अजयः गदाधरः विष्णुः, मम मायया रक्षितं अमृतोदकपूर्णं तं सरः पिबितुं शक्ष्यति कः अन्यः? दैत्यस्य गोपनीयानि अपि पृथिव्यां न गूढानि, यत्र मम वरदानकौशलं प्रसिद्धं, यद्यपि बुधैः न अन्वेष्यते। एष स्थलः समः रम्यः, वृक्षशैलरहितः; तत्र नूतनं जलं पूर्य, वातगणाः अस्मान् पीडयन्ति। यदि त्वं मन्यसे यत् समुद्रसीम्नि स्थितानां प्रमथानां बलं सहेतुम् शक्ष्यसि, यः वातगमनं सदृशम्। तेषां आक्रमणानि, समुद्रस्य प्लावने, रथमार्गैः रुद्धानि उत्साहं हिन्वन्ति। युद्धे शत्रुनिग्रहणाय, भयात पलायमानानां, आकाशसदृशः समुद्रः अस्माकं शरणं भविष्यति। एवं उक्त्वा, मायः दैत्याधिपः, त्रिपुरसहितः शीघ्रं नदीसंबन्धिनं समुद्रं जगाम। तत्र समुद्रे, गम्भीरजलयुक्ते, दिव्यपुरी उत्तिष्ठत्; प्राचीनदुर्गाणि शिखरभूषणानि यथापूर्वं तिष्ठन्ति। त्रिपुरनगराणि गत्वा, त्रिपुरशत्रुः त्रिनेत्रः ब्रह्माणं वेदविदं सम्बोधितवान्—"पितामह! दानवाः सत्यम् भीतः, भगवन्; ते दानवाः तव विशालसमुद्रे शरणं गृहीतवन्तः। यतः दानवाः त्रिपुरसहिताः गताः, अतः पितामह, शीघ्रं तत्र रथं आनय।" ततः सिंहनादं कृत्वा, देवाः हृष्टाः, आयुधयुक्ताः, दिव्यं रथं परिवृत्य, पश्चिमसमुद्रं प्रति जग्मुः। ततः, देवगुरु-दैत्यगुरु-भवम् आवृत्य, देवाः शीघ्रं गर्जन्तः, दानवास्य निवासं—समुद्रं—प्रति अग्रसरन्ति। अमरपुरी अपि, घोरः कलकलः अभवत्; मृदंगमेघनिनादैः, स्त्रीणां रुदितैः, पातालकम्पनं सदृशम्। ततः लोकनाथः, देवाधिपः, शत्रुसंधानाय, त्रिपुरं गतं शत्रुं शीघ्रं दृष्ट्वा, इन्द्रं उवाच—"देवसेनानायक! पश्य, दानवाः त्रिपुरनिवासं प्रविष्टवन्तः। यमवरुणकुबेरषण्मुखैः सह, तेषां विनाशं कर्तुं अहं समागतः। गच्छ, शत्रुनाशः निश्चितः; पुरातननगराणि समुद्रे स्थितानि। उत्तमं रथं आरूढः भवः, समर्थः, पुनः समुद्रं त्रिपुरनाशाय अगच्छत्।" एवं, दिति-पुत्राः, बलगणना कृत्वा, लवणसमुद्रं उपरि स्थिताः, त्रिपुरं तस्य स्वामिनं च बाणगदवज्रवृष्ट्या आक्रामन्ति। अहं अपि उत्तमं रथं आरूढः, देवश्रेष्ठ, तव पृष्ठतः गमिष्यामि; असुरश्रेष्ठनाशाय, तव सुखाय, अहं कार्यं करिष्यामि, निष्पाप। भववाक्येन प्रेरितः, हरिः दशशतपुत्ररूपं धारयन्, कमललोचनः, त्रिपुरनाशे उत्सुकः, प्रस्थितवान्। ततः, अमराधिपः मघवान्, तान् असुरान् नाशयितुं अगच्छत्; सर्वे लोकपालाः गणाध्यक्षाः च सह गच्छन्ति। सर्वे अधिपाः हृष्टाः, आकाशं आरोहन्ति; वायुमार्गे विहरन्तः, पक्षिसदृशाः पर्वताः इव दीप्तिमन्तः। ते नगरे विनाशाय, रोगाः शरीरं इव, शंखमृदंगादिवाद्यैः घोषयन्तः, त्रिपुरवासिभिः दृष्टाः। "हरः आगतः!" इति, महाबलिनः असुराः, समुद्रप्रलयकाले इव, महान् कम्पः प्राप्ताः। दिव्यदुन्दुभीनिनादं श्रुत्वा, दानवाः घोररूपाः, गर्जन्ति, विविधानि वाद्यानि वादयन्ति। पूर्वं बलप्रदर्शकाः, पूर्वदेवा वर्तमानदेवा च, अन्योन्यं कृतघ्नाः, परस्परं विनाशयन्ति। समानक्रोधेन गर्जन्तः, अप्रतिमं युद्धं आरब्धवन्तः, शस्त्रध्वनिभिः देहच्छेदं कुर्वन्ति। दीप्तसूर्यवत्, ज्वलिताग्निवत्, महानागवत् गर्जन्तः, पक्षिसदृशं भ्रमन्तः, पर्वताधिपवत् कम्पन्तः, मेघनिनादवत् गर्जन्तः। सिंहवत् जृम्भन्तः, मेघवत् गर्जन्तः, समुद्रतरंगवत् ऊर्मिभिः, स्वयं समुद्रवत् कम्पिताः। प्रमथाः महाबलिनः, दानवाः च, वज्रवत् पर्वतं आघातयन्ति इव, दृढं युद्धं कुर्वन्ति। धनुषां निष्कर्षणात् घोरः शब्दः, वातानुगतः मेघनिनादः इव आकाशे उत्पन्नः। युद्धे घोषयन्ति—"माऽभैः! कुत्र गमिष्यसि? मृत्युसदृशः! शीघ्रं हन, अहं स्थास्यामि—आगच्छ, वीर्यम् दर्शय!" "गृह्णीहि! छिन्धि! भङ्क्ति! खाद! हन! विदारय!" इति घोषयन्तः, यमधामं प्रति धावन्ति। केचित् खड्गैः विदारिताः, केचित् परश्वधैः छिन्नाः, केचित् गदैः पिष्टाः, केचित् मुष्टिभिः ताडिताः। केचित् शूलैः विदारिताः, केचित् त्रिशूलैः विद्धाः, अन्ये धनुष्पुष्पवत् दीप्तिमन्तः, समुद्रजलं पर्वतवत् पतन्ति, घोरमकरतिमिंगिलमध्ये। युद्धे पतितदेहाः, देवाः अन्ये च, मेघनिनादवत्, समुद्रे शब्दं कुर्वन्ति। तेन शब्देन, मकरतिमिंगिलग्राहाः, रक्तगन्धमत्ताः, महासागरं विक्षिपन्ति। घोररूपाः, परस्परं युद्धं कुर्वन्ति, वृत्तिम् कृत्वा, दानवरक्तं पिबन्ति। तिमिंगिलाः, जलचरान् अपास्य, दैत्यान् रथैः शस्त्रैः अश्वैः वस्त्राभरणैः सह खादन्ति। यथा आकाशे जलमध्ये च असुरप्रमथयुद्धं, तथा जलचराः अपि युद्धं कुर्वन्ति।