तदा वराङ्गी महत् तपः कुर्वन्ती यत्राश्रमस्थिता, तत्र इन्द्रः महाकपिरूपं धृत्वा भीतिं जनयामास। स तस्याः कुम्भकुम्भ्यादीनि सर्वाणि कम्पयित्वा विक्षिप्य चकार; ततः मेघरूपं स्वीकृत्य तत्र महान् कम्पः उत्पादितः। पुनः सर्परूपधारी सन् तस्याः पादद्वयं बद्ध्वा दूरं नीतवान्, पृथिव्याम् विचलयन् चरयामास। तपोबलसमन्विता सा तेन न नष्टा; ततः शृगालरूपं धृत्वा स आश्रमं मलिनीकृतवान्। पुनः मेघरूपधारी स आश्रमं सिक्तवान्, बहुभिः भीतिभिः पाकशासनः ताम् उपतापयामास। सा च वज्राङ्गपत्नी तपः न परित्यज्य, पर्वतम् अपराधिनं मन्यमाना, शापदाने चित्तं चकार। तस्याः शापप्रवृत्तिं ज्ञात्वा, पर्वतः मानुषरूपं गत्वा, तां कल्याणीं सुन्दरीं च भयभीतचित्तः सम्बोधितवान्—"वराङ्गि, अहं पापात्मा नास्मि; सर्वैः देहिनां सेव्योऽहम्। पाकशासनः क्रुद्धः एष विघ्नं कुर्यात्।" एवं तस्याः सहस्रवर्षीयं तपः समाप्तम्। तदा भगवाँल्लोकपितामहः पद्मजः प्रीतः, वज्राङ्गं जलस्थं उपसंगम्य उवाच—"सर्वान् कामान् ते ददामि, उत्तिष्ठ दितिसुत।" इति उक्त्वा, स दैत्यपतिः तपो निधिः सञ्जातप्रहर्षः कृताञ्जलिः प्रपितामहम् प्रार्थयत्—"मम असुरभावः मा भूयात्, मम लोकाः अविनाशिनः स्युः, तपसि मे रतिः भवेत्, शरीरं च स्थिरम्।" भगवान् "एवं भवतु" इति उक्त्वा स्वस्थानं ययौ। वज्राङ्गः तपः समाप्त्य, क्षुधितः पत्न्याः अन्वेषणाय स्वाश्रमं गतः, तां तत्र न दृष्ट्वा, क्षुधया पीडितः पर्वतस्य घनं काननं प्रविवेश। तत्र फलमूलसंग्रहे गच्छन्, स प्रियाम् अश्रुपूर्णवदनां वस्त्रावरणमुखीं विलपन्तीं ददर्श; तां दृष्ट्वा दैत्यपतिः सान्त्वयन् मृदु वचः उवाच—"कस्य त्वया अपराधः कृतः, भीरु, येन यमलोकगमनकामेन? अथवा किम् इच्छसि? शीघ्रं वद, सुन्दरि।" सा उवाच—"मया भीता निक्षिप्ता ताडिता च, पुनः पुनः रक्षाहीनवत्, देवराजेन क्रुद्धेन पीडिता। दुःखस्य अन्तं न पश्यन्त्या, जीवितस्य परित्यागे निश्चितवती; पुत्रं तारकं दत्त्वा, दुःखसागरात् त्रातुम् इच्छामि।" एवं श्रुत्वा दैत्यपतिः कोपात् कम्पितलोचनः, प्रतिकारक्षमः अपि सन्, पुनः तपस्यनुष्ठानाय निश्चितवान्। तस्य घोरसंकल्पं विज्ञाय, ब्रह्मा पुनः तत्र आगत्य, सौम्यवदनः तं दितिसुतं वाक्यैः सान्त्वयामास—"कस्मात् पुनः, पुत्र, घोरं तपः कर्तुम् इच्छसि? हे दैत्य, क्षुधितः सन्, व्रतकृते वद।" "सहस्रवर्षोपवासेन यत् फलम् लभ्यते, तत् उचिते काले भोजनत्यागेन क्षणमात्रेण सुलभं। अलब्धकामस्य त्यागः न तावत् गुरुः, यथा लब्धस्य कामस्य परित्यागः, पद्मलोचन।" एवं ब्रह्मणः वचः श्रुत्वा, दैत्यः कृताञ्जलिः, तदुक्तं चिन्तयन्, तपोभावेन प्रोवाच—"तव आज्ञया समाधेः उत्थाय, मम पत्नीं वृक्षाधः भीतां विलपन्तीं अपश्यम्। तां तनुग्रीवां पृच्छामि—'किम् एतत्? किम् इच्छसि, भीरु?' इति। सा मया पृष्टा, भगवन्, कम्पितवाचा प्रत्युवाच, भीता कारणयुक्तानि वचनानि—'मया भीता निक्षिप्ता पीडिता च, पुनः पुनः रक्षाहीनवत्, देवराजेन ताडिता। दुःखस्य अन्तं न पश्यन्त्या, जीवितत्यागे निश्चितवती; पुत्रं तारकं दत्त्वा दुःखसागरात् त्रातुम् इच्छामि।'" एवं उक्त्वा, सः तस्याः पुत्रार्थं कुपितः, देवासुरान् जेतुम् घोरं तपः कर्तुम् निश्चितवान्। तदा तस्य वचः श्रुत्वा, प्रसन्नः पद्मयोनिर्दैत्यपतिं प्रहृष्टवदनः उवाच—"अलम् तपसा, पुत्र; दुःखकरं तपः मा कुरु। तव पुत्रः तारकः नाम भविष्यति, महाबलश्च।" एवं वचने दत्ते, दैत्यपतिः पितामहम् प्रणम्य, स्वपत्नीं प्रीत्या सन्तोषयामास। तौ दम्पती, कामसिद्धिं प्राप्य, स्वाश्रमं हृष्टमनसौ जग्मतुः। तदा वराङ्गी शोभना, वज्राङ्गेन स्थापितं गर्भं सहस्रवर्षपर्यन्तं धारयामास। सहस्रवर्षे समाप्ते, सा पुत्रं जनयामास; स दैत्येशः जातः सन् लोकान् संत्रासयामास। तदानीं पृथिवी कम्पिता, समुद्राः चचालुः, पर्वतानि च व्याकुलानि, उग्रवाताः प्रववुः। महर्षयः स्वस्तिवाचनानि जपन्तः, मृगाः उच्चैः ननर्दुः, चन्द्रसूर्यौ तेजो ह्रासं गतौ, दिशः तमसि लीनाः। तस्य महादैत्यस्य जन्मनि, सर्वे दैत्याः दानव्योषितश्च हृष्टाः तत्र आगच्छन्। हर्षपूर्णाः दानव्योषितः गीतनृत्यैः आनन्दिताः; तदा दानवानां महोत्सवः समजनि, द्विजश्रेष्ठ।