तत्र, परस्परविनाशाय, गाढवैरबन्धनैः देवासुराणां मध्ये, परशूनि, शिलाः, त्रिशूलानि, वज्राणि, महागदाः च उपयुज्य, भीषणतमं युद्धं प्रवर्तितम्। ते सम्यक् आक्रन्दन्तः, परस्परं आघातयन्तः, समारभ्य, समुद्रनिनादः युगान्ते यथा, देवासुराणां शब्दः अभवत्। सततं रक्तवमनाः, बहुप्रकाररवणाः, क्रोधारुणाः, विविधविधैः गर्जन्तः, सेनापतयः अग्रासुराः च, बहुलं कलकलं कुर्वन्तः, युद्धे प्रवृत्ताः। नगरीपथाः रक्तेन कर्दमिताः, भग्नस्वर्णशिलाभिः, स्फटिकैः च विकीर्णाः, क्षणात्, भीषणा: शिरः, पाद, हस्तच्छिन्नाः, मार्गं सुलभं कृतवन्तः। ततः तारकः, क्रोधारुणनेत्रः, वृक्षगिरिषु गुप्तः, अद्भुतबलसम्पन्नः, नगरद्वारं रक्षितुम् स्थितः। स आत्मसंयमवाग्र्येण, महान् वीर्यशौर्ययुक्तः, नगरप्राकारं प्राप्तान् भूतगणान् विहाय, नगरात् निर्गत्य, भीषणं गर्जनं अकुरुत। स महादैत्यश्रेष्ठः, गिरिशिखरवत् विशालः, क्रुद्धदन्तीव रुद्रस्य रथं ग्रहीतुं प्रचक्रमे, किन्तु यथा समुद्रः सीमनि स्थगितः, तथैव निरुद्धः। शेषः, सुधन्वन्, गिरिशः, चतुर्मुखः, त्रिनेत्रः भगवन्—एते तारकं समुपेत्य, युद्धे वातेन क्षुब्धसागराः इव कम्पिताः। शेषः, गिरिशः, पितामहः च, महान् विक्षिप्ताः, दिव्यरथे स्थित्वा, संयुक्तशक्त्याघातैः, भीषणं शब्दं अकुर्वन्। भवः धनुः शरं च उद्धृत्य, ऋग्वेदाश्वपीठे एकं पादं, वृषे अपरं पादं स्थापयन्, नगरसमूहं निरीक्षते स्म। तदा भवपाददृढत्वेन अश्ववृषयोः स्तनदन्ताः पतिताः, त्रिशूलधारिणा पीडिताः। तस्मात् अश्ववृषयोः स्तनदन्ताः मंदाः अभवन्, तथा दृश्यन्ते इति। तारकः, भीषणनेत्रः, रक्तपुप्पलः, नन्दिना, स्ववंशानन्देन, रुद्रस्य सन्निधौ दृढं बद्धः। नन्दिः तीक्ष्णपरशुना, दानवाधिपं आघात्य, चन्दनतरुं यथा काष्ठकर्त्ता छिनत्ति, तथा छित्त्वा अपातयत्। परशुविघातेन तारकः, पर्वताहतपशुवत्, खड्गं उद्धृत्य गणाधिपं प्रति पलायितः। उपवितं गृहित्वा छित्त्वा गर्जितवान्; ततः सिंहनादः, भीषणशङ्खध्वनिः च उत्पन्नः, गणाधिपैः तारकवधे कृतः। काले काले प्रमथानां कृष्णानां, वाद्यनिनादः श्रुत्वा, मायः समीपस्थितः, विद्युन्मालिं महाशक्तिम् उवाच। "किम् एष नादः बहुमुखानां भूतानां गर्जितवत् समुद्रविभेदनिभः श्रूयते? वद विद्युन्मालिन्, किम् एतत्? गणपालाः गजेश्वराः युद्धाय गताः किम्?" इति। एवं मया उक्तः, विद्युन्मालिः, सूर्यप्रभवत्, रणभूमिं आगत्य, शत्रुनिग्रही देवान् प्रति हृष्टः इदं वचः उवाच। "धृतर, तारकः, यमवरुणमहेंद्ररुद्रशक्तिसम्पन्नः, सर्वयुद्धशिखरः, गणाधिपैः सह युद्धे विनशति।" तारकस्य विनाशं श्रुत्वा, प्रमथाः, हर्षपूर्णनेत्राङ्गाः, मेघनिनादवत् गर्जितवन्तः, सूर्याग्निनिभनेत्राः। मित्रवचनं श्रुत्वा, मायः, सुवर्णमालया भूषितः, रणभूमौ विद्युन्मालिं, काजलपर्वतनिभं, नवचन्द्रशिखाधारिणं, उवाच। "विद्युन्मालिन्, इदानीं अस्माकं प्रमादकालः नास्ति; वीर्येण नगरं आपद्विहीनं करिष्यामि।" ततः विद्युन्मालिः, क्रुद्धः, मायः त्रिपुरनाथः, महासुरैः सह, गणश्रेष्ठान् आघातयत्। यत्र यत्र विद्युन्मालिः मायः च गतौ, तत्र प्रमथाघातैः नगरीः रिक्ताः अभवन्। तदा यमवरुणवाद्यनिनादैः, पणवण्डिण्डिमघोषैः, सिंहनादसहितकरतालैः, देवाः भवम् पूजयन्तः, युद्धाय स्थिताः। महादैत्यैः पूजितः, सहस्रसूर्यप्रभासम्पन्नः, सत्यनिष्ठतपस्विभिः स्तुतः, स सूर्यः सायं पर्वतं प्रति यथा, शोभितवान्। तारकवधे प्रमथानां पलायने च, भयपूर्णः मायः, दानवान् पुनः पुनः संबोधयन् उवाच। "असुराधिपतयः, इदानीं सर्वे मम वचनं शृणुत; मया यत् कर्तव्यं, युष्माभिः च यत् कर्तव्यं, तद् वदामि। यदा पुष्यनक्षत्रं आगच्छति, चन्द्रमाः चन्द्रमुखः आगच्छति, तदा क्षणमात्रं त्रिपुराणि एकीभवन्ति।" "निष्क्रान्तः समये, काकनिनादेन सूचिते, निर्भयः कार्यं कुरुत; पुष्यनक्षत्रसमये नगरे च, मया निश्चितं। यः तस्मिन्नेव काले नगरे समूहं संग्रहीतुं यतते, स देवस्य एकेन महाशरेण चूर्णीकृतः भवेत्। युष्माकं जीवितं, बलं, देवद्वेषः च, सर्वं हृदि स्थाप्य, नगरं रक्षत। सर्वशक्त्या महेश्वरस्य एकं भीषणरथं निवारयत, यथा स शरं न मोचयेत्।" "यदा त्रिपुररक्षणाय इदं कृतं, तदा देवाः अशक्ताः पुष्ययोगं प्रतीक्षन्तु।" मया एवं उक्तं श्रुत्वा, त्रिपुरनिवासिनः दैत्याः, सिंहनादवत् पुनः पुनः गर्जन्तः, मायं मायानिभं प्रति उचुः। "यथोक्तं मया, प्रयत्नेन सर्वे करिष्यामः; यथा रुद्रः नगरे शरं न मोचयेत्, तथा यत्कर्तव्यं अत्र करिष्यामः।" "अद्य वयं युद्धाय गच्छामः, रुद्रवधाय उत्सुकाः," इति दितिसुताः हृष्टाः रोमाञ्चिताः उचुः। "वा त्रिपुरं दिवि युगाय स्थास्यति, नित्यं अचलम्, वा नारायणस्य त्रिविधमार्गः सिद्धः, दानवानां नाशः भविष्यति।" "धर्मं न परित्यजामः, यत्र त्वं नो नियोजयिष्यसि; लोको न देवहीनः, न दैत्यहीनः, इति मनुष्यैः न द्रष्टव्यम्।" एवं संताननिधर्मस्य महायुद्धवर्णनम् समाप्तम्।