कलियुगे तु द्विजातयः वेदान् नाधीयन्ते, न च यज्ञाः क्रियन्ते; एवं च वैश्यैः सह क्षत्रियाः अपचीयन्ते। शूद्राणां मन्त्राणां मूलं ब्राह्मणैः सह सम्पर्कः—कलियुगे तु शय्या-आसन-भोजन-संयोगेन सः सम्पद्यते। राजानः प्रायः शूद्राः भवन्ति, पाखण्डमतानि च प्रवर्तन्ते; केचित् काशायवस्त्रधारिणः सूत्रविहीनाः, केचित् कपालिनः दृश्यन्ते। अन्ये च देवव्रतान् गृह्णन्ति, धर्मदूषकाः, लिङ्गधारिणश्च जीविकायै दृश्यन्ते। एते जनाः कलियुगे सम्पद्यन्ते; तस्मिन्काले धर्मार्थविशारदाः शूद्राः वेदान् पठन्ति। शूद्रजात्या राजानः अश्वमेधयज्ञान् कुर्वन्ति, स्त्रीबालगवां च वधं कृत्वा, परस्परं च हन्ति। परस्परं हत्वा जनाः अवशिष्टाः तिष्ठन्ति; दुःखम् अधिकं, आयुः ह्रस्वं, भूमयः नष्टाः, व्याधयः च प्रवर्तन्ते। अधर्मे रागः, तमोगुणयुक्ताचरणं च कलिलक्षणं कथ्यते; जनानां गर्भवधः यथापूर्वं न दृश्यते। तस्मात् कलियुगे आयुः, बलं, रूपं च ह्रासं यान्ति; दुःखभारितानां मनुष्याणां परमायुः शतसंवत्सराणि। कलियुगे वेदाः न सम्पूर्णाः शेषयन्ति; यज्ञाः अपि नश्यन्ति, केवलं धर्माय एव अवशिष्टाः। एषा कलियुगे स्थितिः; इदानीं सन्ध्यांशांश्च शृणु—प्रत्येकयुगे सिद्धेः पादत्रयं नश्यति। युगानां स्वभावगुणाः सन्ध्यायाम् एकपादेन तिष्ठन्ति; स्वस्य स्वस्य सन्ध्यायाः गुणाः तु तेषां स्वांशेनैव चतुर्थांशेन तिष्ठन्ति। एवं यदा सन्ध्यांशः युगान्ते आगच्छति, तदा अधर्मराजा भ्रिगुवंशसमुद्भवः प्रादुरभवत्। सोमवंशे जातः सः प्रमतिर्नाम्ना अभवत्, कलिसन्ध्यायाम् स्वायम्भुवमन्वन्तरे। सः त्रिंशत् संवत्सराणि पृथिव्यां विचचार; अश्वविद्यायाम् निपुणः, हस्त्यश्वरथसमाकुलां सेनां अनयत्। ततः शस्त्रधारिभिः शतसहस्रैः ब्राह्मणैः परिवृतः सः सर्वान् म्लेच्छान् नाशयामास। शूद्रराजान् पाखण्डिनश्च सर्वान् हत्वा, तान् समूलं नाशितवान्। ये केऽपि अधार्मिकाः, तान् सर्वान् उत्तरदेशात्, मध्यदेशात्, पर्वतात् च नाशितवान्। पूर्वपश्चिमदेशान्, विंध्यातीतान्, दक्षिणदेशीयांश्च, द्राविडसिंहलादीन् च सः नाशयामास। गान्धारान्, पारदान्, पहलवान्, यवनान्, शाकान्, तुषारान्, बार्बरान्, श्वेतान्, हालिकान्, दरदान्, खासान् च। लम्पाकान्, आन्ध्रकांश्च, चौरगणांश्च, सः शक्तिमान् चक्रवर्ती शूद्रनाशकः अभवत्। सर्वाणि भूतानि निवार्य, सः पृथिवीं विचचार; मनोर्वंशे जातः, सः राजर्षिः इह अवतीर्णः। पूर्वजन्मनि विष्णुः प्रमतिः नाम्ना महाबलः, सोमपुत्रः, प्राचीनकलियुगे नृपतिः आसीत्। द्वात्रिंशे वर्षे आरभ्य, विंशतिवर्षाणि सः सर्वाणि भूतानि, विशेषतः मानवजातिं, नाशयामास। भूमौ केवलं बीजानि शेषितानि तस्य क्रूरकर्मणा, परस्परहेतुभिः, सहसा कालेन च। प्रमतेः सैन्यं यत् सहसा शेषितम्, तद् गङ्गायमुनयोर्मध्ये तपसा सिद्धिं प्राप्तम्। ततः सन्ध्यांशे कृत्येषु नष्टेषु, सर्वेषु राजसु निहतेषु, तेषु कालेषु अतीतेषु, सन्ध्यांशे युगान्ते आगते, अल्पेषु प्रजासु इह तिष्ठत्सु, तदा लोभेन जिगीषवः दानानि न ददुः, समूहैः संगृह्य, परस्परं हिंसन्ति, अपि च परस्परं लुण्ठयन्ति। तस्मिन्नंशे, राजा रहिते, विनाशे सन्निहिते, सर्वे जनाः परस्परभीतान् अभवन्। दुःखिताः, विमुखाः, देवतागृहात् च्युताः, प्रत्येकः केवलं स्वजीवने स्थितः, अनुक्रोशरहितः, महादुःखिता अभवन्। वेदस्मृतिधर्मनष्टाः, कामक्रोधाभिभूताः, सीमाहीनाः, हर्षरहिताः, स्नेहरहिताः, लज्जारहिताश्च अभवन्। धर्मे नष्टे, बलं पञ्चविंशतिपर्यन्तं शेषितम्, भार्यापुत्रान् परित्यज्य, शोकमोहाभिभूताः अभवन्। अनावृष्ट्या ताडिताः, दुःखेन जीविकां त्यक्त्वा, स्वदेशं परित्यज्य, सीम्नि शरणं ययुः। नद्याः, समुद्रतीरेषु, पर्वतेषु च वसन्ति, वल्कलाजिनधारिणः, अक्रियाः, निरधनाः च अभवन्। वर्णाश्रमव्यवस्थायाः पतिताः, ते घोरमोहं प्रविश्य, शेषाः जनाः महतीं क्लेशं अनुभूतवन्तः। प्राणिनः क्षुधादुःखाभिभूताः, विषण्णाः, देशान् देशान् विचरन्ति, चक्रवत् नित्यं परिवर्तन्ते। ततः सर्वे जनाः मांसभक्षका अभवन्—मृगान्, वराहान्, वृषान्, अन्यांश्च अरण्यवासिनः पशून् अदन्। योग्यायोग्यं सर्वं अदन्; ये च समुद्रनदीषु शरणं गताः, ते अपि तथा एव। ते अपि जीविकायै मत्स्यान् गृहीत्वा अदन्; निषिद्धभक्षणदोषेण, सर्वे जनाः एकवर्णाः अभवन्।