ततः अमराधिपः मघवान् तेषां असुराणां विनाशाय प्रस्थितवान्। तेन सह सर्वे लोकपालाः गणनायकाः च तत्र गच्छन्ति स्म। तदाः सर्वे देवेशाः हृष्टाः आकाशे समुत्तिष्ठन्ति स्म, विहायसा गच्छन्तः पक्षयुक्तगिरिश्रृङ्गवत् दीप्तिमन्तः अभवन्। तत्र तां नगरीं विनाशयितुं प्रस्थिताः, रोगाः शरीरं यथा आक्रमन्ति, तथा शङ्खान्, मृदङ्गान्, अन्यान् बहूनि वाद्ययानि घोषयन्तः, त्रिपुरवासिभिः देवाः दृष्टाः। ‘हरः आगतः’ इति उक्त्वा, तदा महाबलिनः महान् असुराः समुद्रवेलायाः महाप्रलयकाले यथा उदधिः कम्पितः भवति, तथा महद्व्यग्रता प्राप्ताः। दिव्यदुन्दुभीनां शब्दं श्रुत्वा, विकृतरूपाः दानवाः गर्जन्तः, विविधानि वाद्ययानि घोषयन्तः प्रत्युत्तरं ददुः। पूर्वं यः यः बलं प्रदर्शितवान्, पूर्वदेवाः वर्तमानदेवाः च, परस्परं अपराधं कृत्वा, एकमेकं विनाशयितुं आरभन्त। तत्र, समचित्तेन क्रोधेन परस्परं गर्जन्तः, अप्रतिमः भीषणः संग्रामः आरभ्यते, शस्त्रध्वनिना देहच्छेदः क्रियमाणः। ते दीप्तसूर्यवत्, ज्वलिताग्निवत्, महानागवत् गर्जन्तः, पक्षिणां यथा भ्रमणम्, नगराजनवत् कम्पन्तः, जलदवत् गर्जन्तः अग्रगच्छन्ति। सिंहवत् जृम्भन्तः, मेघवत् गर्जन्तः, समुद्रवत् तरङ्गिताः, स्वयं समुद्रवत् विक्षिप्ताः अभवन्। प्रमथगणाः महाबलिनः दानवाः च, वज्रयुद्धवत्, महागिरिं यथा प्रहारयन्ति, दृढं युद्धम् अकुर्वन्। तत्र धनुषां निष्कृष्टध्वनिः उत्पन्नः, वातनियमानुगतं नभः मेघध्वनिवत्। युद्धे ते उदघोषयन्ति—‘मा विषीद! क्व गच्छसि? मृत्युसमः त्वं! शीघ्रं प्रहारय, अहं तिष्ठामि—आगच्छ, वीर्यं दर्शय!’ एकमेकं प्रति गर्जन्तः—‘गृह्ण! छिन्धि! भञ्ज! खाद! हन! विदारय!’—यमालयं प्रति धावन्ति। केचन खड्गेन पतिताः, केचन परशुना छिन्नाः, केचन गदया पिष्टाः, केचन मुष्टिभिः ताडिताः। दानवाः केचन शूलैः विदारिताः, केचन त्रिशूलैः विद्धाः, अन्ये बाणपुष्पवत् दीप्तिमन्तः, समुद्रजलमध्ये, भयङ्करग्राहमत्स्येषु, पर्वतानि यथा समुद्रे पतन्ति, तथा पतिताः। सुस्थितदेहाः अपि, प्राणहीनाः पतितदेवाः अन्ये च, समुद्रे मेघनादवत् महान् शब्दः उत्पन्नः। तेन शब्देन, समुद्रजीवाः—ग्राहाः, शङ्कुः, तिमिङ्गिलाः—रुधिरगन्धेन मदिताः, महोदधिं उद्वेजयन्ति। विकृतरूपाः तैः परस्परं युद्धं कृत्वा, दानवानां रक्तं परिभ्रम्य खादन्ति। शङ्कवः, जलचरान् दूरं कृत्वा, दैत्यैः सह रथैः, शस्त्रैः, अश्वैः, वस्त्राभरणैः च, खादन्ति स्म। यथा आकाशे जलमध्ये च असुरप्रमथयुद्धम् भवति, तथा जलचरैः अपि युद्धम् अभवत्। यथा प्रमथाः दैत्याः च परिभ्रमन्ति, तथा शङ्कवः ग्राहाः च; यथा परस्परं प्रहारयन्ति, तथा विद्धाः भग्नदेहाः च उच्चैः क्रोशन्ति। क्षणमात्रेण समुद्रप्रदेशः रक्तवर्णितैरुत्तुङ्गजलैः पूर्णः अभवत्, देवाः, असुराः, ग्राहाः, तिमिङ्गिलाः, भग्नव्रणयुक्ताः, अंगरक्तधारयुताः, मिश्रिताः। प्रथमम्, अमरबलसम्पन्नः इन्द्रः, त्रिपुरद्वारं महागिरिवत् मेघवत् दृढं, अभिपीडयत्। ततः स्कन्दः, कनककिशोरवत् अथवा उदितसूर्यवत् वर्णयुक्तः, हरनगर्याः उत्तरद्वारम् आरुरोह, वृद्धसूर्यः अष्टशृङ्गगिरिं यथा पतति, तथा। यमः कुबेरः च, दण्डपाशधारिणौ देवौ, तस्य नगरी पश्चिमद्वारे स्थितौ, शत्रून् अवरुद्धवन्तौ। दक्षशत्रुः रुद्रः, दशसहस्रसूर्यप्रभायुक्तः, दिव्यरथयुक्तः, पुण्यः त्रिनेत्रः, शत्रुनगर्याः दक्षिणद्वारम् अवरुद्धवान्। कैलासे चन्द्रवत् सुवर्णमयाः, दीप्यमानाः, रम्यरूपयुक्ताः, उच्चैः प्रासादाः, प्रमथैः मेघैः शिलावृष्टिवत् ज्वलन्तः समवृताः। प्रमथगणाः गृहाणि, पर्वतश्रेणिवत्, वेदीः च, उन्मूल्य, समुद्रमध्ये निपातयन्ति, घनमयजलदवत् गर्जन्ति। रक्तवर्णितानि, अनन्तकाननयुक्तानि, शोकशकलयुक्तानि, कोकिलैः सह, गृहाणि—‘भगवन्! पितः! पुत्रः! भ्राता! प्रियः! वल्लभः!’—गृहच्छेदे, स्त्रियः अश्लीलनादान् उच्चैः उच्चारयन्ति। पत्नीपुत्रजीवननाशे, नगरे युद्धे तीव्रता वर्धमाना, महाबलिनः असुराः, समुद्रवत् शीघ्रगामी, गणेश्वरान् क्रुद्धान् प्रत्यावर्तयन्ति। तत्र, परशुना, शिलाभिः, त्रिशूलैः, वज्रैः, महागदाभिः, परस्परविनाशाय, गहनशत्रुत्वबन्धनयुक्तम्, भीषणयुद्धम् अभवत्। एकमेकं प्रति धावन्तः, प्रहारयन्तः, देवासुरशब्दः युगान्ते समुद्रनादवत् अभवत्। व्रणगात्राः, सततं रक्तवमनाः, क्रोधारक्ताः, विविधं गर्जन्तः, गणेश्वराः अग्रासुराः च, महाघोषं विमुञ्चन्तः युद्धम् अकुर्वन्। नगरीपथाः रक्तमलिनाः, भग्नसुवर्णशिलाकाचैः विकीर्णाः, क्षणमात्रेण, भीषणाः, शिरः, पाद, हस्तच्छेदिताः, मार्गं सुलभं कृत्वा पतिताः। ततः तारकः, क्रोधारक्तलोचनः, वृक्षपर्वतेषु संग्रामे गुप्तः, तस्मिन्क्षणे अद्भुतबलयुक्तः, अवरुद्धमुख्यद्वारं रक्षायै स्थितः। तत्र, महान् अद्भुतबलपराक्रमः, इन्द्रियजयेन गर्वितः, प्राकारगतप्रमथान् अपाकृत्य, नगरीतः निर्गत्य, भीषणनादं ददौ। तदा, अग्रदैत्यम्, महागिरिवत् दीर्घकायम्, क्रुद्धदन्तिनं यथा, रुद्रस्य रथं गृहीतुं धावन्, समुद्रः सीम्नि यथा अवरुद्धः, तथा निवारितः। शेषः, सुधन्वन्, गिरिशः, चतुर्मुखः, त्रिनेत्रः च, तारकं समीपं गत्वा, युद्धे वातविक्षिप्तसागरवत् कम्पिताः अभवन्। शेषः, गिरिशः, पितामहपतिः, महद्व्यग्रता प्राप्ताः, आकाशे रथे स्थिताः, संयुक्तानि बलप्रहारैः बाध्यमानाः, भीषणध्वनिम् अकुर्वन्। भवः, धनुः शरं च उद्धृत्य, एकं पादं ऋग्वेदाश्वपीठे, अन्यं वृषभे स्थापयित्वा, नगरीसमूहं निरीक्ष्य स्थितः।