दितेः पुत्राः विद्युल्लताभूषणाः, परमसन्तुष्टाः, देवैः सह, स्वशत्रुभिः, समागच्छन्। तेषां मध्ये, येषां मनः मृत्यौ स्थितम्, जयस्य च निश्चितत्वं नास्ति, सा दुर्बला सेना दुर्बलाङ्गयुक्तशरीरवत् आसीत्। तदा ते मेघनिनादवत् गर्जन्तः, मेघसदृशप्रभया युक्ताः, युद्धकुशलाः, परस्परं अपराधान् वहन्तः समरे समीयुः। धूमायमानास्ते चन्द्रप्रभासमानशस्त्रैः ज्वलन्तः, कोपप्रेरिताः युद्धे उत्सुकाः, परस्परं प्रहारांश्चक्रुः। केचन वज्राहताः पतन्ति, अन्ये बाणैः विदीर्णाः पतन्ति, अपरे चक्रायुधैः विदारिताः सागरसलिले पतन्ति। माल्यैः महाभूषणैश्च छिन्नैः, वस्त्ररत्नविसृस्तैः, तेषां देवा गजमकरसमूहमध्ये पतिताः। सर्वत्र गदामुसलशक्तिपरशुवज्रशूलतोमरखड्गघाताः वृष्टिवत् पतन्ति। तत्र राक्षसैः वेगेन धूम्रदीप्तैः पर्वतान् द्रुमांश्च कोपात् प्रक्षिप्य, महाशस्त्रवृष्टिः उदधौ पतति। देवदानवप्रक्षिप्तैः तैः शस्त्रैः पुनः पुनः बलवत्तरैः, महान् संहारः जातः, यत्र नक्षत्राणि अपि कम्पितानि। यथा लघुगजसंघर्षे संहारः दृश्यते, तथा देवदानवगणेषु गजमकराणां वधः अभवत्। तत्र विद्युन्माली, विद्युत्संवलितमेघसङ्काशः, मेघनिनादवत् गर्जनं कृत्वा, नन्दीश्वरस्य समीपं वेगेन अभ्यधावत्। स दानवश्रेष्ठः, मेघनिनादसदृशस्वरेण, गिरिसदृशं नन्दीश्वरं युद्धे सम्बोधितवान्—"युद्धकामः अहम् विद्युन्माली, बलवान् आगतः। यदि जीवितेन पलायसे, नन्दिकेश्वर, तर्हि न वचोभिः युद्धे हन्ये विद्युन्माली, हे दानव।" एवं वदन्तं दानवं नन्दीश्वरः, दीप्तिमन्तां श्रेष्ठः, वाक्यकला-कुशलः, प्रत्युवाच—"अत्र प्रहर!" पुनः उवाच—"हे दानव, धर्मकामानां एष कालयोग्यो नास्ति। यदि त्वं हन्तुं समर्थः, किमर्थं जन्मदोषात् विलम्बसे? यदि पूर्वं त्वां पशुवत् हन्यां वा इदानीं वा, किमर्थं यज्ञदुषकं न नाशये? यो बाहुभ्यां सागरं तरति, सूर्यं चापि पातयति, स अपि मां नेत्राभ्यां द्रष्टुं न शक्नोति।" एवं नन्दिना उक्ते, दानवः एकेन बाणेन तं ताडितवान्, यथा सूर्यः हस्तेन मेघं विदारयति। स बाणः तस्य वक्षसः उत्तमं रक्तं अपिबत्, यथा सूर्यः स्वतेजसा नदीसागरजलानि ऊर्ध्वं करोति। तेन घोरप्रहारैः ताडितः स नन्दीश्वरः प्रथमं चचाल, ततः हस्तेन द्रुमं उद्धृत्य, गजेन्द्रवत् प्राक्षिपत्। स द्रुमः वातेन पीडितः, पुष्पविसृस्तः, घोरनिनादं कृत्वा, विद्युन्मालिना उत्तमबाणैः छिन्नः, खगपतिवत् भूमौ पतितः। तं द्रुमं दानवेन छिन्नं दृष्ट्वा, नन्दीश्वरः महात्मा क्रोधेन अभिभूतः। स सूर्येन्द्रद्युतिसंयुक्तं हस्तं उद्यम्य, तं क्रूरमहिषं जिघांसुः गजेन्द्रवत् अभ्यधावत्। तदा स वेगेन अभ्युत्पत्य, विद्युन्माली नन्दिं शतशः बाणैः व्यताडयत्। बाणैः विदारिततनुः स शैलादिः पुनः पर्वतवत् अभवत्; ततः स महारथं गृहीत्वा शीघ्रं निष्क्रान्तः। तस्य अश्वः विलम्बमकरोत्, शिरो भ्रमितम्, रथः च युद्धे विवर्तितः, स मुनिशापेन पतितः, सूर्यरथवत्। ततः दितेः सुतः मायया अन्तः निष्क्रान्तः, दृढं स्थितं शैलादिं शूलप्रहारैः ताडितवान्। शैलादिः रक्तलिप्तं तं शूलं निष्कृष्य, प्रह्मथनाथं विद्युन्मालिं प्रति प्राक्षिपत्। तेन शूलेन विदारितः, कवचं भग्नं, हृदयं विदार्य, विद्युन्माली वज्रहतः पर्वतवत् भूमौ पतितः। विद्युन्मालौ हते, सिद्धचारणकिन्नराः "शुभम्, शुभम्" इति घोषयन्तः, उमापतिं पूजयामासुः। नन्दिना दानवे निहते, विद्युन्मालौ च पतिते, मयः प्रमथगणं ज्वलदग्निवत् दग्धवान्। तेषां वक्षांसि शूलैः विदारितानि, शिरांसि गदाभिः भग्नानि, देहाः बाणैः विदारिताः, प्रमथसागरे पतिताः। मयः शीघ्रं शताक्षं नागराजं महाबाणेन विदारितवान्, यमं कुबेरं च रुषा मेघनिनादवत् व्यताडयत्। ततः प्रमथगणबाणैः दृढं ताडिताः, ते बलवन्तो दानवाः, महान् विक्षताः, त्रिपुरं प्रविविशुः, यथा शर्वः चक्रेण प्रविष्टः। तदा शङ्खदुन्दुभितालध्वनयः सिंहनिनादैः सह प्रतिनिनदुः, दानुपुत्राणां पराजयस्य सूचनां कुर्वन्तः; कपर्दिनः सैन्ये सर्वत्र युद्धे वज्रसदृशाः पतिताः। दानवनगरं विनष्टे, शुभयोगः अभवत्, तेन योगेन त्रिपुराणि एकीकृतानि। तदा हरः त्रिलोचनः त्रिपथगामी त्रैगुण्यमयं बाणं त्रिपुरं प्रति शीघ्रं ससर्ज। स बाणः मुक्तः, बाणमालावत् दीप्तिमान् आसीत्; आकाशं सूर्यरश्मिभिः सुवर्णवर्णं जातम्। त्रिदेवमयं तं बाणं त्रिपुरे मुक्त्वा, देवाः "हन्त, हन्त" इति चुक्रुशुः, "कथमिदं भीषणम्" इति चोचुः। देवान् विमूढान् दृष्ट्वा, शैलादिः गजेन्द्रवत् समीपं गत्वा, त्रिशूलपाणिं महेश्वरं पप्रच्छ—"किमेतत्?