वायुसुत, त्रिपुरशत्रूणां नगरी दृश्यते, तत्र विमानैः, पताकाभिः, ध्वजैः च शोभिता। तत्र घटितमिदं प्रसिद्धं दाहवत् तिव्रं कार्यं, ये जनाः पर्वतसमानाः, कुण्डलमुकुटैः भूषिताः दृश्यन्ते। दुर्गे, द्वारपालेषु, प्राकारेषु च, दानवाः स्थिताः; मेघसदृशवपुषः विकृतमुखाः ते दानवाः तत्र सन्ति। दैत्याः सशस्त्राः विजयाय समागच्छन्ति अग्रे। तस्मात्, त्वं देवैः शतशः सह, स्ववरणशस्त्रैः सहयोगिभिः सह, महासुरान् मम सेवकैः सह संहारय। अहं च उत्तमरथस्थः स्थिरगिरिसदृशः नगरीं पुरतः स्थित्वा तव जयाय अवसरं यच्छामि। यदा पुष्ययोगे त्रिपुरं एकं भवति, तदा अहं एकेन बाणेन तां दग्ध्वा विनाशयिष्यामि, हे इन्द्र। एवं भगवता रुद्रेण उक्तः देवेशः स्वसेनया परिवृतः त्रिपुरविजये प्रति प्रस्थानं चकार। भीषणरथैः देवैः गणैः च सह सिंहनादं कृत्वा मेघवत् प्रवृत्ताः। तस्य शब्दस्य श्रवणे त्रिपुरे दैत्याः युद्धकामाः उत्पत्य शस्त्रग्राहाः व्योम्नि देवगणेश्वरान् प्रति व्यगच्छन्। अन्ये मेघनादेन मेघसदृशबलाः सिंहनादं कृत्वा वाद्यनिनादैः उत्साहं प्रकटयन्ति। देवसिंहनादः सर्ववाद्यनिनादः च दैत्यनादेन ग्रस्तः, यथा चन्द्रः मेघैः। चन्द्रोत्थाने समुद्रः पूर्णचन्द्रे ज्वलति; एवं त्रिपुरं तीक्ष्णासुरैः पूरितं उद्यमं चकार। तत्र केचित् प्राकारस्थले स्थिताः, अन्ये द्वारपालेषु, केचित् प्रासादेषु च चढन्ति, तेषां वचनानि कम्पितानि। केचित् दानवाः सुवर्णमालाभूषिताः, दीप्तवस्त्रधारिणः, मेघनादं कृत्वा गर्जन्ति। अन्ये विचित्रवस्त्रधारिणः गृहान्तरे 'किमेतत्?' इति परस्परं पृच्छन्ति। 'किमेतत्? न जानामि; ज्ञानं मम अन्तरितम्। त्वं शीघ्रं जञास्यसि—कालः विस्तीर्णः।' इति च। तत्र भूमिपतिः सिंहवत् रथारूढः त्रिपुरे स्थित्वा, रोगवत् देहे, नगरं आक्रामति। 'योऽयं भवति, स्यात्; किम् भ्रमे चिन्ता? आगच्छ, शस्त्रं गृहाण—मम प्रश्नः कुत्र स्थास्यति?' इति। एवं वाक्यैः परस्परं प्रहारं कृत्वा, त्रिपुरदैत्या उपगम्य परस्परं पृच्छन्ति। तारकाख्यनगरे दैत्याः तारकस्य नेतृत्वे, क्रोधेन नागाः बिलात् निर्गच्छन्ति इव, निर्गच्छन्ति। तेषां आक्रमणं प्रमतगणाध्यक्षैः विघ्नितं, यथा गजपतयः सिंहगणनेत्रैः। तत्र गर्वितानां रूपाणि अग्निसदृशानि, यथा ज्वलिताग्नेः ज्वालाः प्रज्वलन्ति। ततो महाधनुषः आकृष्य, सर्वतः घोरध्वनिं कृत्वा, जीवनाशनैः बाणैः परस्परं ताडयन्ति। कटकृष्णमुखमृगभीषणमुखैः सेवकान् दृष्ट्वा, दानवाः पुनः पुनः हसितवन्तः, स्वसौन्दर्ये गर्विताः। मुष्टिसदृशबाहवः धनुषः आकृष्य, बाणाः वीराणां कवचं विदारयन्ति, यथा पक्षिणः सरसि प्रविशन्ति। 'क्व गच्छसि, मृतः सन्? वयं त्वां हनिष्यामः, प्रतिनिवर्त!' इति दानवाः सेवकाध्यक्षान् कठोरवचनैः अभ्यधुः। ते तीक्ष्णबाणैः दैत्यदानवान् विदारयन्ति, यथा सूर्यकिरणः मेघान्। सिंहनेत्रसिंहगमनाः शिलाखण्डैः वृक्षैः च दानवान् विदारयन्ति। नगरी दानवैः पूर्णा, यथा आकाशः हंसैः, समुद्रः मेघैः। दैत्येश्वराः धनुषः आकृष्य, तडित्प्रभासदृशवर्णरेखाः वक्षःस्थले, मेघवत् तडित्कालदिनं कृतवन्तः। बाणैः पुनः पुनः ताडिताः गणाध्यक्षाः शरीरसारं विसृज्य, यथा पर्वतः सुवर्णमयं ददाति। दैत्याः वृक्षशिलातूणीरशूलपरशुभिः ताडिताः, यथा काचः प्रहारैः। त्रिपुरं भयंकरमहत् दानवैः दीप्तं, यथा पूर्णचन्द्रे समुद्रः। दैत्याः 'एष तारकः विजयी!' इति घोषयन्ति; गणाध्यक्षाः 'इन्द्रः रुद्रः च विजयी!' इति। युद्धसागरः बाणैः निवारितः विदारितः, मेघवत् जलपूर्णः शब्दं कृतवान्। रणभूमिः छिन्नहस्तशिरोवर्णध्वजछत्रैः पूरितः, मांसरुधिरपूरितः भीषणः अभवत्। आकस्मिकं व्योम्नि उत्पत्य, दानवाः सेवकाः च, तीक्ष्णशस्त्रैः ताडिताः, अन्येषां पुरतः पतिताः। सिद्धाः अप्सराः चारणाः, व्योम्नि गच्छन्तः, बलप्रहारैः हृष्टाः, 'शुभम्! शुभम्!' इति उच्चैः घोषयन्ति। आघातेन विना दिव्यदुन्दुभिः व्योम्नि मेघवत् गर्जन्ति, यथा क्रुद्धः मृगः। त्रिपुरे दैत्याः नदीनां प्रवाहे नागाः बिलं यथा प्रविशन्ति, क्रोधेन मुखानि, यथा नद्योऽपि समुद्रं यान्ति।