धनदस्य शरवृष्टिं निष्फलां दृष्ट्वा, श्रीमान् धनाध्यक्षः स्वर्णघण्टाभूषितं दुर्धर्षं शूलं समादत्त। मणिवलयकान्त्या दीप्तबाहुः स तद् शूलं वेगेन कुजम्भाय प्राक्षिपत्। तद् शूलं तस्य कुजम्भस्य हृदयं क्रूरतया विदार्य, यथा दुर्बलस्य धनलोभिनः पुरुषस्य भाग्यं तद्वद्, भूमिम् अगमत्। हृदयम् आच्छिद्य, तद् भूमौ पतितम्; ततोऽल्पक्षणेन स भीषणरूपो दानवः विकम्पितोऽभवत्। ततः स दानवः तीक्ष्णशिलाग्रयुक्तं दीर्घं शूलं गृहीत्वा, तेन युद्धे धनदस्य वक्षसि प्रहारं चकार। तदा तेन दुष्टेन शस्त्रसमानैः तीक्ष्णैः वाक्यैः धर्मिष्ठस्य हृदयं व्यथितम्, यथा दुष्टः साधोः हृदयं हन्यात्। तेन शूलप्रहारेण आहतः धनाध्यक्षः मूर्च्छितः सन् पतितः, भग्नध्वज इव रथतले निषसाद। एवं धनाध्यक्षं नृपतिं तादृशं दृष्ट्वा, निरृतिः खड्गधारी देवः, रजनीचरसेनया सह, तत्र प्रवव्राज। स वेगेन भीमपराक्रमं कुजम्भं प्रति धावन्, तं च राक्षसराजं कुजम्भं समीक्श्य—स्वसेनां समादेशयत्, राक्षसराजं हन्तुम् उद्यतः। सेनां तु तदादेशां तीक्ष्णशरायुधधारिणीं दृष्ट्वा, स स्वर्णाभरणदीप्तः, रथात् वेगेन अपतत्, खड्गं च आकाशपद्मप्रभं समादत्त। स दीर्घबाहुः महाबलः खड्गेन, शत्रूणां मुखानि सर्वतः—तिर्यक्, पश्चात्, अधः, उपरि च—छित्त्वा, तानि पतितानि चकार। कोपसंरुद्धोष्ठः, भ्रुकुटीभृकुटितः, भीषणरोषारक्तलोचनः, स युद्धे दानवान् चिच्छेद। ततः स्वसेनां नष्टां दृष्ट्वा, कूजम्भः धनदं विहाय राक्षसराजं प्रति प्रधावितवान्। चेतनां पुनः प्राप्तः जम्भः, धनदस्य पार्षदान् जीवग्रहीत्वा, सहस्रशः पाशैः बद्धवान्। दानवाश्च विविधान् देहिनः रत्नसमूहान्, दिव्यान् वाहनानि, सहस्रशः विमानानि च जगृहुः। धनाध्यक्षः चेतनां पुनः प्राप्य, तां स्थितिं दृष्ट्वा, दीर्घं उष्णं च श्वासं निष्श्वस्य, क्रोधात् रक्तलोचनः अभवत्। स दिव्यं गरुडास्त्रं ध्यायन्, धनुषि शरं स्थाप्य, तं शत्रुसंहारकं शरं दानवसेनायां ससर्ज। तस्य धनुषः पूर्वं धूममण्डलानि निर्गच्छन्; ततः अनन्तानि ज्वलितानि चित्ताग्निस्फुलिङ्गानि निष्पेतुः। तदस्त्रं सर्वतः द्यां ज्वलनदीप्तां चकार; शनैः शनैः तद् अनिवार्यं बहुरूपं बलमभवत्। जगत् रूपहीनं तमसा आवृतम् अभवत्; तदा दिवि तव शुद्धं तेजः दृष्टम्। कूजम्भः स महाबलः दानवः, तद् दृष्ट्वा, पद्भ्याम् एव धनदं प्रति गर्जन् अभ्यधावत्। तं दानवं प्रत्यक्षं समागतम् आलोक्य, धनाध्यक्षः भीतिम् उपगम्य पलायितुम् आरब्धवान्। पलायमानस्य तस्य रत्नमुकुटः भूमौ पतितः, सौरमण्डलवत् दीप्तिमान् बभूव। स्वामी युद्धात् निवृत्तः इति दृष्ट्वा, तस्य पतितमालाभिमुखे, वीर्यवान् कुलोत्पन्ना योद्धारः युद्धे प्राणान् त्यक्तुम् उचितम् इति। एवं निश्चित्य, बलिनः यक्षाः युद्धोत्सुकाः, नानायुधशस्त्रधारिणः, मुकुटं परितः स्थिताः। तत्र धनदस्य पार्षदाः, गर्विताः, धनाढ्यवीर्ययुक्ताश्च, स्थिताः; तान् दृष्ट्वा, स भीमबलः दानवः क्रोधेन पूर्णः अभवत्। स भीषणरूपं, पर्वतसमभारं भूषुण्ड्यस्त्रं गृहीत्वा, रजनिचरपालान् मुकुटस्य चूर्णयामास। तान् विक्षिप्य, दानवः मुकुटं स्वस्य रथे स्थापयामास; युद्धे धनदं विजित्य, सुरारिं जयम् अवाप। सर्वाणि रत्नानि, निधयः, जीवसमूहांश्च गृहीत्वा, जम्भः दैत्यराजसिंहः स्वसेनया सह निर्गतः; धनाध्यक्षः विगलितकेशः दुःखितः सुरेश्वरं प्रति जगाम। ततः कूजम्भेन सह, रजनीचरात्मजेन, राक्षसराजः, अव्याहतं कृष्णमायाबलम् आश्रित्य, संग्रामे प्रवृत्तः। स दैत्याधिपतिं मोहयामास, जगत् तमसा आच्छादितम् अभवत्; तदा दैत्येषु चक्षूंषि तथा बलानि च निष्फलानि अभवन्। तत्र ते एकपदमपि गन्तुं न शेकुः; तदा नानाविधशस्त्रवृष्ट्या, दैत्यसेना—यस्य वाहनानि घनतमसोपमेन धूमेन पीडितानि—निपातिता अभवत्। दैत्येषु निहन्यमानेषु, कूजम्भस्य चित्तं मोहं जगाम। तदा महिषो नाम दैत्यराजः, कालमेघसंकाशः, सवित्रास्त्रं निर्मितवान्, उल्कापुंजविभूषितम्। तस्य ज्वलनदीप्तस्य सवित्रास्त्रस्य विस्तारात्, तद् तीव्रं भीषणं तमः सम्पूर्णं नाशितम्। तदा स्फुलिङ्गचिह्नितं अस्त्रं समस्तं तमः व्यपोह्य, शरदम्बुजसंपूर्णं निर्मलह्रदवत् जगत् बभूव। तमसि व्यपायमाने, दैत्येश्वराः पुनः दृष्टिं प्राप्य, तीव्रशौर्ययुक्ताः, स्वसेनाभिः सह सुरेषु अद्भुतं कर्म चक्रुः। क्रोधात् शस्त्राणि ससर्जुः, सर्पास्त्रं च प्रयोक्तुं, भीषणानि धनुषीणि विषसर्पसदृशानि च शरांश्च समादत्त।