्तः, सारथयः अपि क्लान्ताः। तत्र तत्र तृषायाः पीडिताः जलं, छायां वृक्षाणां, पर्वतानां गुहानि च याचन्तः। शीतलतायाः याचनायां, वनानां मध्ये दावाग्निः प्रज्वलितः, वृक्षकाष्ठानि दग्धानि; जलं पुरतः तरंगयुक्तं दृष्ट्वा, जलार्थिनः अग्रे गतवन्तः। जलं पुरतः स्थितम् अपि, शक्तिहीनाः तद् प्राप्तुं न शेकुः; जलं न लब्ध्वा, विवर्णमुखाः, चेतः त्यक्त्वा, भूमौ शयानाः। तत्र तत्र भूमौ मृतदानवराजानां, पतितरथानां, गजानां, अश्वानां च दृश्यन्ते। स्थिताः वा धावन्तः वा, वान्तः, वस्त्ररक्तप्रवाहयुक्ताः, सहस्रशः मृतदानवाः दृश्यन्ते। दानवराजविनाशे महति प्रवृत्ते, कालनेमिः क्रोधात् रक्तलोचनः, उत्तिष्ठत्। स मेघवद् अभवत्, असंख्यदीप्तसरोवरयुक्तः, गर्जनघोषेण लोकानां हृदयानि कम्पितवान्। आकाशं व्याप्य, सूर्यमायां निवार्य, दानवराजसेनायां शीतलजलवृष्टिं कृतवान्। दानवाः तां वर्षां प्राप्य, शनैः पुनः जीवितवन्तः, यथा भूमौ शुष्काङ्कुराः वर्षेण जीवन्ति। ततः कालनेमिः महादानवः, मेघरूपं धृत्वा, देवसेनायां तीव्रास्त्रवृष्टिं अजेयां ससृजे। तया वर्षया पीडिताः महादानवराजाः, मार्गं न लब्ध्वा, शीतपीडिताः गौः इव अभवन्। ते परस्परं पतिताः, हस्ताः पृष्ठे शिथिलाः; स्वदुःखेन गजानां, अश्वानां मध्ये पतिताः। रथेषु, भयात् अमराः तत्र तत्र निहिताः; अन्ये, अंगानि संकुच्य, स्वहस्तैः मुखानि आवृतवन्तः। व्याकुलाः, दिशः सर्वाः भ्रमन्तः; युद्धे देवविनाशे प्रवृत्ते। भूमौ पतितानि शरीराणि दृश्यन्ते, अस्त्रैः संधिविच्छिन्नानि, बाहुच्छिन्नानि, शिरोविदारितानि, ऊरुच्छिन्नानि। रथाः उल्टिताः, पताकावलीः भग्नाः, अश्वाः भग्नाङ्गाः, गजाः पर्वतसमाः, सर्वत्र निपातिताः। भूमिः रक्तप्रवाहपंकैः विकृताविकृता अभवत्; एवं युद्धे बलवान् कालनेमिः विजयी अभवत्। क्षणमात्रेण, शतसहस्रं गन्धर्वानां, पञ्चशतसहस्रं यक्षाणां, षट्शतसहस्रं राक्षसानां च हन्तुम् अशकत्। त्रिशतसहस्रं शीघ्रकिन्नराणां, निर्भयः सप्तशतसहस्रं प्रमुखपिशाचानां च हन्तुम् अशकत्। अन्यान् दिव्यान् गणान् दशकोटिसंख्यान्, क्रुद्धः, अद्भुतास्त्रैः, शस्त्रविद्यायुक्तः, हन्तुम् अशकत्। एवं भीमः तिरस्कृतः सति, तदा युद्धक्लान्ते त्वं, द्वौ अश्विनौ, अद्भुतास्त्रधारी, दीप्तकवचौ, क्रुद्धाव् अभवताम्। युद्धे, द्वौ देवौ, मृत्याग्निसदृशं दानवम्, प्रत्येकः भीषणं शत्रुं षष्टिबाणैः व्रणितवन्तौ। तीक्ष्णाग्रबाणैः, भीमदर्शनं दानवम्, प्राणस्थानि विदारितवन्तौ; बाणप्रहारबलात् तस्य चेतः किंचित् व्याकुलम् अभवत्। सः अष्टारयुतं चक्रं, तैलयुक्तं, युद्धे घोरं, गृहीत्वा, अश्विनोर् रथयुगं छेदितवान्। ततः दानवः धनुष्माण्, तीक्ष्णबाणान्, विषसर्पसदृशान्, चिकित्सकयोः शिरसि वर्षयामास, आकाशे गतयोः आच्छादयन्। तौ अपि, तीक्ष्णशस्त्रैः, दानवबाणान् छिन्नवन्तौ; तयोः कर्म दृष्ट्वा, सः विस्मितः, क्रुद्धः अभवत्। ततः महाक्रोधेन, लोहमुषलम्, कालदण्डसदृशं, गृहीत्वा। तं शीघ्रं घूर्णितम्, अश्विनोर् रथं प्रति क्षिप्तवान्; तौ आकाशे तं मुषलम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा...