विद्ध्युत्समवर्णः स तु विद्युन्माली, तोयदगर्जननिःस्वनः, त्वरया नन्दीश्वरं प्रति ययौ। स तु दैत्यः, उत्तमवक्ता, मेघगर्जितध्वनिना युद्धभूमौ पर्वतप्रख्यं नन्दीश्वरं गर्जमानः सम्बोधितवान्। स युद्धकाङ्क्षी विद्युन्माली बलसमुच्चितः नन्दिकेश्वरं प्रत्युवाच— "यदि त्वं जीवितेन मोक्ष्यसे, तर्हि न वचनेन, किंतु युद्धेनैव मया हन्यसे।" एवं दैत्येन उक्ते, नन्दीशः, ज्वलनश्रेणीनां श्रेष्ठः, वाक्सौन्दर्यविशारदः प्रत्युवाच— "तर्हि, अत्रैव प्रहारय!" पुनः स दैत्यं प्रति उवाच— "एष धर्मकामानां न कालः। यदि त्वं मारयितुं समर्थः, तर्हि जातिदोषात् किं विलम्बसे? यदि पूर्वं त्वां पशुवद्वा हन्यां, अथवा इदानीं हन्याम्, यज्ञदूषकं न हन्यां किमर्थम्? यो बाहुभ्यां सागरं तरति, सूर्यं चापि पातयति, सापि मां नेत्राभ्यां द्रष्टुं न शक्नुयात्।" एवं नन्दिना उक्ते, दैत्यः एकेन बाणेन तम् आहतवान्, यथा सूर्यः मेघं हस्तेन विदारयति। स बाणः तस्य वक्षसः उत्तमं रक्तं पपौ, यथा सूर्यः स्वतेजसा नद्याः सागरस्य च जलं शोषयति। तेन घातेन आहतः स नन्दीशः प्रथमं चचाल, ततः हस्तेन वृक्षं समूलं समुत्पाट्य, गजपतिरिव तं प्रक्षिप्तवान्। स वृक्षः वातेन प्रहतो, पुष्पाणि विक्षिपन्, नादं कृत्वा, विद्युन्मालिना बाणैः छिन्नः, खगपतिरिव पतितः। तं वृक्षं दैत्यस्य उत्तमबाणैः छिन्नं दृष्ट्वा, नन्दीश्वरः महाबलरूपः, तीव्रं कोपं समपद्यत। सूर्येन्द्रप्रभया दीप्तं हस्तं प्रोत्थाय, स गजपतिरिव तं क्रूरमहिषं हन्तुं प्रस्थितवान्। स तु वेगेन प्रचण्डेन धावमानं नन्दिं, विद्युन्माली शतशः बाणैः व्यतनोत्। बाणैः विदारितशरीरः शैलादिः पुनः पर्वतसमो जातः; स महारथं गृहीत्वा शीघ्रं निर्गतः। तस्य अश्वः विलम्बितः, शिरः भ्रममाणं, रथः च युद्धे परिवर्तितः; स मुनिशापेन पतितः, सूर्यस्य रथवत्। ततः दितिसुतः मायया तस्मादन्तः प्रादुरभूत्, दृढं स्थितं शैलादिं शूलप्रहारैः आहतवान्। शैलादिः तं रक्तलिप्तं शूलं निष्कृष्य, विद्युन्मालिं प्रमथाधिपतिं प्रति प्रक्षिप्तवान्। तेन शूलेन विदारितः, कवचं भग्नं, हृदयं विदलितं च, विद्युन्माली वज्राहतपर्वत इव भूमौ पतितः। विद्युन्मालि निहते, सिद्धचारणकिन्नराः "शोभनं, शोभनम्!" इति प्रहृष्टाः उमापतिं समर्चयन्। दैत्ये निहते, विद्युन्मालि च हते, मयः प्रचण्डवनाग्निवद् प्रमथगणं दग्धवान्। तेषां वक्षांसि शूलैः विदारितानि, शीर्षाणि गदाभिः भग्नानि, शरीरेषु बाणैः विवृण्णानि, ते प्रमथसमुद्रे पतिताः। तत्र मयः शीघ्रं शताक्षं नागपतिं महाबाणेन विदारितवान्, यमं कुबेरं च आहतवान्, मेघगर्जितनिनादः। ततः प्रमथगणैः बाणैः दृढं प्रहृताः, ते महाबलाः दानवाः गाढव्रणिताः, त्रिपुरं प्रविशन्तः, यथा शिवः चक्रेण प्रविष्टः। ततः शङ्खदुन्दुभिपणवानां निनादः सिंहनादैः समन्वितः, दानुपुत्राणां पराजयं सूचयन्, कपर्दिनः सैन्ये सर्वत्र युद्धे पतिताः, वज्रसमानप्रभा अभवन्। दैत्यपुरी विनष्टे, शुभयोगः अभवत्; तेन योगेन त्रयः पुरः एकीकृताः। ततः हरः त्रिनेत्रः त्रिपथगः, त्रिदेवमयम् एकं त्रैगुण्यबाणं शीघ्रं त्रिपुरं प्रति ससर्ज। स बाणः विसृष्टः बाणमालावद्विभाति; सूर्यकान्तेन स्वर्णवर्णं नभः अभवत्। त्रिदेवमयं बाणं त्रिपुरे विसृज्य, देवाः "हा, हा!" इति क्रोशन्तः, "कथमेतत् भयंकरम्!" इति च व्याहरन्। देवान् विमूढान् दृष्ट्वा, शैलादिः गजवत् समीपमागत्य, महेश्वरं त्रिशूलधारिणं पप्रच्छ— "किमेतत्?" तदा चन्द्रशेखरः जटाजूटधारी, गम्भीरभावयुक्तः, नन्दिं प्रति उवाच— "स मयः, भक्तिमानपि, अद्य नश्यति।" ततः नन्दिः, मनसोऽपि वेगेन शीघ्रः, त्रिपुरं प्रति गतः, पुरीं प्रविवेश। तत्र मयं दृष्ट्वा, सुवर्णवर्णः प्रमथगणनायकः उवाच— "महानाशोऽयं त्रिपुरे प्राप्तः, हे मय! त्वं शीघ्रं गृहान्निष्क्रमतु, इति वदामि।" नन्दिवचनं श्रुत्वा, स महेश्वरभक्तः मयः मुख्यद्वारतः त्रिपुरात् निर्गतः। ततः पत्रमिव वह्नौ, त्रिपुरं दग्धवान्; यथा त्रिधा विभक्तः, वह्निः, चन्द्रः, नारायणश्च तद्वत् दग्धवन्तः। ततस्त्रिपुराणि, बाणतेजसा पूर्णानि, दग्धानि, यथा पापपुत्रदोषे वंशः उपरि नश्यति। मेरुकैलासोपमा, मन्दरशिखराभा, द्वारवातायनशोभिता, पूजासम्पन्ना च तानि पुराणि। रम्यप्रासादसमुच्चयैः, प्रासादैः, जलपूर्णकूपैः, दर्शनीयमण्डपैः च शोभिता। सुवर्णरजतपताकाध्वजैः अलङ्कृता, दानवानां गृहाणि, सहस्रशः वह्निना दग्धानि, स्वयमेव वह्निसमाना अभवन्। रम्येषु प्रासादेषु, वनगुल्मेषु, उपरिस्थितेषु कक्षेषु च, अन्येऽपि तत्रासन्।