देवाः सह सहस्राक्षेण विषण्णचित्ताः अभवन्। तदा वराङ्गी स्वस्य पुत्रं दृष्ट्वा परमं हर्षं प्राप। सा इन्द्रविजयं तु तात्त्विक्यं न मन्यते स्म। नवजातः दैत्यपतिः तारकः परमवीर्यसम्पन्नः आसीत्। तम् असुराः—कुजम्भमहिषादयः—सर्वासुराधिपत्ये, भूमिं कम्पयितुं समर्थं, अभिषिच्य, तस्य राज्याभिषेकं कृतवन्तः। महदधिपत्यं सम्प्राप्य तारकः, मुनिश्रेष्ठ, अग्रदैत्यान् सम्बोध्य युक्तियुक्तं वाक्यम् अभाषत। "शृणुत सर्वे, असुरवीर्याः, मम वचनानि। सर्वे स्वहिताय, कार्यपरायणतायै, सम्यक् मन्त्रयन्तां। अस्माकं वंशविनाशं देवाः कुर्वन्ति; अस्माकं स्वभाव एव तेषु अनन्तद्वेषभावः। अद्य वयं सर्वे स्वबलं विश्रित्य देवान् जेतुं गमिष्यामः—न हि संशयः। "अथापि, तपः विना देवसंयुद्धं न उचितं मन्ये। प्रथमं तपश्चर्याम् आचरिष्यामि, ततः डितिसुताः घोरं युद्धं करिष्यन्ति। ततो देवान् जित्वा त्रिलोक्यं भोक्ष्यामः; धृतात्मनः पुरुषस्य नित्यं श्रियम् अवाप्यते। अस्थिरचित्तः तु रक्षितुं न शक्नोति, हि श्रीरपि चञ्चला; इति श्रुत्वा सर्वे दानवाः तस्यासुरस्य वाक्यानि शुश्रुवुः।" दैत्याः विस्मिताः "साधु! साधु!" इति चुक्रुशुः। ततः सः पारियात्रपर्वतस्य श्रेष्ठां गुहां जगाम। सा गुहा सर्वऋतुपुष्पैः विभूषिता, नानाविधौषधीप्रभया दीप्तिमती, नानारत्ननदीभिः पूरिता, नानाविवरगृहैः शोभिता च। सर्वतः सघनकुञ्जैः गुहिता, अद्भुतकल्पवृक्षैः छायिता, नानारूपशतैः नानाविहङ्गसमूहैः च पूर्णा आसीत्। बहुप्रवाहसरोवरयुक्ता, विविधवारिसम्पन्ना तां गुहां प्राप्य, सः महत्तपः समारब्धवान्। सः उपवासं पञ्चतपश्चर्यां च कृत्वा, पत्रपानीयभोजनः शतशः वर्षाणि तपः अकार्षीत्। अनन्तरं प्रतिदिनं स्वशरीरात् मांसं छित्वा अग्नौ जुहोति स्म; एवं सः मांसहीनः अभवत्। यदा सः मांसरहितः अभवत्, तपसा च महान् अभवत्, तदा सर्वे भूतानि तस्य तेजसा दीप्तानि अभवन्। सर्वे देवाः तस्य तपसा संतप्ताः, भयभीताश्च अभवन्; ब्रह्मा तु परमसन्तोषम् अगमत्। तारकाय वरदानाय ब्रह्मा स्वधामात् आगतः। पर्वतराजगुहायाम् तम् अवेक्ष्य, देवः मधुरवाक्यैः तारकं उवाच। "अलम्, वत्स, तपसा; तव किंचित् दुर्लभं नास्ति। मनसि वर्तते यत्, तत् वरं वृणीष्व।" इति उक्तः, तारकः दैत्यः स्वयम्भुवे प्रणम्य, कृताञ्जलिः, विनयेन, वीर्यशाली वाक्यम् उवाच। "देवहृदयानि, प्राणिकर्माणि च भवान् जानाति। जनाः फलाभिलाषेण वा प्रतिकारेण वा विजयाय यत्नं कुर्वन्ति। जन्मकर्मभ्यां अमरैः अस्माकं वैरं नित्यं; दैत्याः तैः धर्मं विहाय विनष्टाः। अहं तेषां उद्धारकः स्याम् इति मे निश्चयः। "सर्वेषां भूतानां, महास्त्राणां च, मम अवध्यता अस्तु; एष मे हृदि स्थितः उत्तमः वरः। देवानां प्रभो, एष एव मे वरणीयः; अन्यः न रमते।" तदा ब्रह्मा दैत्यं प्रति उवाच—"मृतिवर्जितं न कश्चन देहवान् स्थातुं शक्नोति, दैत्यश्रेष्ठ; अतः मृतिव्यतिरिक्तम् अन्यं वरं वृणीष्व।" ततः दैत्येश्वरः, गर्वमोहितः, चिन्तयित्वा, सप्तमे दिवसे जातस्य शिशोः मृत्युमेव वव्रे। ब्रह्मा तस्य मनःकामितं वरं दत्वा स्वर्गं ययौ; दानवः स्वगृहं प्रतिनिवृत्तः। यदा सः दैत्यः तपः समाप्तवान्, तदा असुरपतयः तं समन्तात् अभिसमेत्य, यथा दिवौकसः इन्द्रं परिवेष्टयन्ति, तथैव तं परिवव्रुः। तारकः दानवानां प्रीतिः, महदधिपत्यं धारयन्, ऋतवः स्वगुणैः साकाराः सन्निधिम् आगच्छन्। लोकपालाः अपि तस्य परिचारकाः अभवन्; श्रीः, कीर्तिः, धैर्यम्, बुद्धिः, लक्ष्मीः च तं दानवं पालयन्ति स्म। ते गुणैः भूषिताः, दोषरहिताः, तं परिवेष्ट्य स्थिताः; तस्य देहः सुरभिकुष्ठगन्धेन अभिषिक्तः, शिरसि महाकिरीटेन शोभितः। तस्य अङ्गानि सुन्दरकङ्कणैः भूषितानि, सः सिंहासनमहासने उपविष्टः। श्रेष्ठाः अप्सरसः तं अनवरतं व्यजनैः सेवमाना न तत्र विरमन्ति स्म। चन्द्रसूर्यौ तस्य पन्थाः दीपिके इव, वायुः व्यजनं, मृत्युः तु अग्रतः पुरःसरः। एवं कालक्रमेण, वरैः गर्वितः तारकासुरः, स्वदैत्यमन्त्रिणः सम्बोध्य उवाच—"किं मम राज्येन यदि स्वर्गं न जेष्यामि? केन वा हृदयस्य शान्तिः यदि देवान् न विजेष्यामि, वैरं न निवारयामि? अद्यापि अमराः स्वर्गे यज्ञभागान् भुञ्जते; विष्णुः न तु श्रियम् त्यजति, नापि मोहितः। देवकान्ताः, स्वर्गनार्यः, तान् सौन्दर्येण पीडयन्ति, पद्महस्ता मदपानमत्ताः, दिव्यक्रीडोपवनेषु रममाणाः।" "यो जनित्वा न वीर्यम् अन्विष्यति, तस्य जन्म व्यर्थम्; अजन्मा अपि तस्मात् श्रेष्ठः। यः पित्रोः कामान् न पूरयति, बान्धवानां दुःखानि न निवारयति, न चन्द्रमाः इव शुद्धां कीर्तिं लभते—सः जनित्वापि मृतवत् एव, ममेयं मतिः।" एवं तारकस्य जन्म, तपः, वरप्राप्तिः, राज्यश्रीः, च देवान् प्रति अस्य युद्धाभिलाषः, सर्वं क्रमशः सम्पन्नम्।