लोभेन च क्रूरः पुरुषः समर्थ्यं प्राप्तः सन्, यदा किञ्चित् विक्रियते, तदा स न शम्यते; दुष्टः च संशयं नष्ट्वा निग्रहीतुं न शक्यते। दैत्येषु साम न साध्यते, तैः समर्थ्यं प्राप्तम्; न च जन्मना कर्मणा वा भेदः शक्यते, न च दानेन तेषां किञ्चित्, ये सम्पदं प्राप्तवन्तः। अत्र केवलम् एकं उपायं अवशिष्यते—दण्डः, यदि भवता रोचते; दुष्टैः सह साम अत्यन्तं व्यर्थम्। क्रूराः सदा मन्यन्ते यत् महात्मभिः कृतं साम दुर्बलत्वम्, सरलता, उदारता, अथवा अतिक्रान्तं दयालुत्वम्। दुष्टाः सदा जानन्ति यत् साम भीतेः उत्पाद्यते; तस्मात् दुष्टान् निग्रहीतुं बलस्य आश्रयः श्रेष्ठः। धर्मात्मनां तु प्रतिक्रमं प्राप्य कर्तव्यम् एव—एष धर्मात्मनाम् महाव्रतम्; दुष्टाः तु कदापि साधवः न भवन्ति। साधुः अपि कदाचित् स्वभावं त्यक्तुम् इच्छेत्; एवं मे मनसि स्थितम्—अत्र त्वया निर्णेतव्यम्। एवं उक्तः सहस्राक्षः 'एवं अस्तु' इति प्रत्युवाच; यथाकर्तव्यं विचिन्त्य, देवानां सभायाम् इदं वचनम् उक्तवान्—"मम वचांसि शृणुत, सुरसत्तमाः; यूयं यज्ञभाजः, आत्मन्य् एव तृप्ताः, परमशुद्धस्वभावाः। स्वमाहात्म्ये स्थिताः, जगतः रक्षकाः; देवेश्वराः, दैत्यवर्याः युष्मान् कारणं विना विरोधन्ते। तेषां सामादीनि उपायाः न प्रयोजकाः; केवलं दण्डः प्रवर्त्यताम्। युद्धाय सज्जीभवत, मम सेनां समाह्वयत। शस्त्राणि पूज्यन्तां, आयुधदेवताः सम्पूज्यन्ताम्; वाहनानि रथाश्च देवैः मम सज्जीकृतानि भवन्तु। यमं सेनापतिं स्थापयत शीघ्रं, सुरासुराः।" इति आज्ञप्तः स देवेश्वरः सर्वं समारब्धवान्। दशसहस्रयुतैः अश्वैः युक्तः, सुवर्णघण्टाभिः भूषितः, अद्भुतगुणसम्पन्नः रथः सर्वैः देवैः उपनीतः। मातलिः अपराजितं रथं देवेन्द्राय समारब्धवान्; यमः महिषे आरूढः सेनायाः अग्रे स्थितवान्। सर्वतः विकटगणैः परिवृतः, कालान्ताग्निसमदीप्तलोचनः, नभः व्याप्य स्थितवान्। अग्निः मेषे स्थितः, शूलं गृहीत्वा; वायुः हस्ते अङ्कुशं धारयन्, अतुलां वेगं प्रादर्शयत्। वरुणः महोरगे समारूढः; राक्षसाधिपतिः नरयुतरथे गगनं विचरन् स्थितः। भीषणः देवः तीक्ष्णखड्गधारी युद्धे स्थितः; कुबेरः सिंहनादेन गदां धारयन्। चन्द्रः, सूर्यः, अश्विनीकुमारौ, चतुरङ्गबलैः सहिताः, नृपतिभिः गन्धर्वैः च सुवर्णमाल्यभूषिताः तिष्ठन्ति स्म। सुवर्णपीतवासा, नानाविधरथशस्त्रकवचभूषिताः, मेरुशिखरसमुन्नतान् केतून् बिभ्रत्, वैदूर्य-मकरध्वजैः शोभमानाः। राक्षसाः रक्ताम्बराः, रक्तकेशाः, गृध्रध्वजाः, महाबलिनः, शुद्धाभरणभूषिताः। मुसलखड्गगदाधारिणः, पगोटकधारिणः, महोरगाः मेघनिनादनिस्वनाः, ज्वलदुल्कावज्रवर्षिणः। यक्षाः कृष्णवासा, महाधनुष्मन्तः, ताम्रकाकध्वजाः, सुवर्णरत्नभूषिताः। निशाचरसेना व्याघ्रचर्माम्बरधारिणी, गृध्रपक्षध्वजभूयिष्ठा, अस्थ्याभरणभूषिता। मुसलधारिणः, भीषणदर्शनाः, बहुव्यालनादैः गर्जन्तः, किन्नराः श्वेतवासा, श्वेतपक्षध्वजाः। मदोन्मत्तगजवाहनाः, तीक्ष्णशूलायुधाः, मुक्ताहारभूषिताः, रजतमय हंसयुक्ताः। वरुणस्य ध्वजः धूम्रवह्निसदृशः; कुबेरस्य पद्मरत्नमयः शाखा। उच्चैः स्थितः ध्वजः दिवं गन्तुम् इच्छन् इव; यमस्य काष्ठायसमयः ध्वजः वृककृतः। राक्षसाधिपतेः ध्वजे भूतमुखं विराजते; देवानां सुवर्णसिंहध्वजाः चन्द्रसूर्यसमप्रभाः। अश्विन्योः कुम्भरत्नमयः सुवर्णहस्तिहेमरत्नभूषितः ध्वजः। शतक्रतोर् ध्वजः श्वेतचामरशोभितः, नागयक्षगन्धर्वनिशाचरैः परिवृतः। स देवसेनापतेः बलः त्रिषु लोकेषु दुरजयः; तस्य विभागाः त्रयस्त्रिंशत् कोट्यः दिव्यसेनानां। श्वेतचामरैः हिमशिखराभैः, सुवर्णपद्ममाल्यैः, दीप्तकुङ्कुमचिह्नैः, ललितकुन्तलपाशैः कपोलशोभितैः। ऐरावतनामके गजे स्थितः, महाबलः, अद्भुताभरणाम्बरधारी, विशालपट्टकङ्कणभूषितः, सहस्रगायनैः स्तुत्यमानः, इन्द्रः दिवि विराजते। सा सेना, अश्वगजसमाकीर्णा, श्वेतछत्रपताकावलीयुक्ता, दुरभिगम्या, नानाविधशस्त्रशोभिता, संग्रामे दुरजयाभवत्। तत्र सुरासुरयोः अतीव भीषणः समरः प्रववृते, उभयोः सेनयोः घोरं महद् युद्धम् अभवत्। देवासुरनिनादैः, शङ्खदुन्दुभिस्वनैः, वादित्रनिनादैः, गजानां नादैः च समाकुलम्। अश्वानां हिन्हानैः, रथचक्रनिस्वनैः, धनुःसञ्ज्ञानिःस्वनैः, वीराणां घोषेण, महाभीषणः शब्दः उत्पन्नः। उभे सेने, परस्परं जयकाम्ये, क्रोधसन्तप्ते, प्राणत्यागनिश्चयेन, अन्योन्यं समभ्यधावताम्।