तारकाख्यनगरात् तारकप्रमुखाः दैत्याः क्रुद्धाः सर्पराजानिव स्वकूपेभ्यः निर्गताः, बाह्यं युधि निष्पेतुः। तेषां तु निष्पतनसमये प्रमथगणनायकैः ते दैत्याः सिंहगणाधिपैः गजपतय इव निरुद्धाः। तत्र तेषां गर्वितानां रूपाणि प्रज्वलितानि अग्निशिखावद् ददृशिरे, यथा वह्निशिखाः समीरिताः दीप्तिमन्तः स्युः। तेषां तु धनुष्मतां सर्वतः भीमस्वनाः शब्दाः जाताः, ते परस्परं प्राणहरैः शरैः ताडयामासुः। शृगालमृगव्याघ्रमुखैः विकृतवदनैश्च सेवकैः दृष्ट्वा, दानवाः स्वसौन्दर्येण गर्विताः पुनः पुनः प्रहस्य उच्चैः श्रुताः। आयसदण्डसदृशभुजाः ते धनुषि सञ्जह्रुः, शराश्च वीराणां कवचानि विविशुः, यथा विहङ्गा ह्रदं प्रविशेयुः। "क्व गच्छथ मृताः सन्तः? वधिष्यामः, निवर्तध्वम्!" इति कठोरवचः दानवाः प्रमथगणाधिपान् अभ्युवाचन्। तैः तीक्ष्णैः शरैः दैत्यदानवाः विदारिताः, सूर्यरश्मय इव मेघान् विदारयन्ति। ये सिंहनेत्राः सिंहगमनाश्च आसन्, ते शिलाखण्डद्रुमैः तान् दैत्यान् विदारयामासुः। सा पुरी दानवैः संपूर्णा आसीत्, यथा हंसैः व्याप्तं व्योम, अथवा जलदघनैः पूर्णः सागरः। दैत्येश्वराः धनुषि सञ्जह्रुः, तेषां वक्षांसि इन्द्रधनुष्कलङ्कैः चिह्नितानि, यथा वर्षाकाले मेघाः स्युः। प्रमथगणनायकाः शराभिः बारं बारं ताडिताः, स्वशरीररसं मुमुचुः, यथा पर्वताः सुवर्णरसस्य प्रसवः स्युः। दैत्याः द्रुमशिलावज्रशूलपरशुभिः ताडिताः, कांचनं यथा निपातैः भग्नं भवति, तथैव भग्नाः। त्रिपुरा तदा भीमदानवैः प्रवृद्धैः व्याप्ता, पूर्णचन्द्रोदयकाले सागर इव शोभते स्म। "एष तारकाख्यः विजयी!" इति दैत्याः घोषयामासुः, प्रमथगणनायकाश्च "इन्द्रो रुद्रश्च विजयी" इति घोषयामासुः। तस्मिन् रणसागरे वीराः शरैः निवारिताः विदारिताश्च, वर्षाकाले जलदघनस्वनानिव शब्दाः जाताः। रणभूमिः छिन्नभुजशिरोभिः, शुक्लध्वजच्छत्रैश्च, शोणितमांसपूरितः भयङ्करः जातः। आकस्मात् दानवगणाः प्रमथगणाश्च व्योम्नि उत्पत्य, महास्त्रैः निपातिताः, अन्येषां पुरतः पतिताः। तत्र सिद्धाः, अप्सरसो, चारणाश्च व्योम्नि विचरन्तः, तेषां विक्रमे हृष्टाः "श्रेयोऽस्तु! श्रेयोऽस्तु!" इति उच्चैः शशंसुः। अमानुषानि दुन्दुभीनि व्योम्नि स्वयमेव निःस्वनन्ति स्म, मेघघोषवद् भीमस्वनानि, यथा क्रुद्धमृगाः। तत्र त्रिपुरायां दैत्याः क्रुद्धमुखाः नद्यः विविशुः, यथा सर्पा वल्मीके प्रविशन्ति, यथा नद्यः सागरं प्रविशन्ति। तारकाख्यायां पुरी देवाः सर्वतः सन्नद्धाः पतिताः, यथा पक्षिणः पर्वताः पतन्ति। त्रिपुरायाम् प्रमथगणनायकाः त्रिभिः विभागैः युद्धम् अकुर्वन्, विद्युन्माली मायाश्च, वृक्षैः सम्यग् निमग्नौ। दैत्यपतिः विद्युन्माली पर्वतसन्निभः, घोरमायसदण्डं गृहित्वा नन्दिनं ताडयामास। दैत्याधिपदण्डेन दृढं ताडितः नन्दिः विवर्णः अभवत्, यथा नारायणः मधुना प्रभावितः। नन्दीश्वरे तस्मात् निष्क्रान्ते, कीर्तिमन्तः प्रमथगणाः क्रुद्धाः असुरं विद्युन्मालिनम् अभिदुद्रुवुः। तदा घण्टाकर्र्णशङ्कुकरणमहाकालाः प्रमथगणान् तेषां नायकांश्च शरवृष्ट्या अभिववर्षुः। सः पुनः पुनः प्रमथगणाधिपतीन् विदारयामास, तेषु ताडितेषु, मेघनिनादवत् घोरनिनादः जातः। तत्र युद्धघोषे नन्दिः सूर्यसदृशः चेतनां प्राप्य, विद्युन्मालिं प्रति समभ्यधावत्। ततः नन्दिः रुद्रदत्तं ज्वलनमिव तेजस्वि वज्रं तस्मिन् दैत्ये अपातयत्। स वज्रः, मुक्ताफलविभूषितः, नन्दिनः बाहुना मुक्तः, दैत्यवक्षसि पतितः। वज्राहतेन तेन दैत्येन, यः वज्रकायः आसीत्, इन्द्रवज्रहतेन पर्वत इव, सः निपपात। तं नन्दिना निहतम् अपश्यन् दानवाः, स्ववंशहर्षं तं दृष्ट्वा विलप्य, प्रमथगणनायकाः पलायिताः। विद्युन्माल्युत्क्रान्तौ दुःखिता दानवाः क्रुद्धा च, मेघाः इव वृक्षपर्वतान् वर्षन्तः, शोकाकुलाः अभवन्। तैः गुरुपर्वतैः पीडिताः प्रमथगणनायकाः किं कुर्वन्ति इति न जानन्ति, यथा अधर्मिणः स्तुताः। तदा तारकाख्यः तेजस्वी महाबलः असुरः, नानापर्वतरूपेण तत्र स्फुरन् ददृशे। भिन्नशिरसः भग्नपादचिह्नितवदनाः प्रमथगणाः, मन्त्रबद्धाः सर्पा इव, ददृशिरे। मायया मायया पीडिताः प्रमथगणनायकाः, पञ्जरस्थपक्षिण इव, शब्दं कुर्वन्तः विचरन्ति स्म। तेन तेजस्विना महाबलेन तारकेण सर्वं सैन्यं वह्निना शुष्ककाष्ठवद् दग्धम्। तदा तारकशरवृष्ट्या प्रमथगणाः निवारिताः; मायया च ताडिताः प्रमथगणनायकाः, मूलनष्टवृक्षानिव क्लिष्टाः। पुनः सः वह्निः ग्रहान्, मकरान्, सर्पान्, पर्वतान्, कपीन्, व्याघ्रान्, वृक्षान्, भीषणरूपिणः प्राणिनश्च समभ्यधावत्। एवं तस्मिन् रणरङ्गे प्रमथदैत्यदानवानां भयंकरं युद्धम् अभवत्, यत्र देवदानवगणाः वीर्यं, क्रोधं, मायां च दर्शयन्तः, जयपराजयौ घोषयन्तः, स्वस्वगणानां रक्षणे प्राणान् अर्पयन्तः, परमदुर्धरं समरं समुपविविशुः।