ततः ब्रह्मा भगवाञ् दैत्यराजं पुत्रवत् स्नेहेन पप्रच्छ—"कस्मात् पुनः, वत्स, त्वं घोरं तपः कर्तुमिच्छसि? किं हेतोः, भो दैत्य, भोजनासक्त, व्रतधारिणां श्रेष्ठ, वद किमर्थं पुनरिदं कठिनं तपः समारभसे?" दैत्यः विनयपूर्वकं प्रत्युवाच—"यद् फलम् सहस्रवर्षपर्यन्तं उपवासेन लभ्यते, तत् युक्तकाले भोजनत्यागेन क्षणमात्रेण सुलभ्यते। अप्राप्तेषु कामेषु त्यागः न तावत् गुरुतरः, यथा प्राप्तस्य कामस्य परित्यागः, हे कमललोचन।" एवं ब्रह्मणः वचनं श्रुत्वा, स दैत्यः कृताञ्जलिः, तपःपरायणः, तस्य वचांसि मनसा चिन्तयन्, ब्रह्मणः उक्तान्यनुस्मरन्, प्रत्यभाषत— "यदा तवाज्ञया समाधेः उत्थितोऽहम्, तदा मम भार्या, भीता, शोकसंतप्ताऽश्रुपूर्णनेत्रा, वृक्षस्य अधः स्थितां दृष्टवान्। तां कृशाङ्गीं शोकाकुलां दृष्ट्वा, मम चित्तं व्याकुलं जातम्। ततोऽहं तां पप्रच्छम्—'किं त्वं, भीरु, एवं स्थितासि? किमिच्छसि? वद।' सा च मया प्रोक्ता, भगवन्, साश्रुविलम्बितवाणीम् अवदत्। सा कृशाङ्गी, भीता, कारणयुतं वचनमुवाच—'शक्रेण भीषिता, परित्यक्ता, संतापिता, पुनः पुनः त्रासिता, रक्षकेन हीना, दुःखस्य पारं न पश्यामि। अतः प्राणान् त्यक्तुमन्ये। मम दुःखसागरात् तारयितुं पुत्रं तारकं देहि।' एवं मयि उक्ते, अहं तस्या दुःखं दृष्ट्वा, पुत्रार्थं सुदृढसंकल्पः अभवं—'तपः करिष्यामि, स्वर्गवासिनां जयाय।' तस्याः वचः श्रुत्वा, पद्मयोनि ब्रह्मा प्रसन्नमनाः, समाहितचित्तः, दैत्यराजं प्रहृष्टवदनः उवाच—'अलम्, वत्स, तपसा; न पुनः एतादृशं दुःखकरं तपः प्रविश। तव पुत्रः तारकनाम्ना भविष्यति, महाबलसम्पन्नः।' धम्मिल्ला दिव्यस्त्रीणां मध्ये मोक्षं प्राप्नोति इति उक्त्वा, दैत्येश्वरः ब्रह्माणं प्रणम्य, स्वपत्नीं प्रहर्षेण मुदितवदनः प्रत्यागच्छत्। तयोः दम्पत्योः कामः सिद्धः, स्वाश्रमं प्रीत्या जग्मतुः। ततः वराङ्गी नाम सुषमा, वज्राङ्गेन स्थापितं गर्भं सहस्रवर्षपर्यन्तं गर्भे धारयामास। सहस्रवर्षान्ते सुतं प्रसूतवती। स दैत्येश्वरः जातमात्रः, लोकानां भीषणं अभवत्। तस्य जन्मकाले पृथिवी कम्पिता, समुद्राः चचालुः, पर्वताः कम्पिताः, घोरवाताः प्रववुः। महर्षयः स्वस्तिवाचनं कृतवन्तः, मृगाः गर्जितवन्तः, चन्द्रसूर्यौ तेजोहरौ जातौ, दिशः तमसावृत्ताः। तस्य महादैत्यस्य जन्मे, सर्वे दैत्याः, दानवाः, तेषां पत्न्यः च, प्रमुदिताः तत्र समागताः। दानवीः हर्षेण गीतानि नृत्यानि च अकुर्वन्। तदा दानवेषु महोत्सवः अभवत्, द्विजश्रेष्ठ। देवाः सह शक्रेण विषण्णचित्ताः अभवन्। वराङ्गी स्वपुत्रं दृष्ट्वा हर्षपूरिता अभवत्। सा इन्द्रस्य जयम् अविशिष्टं मन्यते स्म। जातमात्रः तारकः दैत्यराजः, पराक्रमे घोरः। कुजम्भः महिषः चान्ये च सर्वदैत्यैः, तेन तारकेण, पृथिवीं कम्पयितुं समर्थः, सर्वदैत्यराज्ये अभिषिक्तः। राज्यं प्राप्य, तारकः, मुनिश्रेष्ठ, प्रमुखान् दानवान् सम्बोधितवान्—"शृणुत, दानवाः, मम वचनम्। सर्वे मिलित्वा, हिताय, यथोचितं कार्यं विचिन्तयाम।" "देवाः अस्माकं वंशं नाशयन्ति; दानवाः, अस्माकं स्वभाव एव अनन्तशत्रुत्वं तेषु। अद्यैव, सर्वे वयम्, बाहुबलं आश्रित्य, देवाः विजयिष्यामः, न संशयः।" "किन्तु, तपः विना देवान् प्रत्यूह्य युद्धं न युक्तम्। प्रथमं तपः करिष्यामि, ततः दीत्याः घोरं संग्रामं करिष्यन्ति।" "अनन्तरं, देवान् जित्वा, त्रिलोकीं भोक्ष्यामः। दृढनिश्चयस्य पुरुषस्य नित्यं श्रीः सिध्यति।" "चपलः तु न रक्षितुं शक्नोति, यतः समृद्धिः अपि चपला।" एवं तारकस्य वचनं श्रुत्वा, दैत्याः विस्मिताः—"साधु, साधु!" इति उक्तवन्तः। स तु पारियात्रपर्वतस्य उत्तमं गुहां जगाम। सा गुहा सर्वऋतुपुष्पैः विभूषिता, नानाविधौषधिभिः प्रकाशिताः, बहुमणिस्रोतःपूरिता, नानागुहागृहैः समन्विता। सर्वतः घनविटपैः गुप्ता, अद्भुतकल्पवृक्षैः छायिता, नानारूपसङ्कुला, नानाविधपक्षिसङ्घैः कूजिता। नानास्रोतांसि, विविधवारिसरोवराणि च तत्र सन्ति। तत्र गह्वरं प्राप्त्वा, स महत् तपः समारभत। स उपवासः, पञ्चतपः, पत्रपानीयाशनः च आसीत्; शतशः शतानि वर्षाणि, सः तानि तपांसि अकरोत्। अनन्तरं, प्रतिदिनं स्वमांसं छित्वा, अग्नौ जुहाव; एवं सः मांसहीनः अभवत्। यदा सः मांसहीनः, तपसा च महत्तेजः उपार्जितवान्, तदा सर्वे प्राणिनः तस्य तेजसा दीप्तिमन्तः अभवन्। देवाः सर्वे तस्य तपसा संतप्ताः, भयाकुलिताः अभवन्; ब्रह्मा तु परमप्रीतिं प्राप्तवान्। ततः ब्रह्मा, तारकाय वरदानाय, सुरालयात् आगतः। पर्वतराजस्य गुहायां तं दृष्ट्वा, सौम्यवचनेन तारकं उवाच— "अलम्, वत्स, तपसा; तव किमपि दुर्लभं नास्ति। यद् इच्छसि, तं वरं वृणुष्व।