महिषस्य ध्वजः सुवर्णशृगालचिह्नेन शोभितः, शुम्भस्य च ध्वजः कृष्णलोहगृध्रचिह्नेन उच्चैः प्रतिष्ठितः आसीत्। अन्येषां चासुराणां ध्वजाः नानारूपैः व्यवस्थिताः, शतं शीघ्रगामिनां व्याघ्राणां सुवर्णमालाभिः भूषिताः तत्र दृश्यन्ते स्म। ग्रसणस्य रथः शतशृङ्गिलसिंहैः निनदद्भिः घण्टाभूषितैः युक्तः, जम्भस्य च भीमः रथः सिंहैरेव युक्तः आसीत्। कुजम्भस्य रथः राक्षसवदनैः गर्दभैः युक्तः, महिषस्य रथः उष्ट्रैः, कुञ्जरस्य तु अश्वैः युक्तः आसीत्। मेषस्य रथः तीक्ष्णशार्दूलैः, कालनेमेश्च गजैर्महागिरिसमैर्युक्तः, निमिः मदोन्मत्तैर्महागजैः समारूढः। चतुःशुण्डैः सुरभिगन्धिभिः सुप्रशिक्षितैर्निनदद्भिर्गजैः, कृष्णैः सुवर्णभूषितैः शतहस्तदीर्घैश्च अश्वैः तत्र सेनायाः शोभा वर्धिता। दक्षिणदिग् शुक्लचामरैः शोभिता, तेषां देहानि शुक्लचन्दनलेपितानि, नानापुष्पमालाभिः विराजमानानि। दैत्यपतिः मथनः पाशहस्तः प्रकाशते, जम्भकः घण्टारवभूषितमुष्ट्रे समारूढः। शुम्भोऽसुरः महावृषभे कालसन्निभे समारूढः, अन्ये च वीर्यशालिनो दानवा नानायानेषु समारूढाः। ते घोरकर्माणः अद्भुतशौर्ययुक्ताः, कुण्डलमुकुटभूषिताः, नानावस्त्रधराः, नानामालाभिरलङ्कृताः। नानागन्धानां समृद्ध्या, विविधैः परिचारकैः स्तूयमानाः, नानावाद्यनिनादैः गुञ्जमानाः, श्रेष्ठा महारथाः अग्रे प्रययुः। तस्यां सेनायां बलवन्तः शूराः स्वविक्रमकथाभिः प्रवृत्ताः, एवं स दैत्यसिंहबलः भीषणरूपेण प्रादुरासीदिति। मदोन्मत्तैः घोरगजैः, अश्वैः, रथैश्च पूर्णा सा सेना, नानाध्वजयुक्ता, देवैः सह युद्धाय निर्जगाम। एवमेव, दिव्यदूतः वायुः, दिवः स्थित्वा दानवसेनां दृष्ट्वा, इन्द्राय वार्तां वक्तुं जगाम। स महात्मनः महेन्द्रस्य शोभनसभां गत्वा, देवमध्यगते तद्वृत्तान्तं न्यवेदयत्। तच्छ्रुत्वा देवराजः नेत्राणि निमील्य, बृहस्पतिं महाबाहुं समयोचितं वाक्यमुवाच— "देवानां दानवैः सह महद्विग्रहः जातः; किमत्र कर्तव्यम्? युक्तोपाययुक्तया नीत्या ब्रूहि।" महेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा, वागीश्वरः बृहस्पतिः पुण्यात्मा प्रहृष्टमनाः इदं वचनमुवाच— "सामादि चतुर्विधं ध्वजादि विभागयुक्तं, एषा नित्यं नीतिः विजिगीषूणां, देवश्रेष्ठ। साम, भेद, दान, दण्ड—एते चतुर्विधा नीतिः, देशकालशत्रुसंयोगानुसारं योजनीया।" "लोभः क्रूरः समर्थः चेदुपस्थितः, न शम्यते; पापकृत् संशयविहीनः न निगृह्यते। दैत्येषु साम न साध्यते, तैः समर्थनं लब्धम्; न च ते जन्मधर्मभेदेन भिद्यन्ते, न च दानेन समृद्धानां लाभः। अत्र एकमेव उपायः शेषः—दण्डः—यदि ते रोचते; पापेषु साम निःसारमिव। क्रूराः सदा मन्यन्ते महात्मनाम् साम दुर्बलतां, सरलतां, उदारतां, अथवा अतीव करुणां। दुष्टाः सदा मन्यन्ते साम भीतितः जातम्; तस्मात् दुष्टनिग्रहे बलाश्रयणं श्रेष्ठम्।" "आपन्ने काले सतां कर्म उचितम्—एष धर्मः; दुष्टाः सत्पथं न गच्छन्ति। कदाचित् साधुः स्वभावं त्यक्तुमिच्छेत्; एष मे मतिः—अत्र त्वया निर्णीयताम्।" इति उक्ते, सहस्राक्षः "एवं भवतु" इति प्रत्युवाच, कर्तव्यं चिन्तयित्वा, देवसभायां वाक्यमुवाच— "मम वाक्यं शृणुत, स्वर्गवासिनः; यज्ञभुजः, आत्मतृप्ताः, विशुद्धस्वभावाः यूयं। स्वमहिम्नि स्थिताः, जगतां रक्षकाः; देवेश्वराः, दैत्याधिपतयः निरर्थकं विरोधिनः। तेषां न सामादीनां प्रयोजनं; केवलं दण्डः योज्यः। युद्धाय सज्जीकुरुत, मम सैन्यं संनयन्तु।" "शस्त्राणि पूज्यन्तां, आयुधदेवताः सम्पूज्यन्ताम्; वाहनानि रथाश्च अमरैः मम सज्जीकुर्युः। यमो सेनापतित्वे नियुक्तः, शीघ्रं स्वर्गवासिनः—" इति आज्ञाप्य, देवराजः सज्जीकरणं कारयामास। दशसहस्राश्वयुक्तः सुवर्णघण्टाभूषितः अद्भुतगुणसम्पन्नः रथः सर्वैः देवैः उपनीतः। मातलिः इन्द्राय अजित्य रथं सज्जीकृतवान्; यमः महिषे समारूढः सेनाग्रं स्थितवान्। सर्वतः भीषणगणैः परिवृतः, कालान्ताग्निसदृशदीप्तदृक्, आकाशं पूरयामास। अग्निः मेषे समारूढः शूलधारी स्थितः; वायुः हस्ते अंकुशं गृहीत्वा, अतिवेगेन प्रकाशते स्म। वरुणः स्वयम् महोरगं समारूढः, राक्षसेश्वरः नरयुग्ये रथे गगनं विहरन् स्थितः। भीषणः देवः तीक्ष्णखड्गधारी युद्धे स्थितः; कुबेरः सिंहनादेन गदां धारयन् विराजते। चन्द्रः, सूर्यः, अश्विनौ च, चतुरङ्गबलैः सहिताः, राजभिः गन्धर्वैश्च सुवर्णभूषितैः सह तिष्ठन्ति स्म। एवं तदा सुरासुरसेनाः स्वस्वबलैः, रथैः, गजैः, अश्वैः, ध्वजैः च शोभमानाः, युद्धाय सज्जाः अभवन्।