दानवान् सम्बोध्य, मायः तेषां त्रिसु पुरेषु स्वस्वस्थानेषु स्थित्वा, ‘‘एतानि नगराणि भेदनीयानि न स्युः’’ इति आज्ञापयत्। तत्र वीर्यशालिनः देवाः, ये आगताः, तान् दानवाः परिचिताः; तान् यत्नेन प्रतिषेधनीयाः, बाणैः च विद्धनीयाः इति मायः उक्तवान्। एवं दानुपुत्रान् संबोधित्वा, मायः—यो देवसेनानां निग्रहकर्ता—युवतिनां हृदयानि कम्पयन्, शीघ्रं त्रिपुरं प्रविष्टवान्, राजन्। तत्र, रजतसमानशुद्धचित्तः, मायः भवम्, दिगम्बरम्, मधुरैः वाक्यैः पूजयन्, तं देवदेवं, मदनारि, अन्धकारि, यज्ञदेहहरम्, शरणं याचितवान्। त्रिनेत्रः ज्वलनः मायम्, शरणाय आगतम्, न अवलोकयत्; तथापि तस्य कामितं वरं दत्तवान्, तेन चन्द्रमण्डलचिह्नितः स दानवः निःशङ्कः अभवत्। अथ युद्धे, नारदः पुनः देवसेनायाः समीपं अगच्छत्; त्रिपुरात् आगत्य, स्वयं सभायाम् आसनम् अधत्त। सा प्रदेशः, विशालः, कीर्तिमती च, इलावृतः इति विख्यातः, यत्र बलेर्यज्ञः कृतः, यत्र च बली निगृहीतः। तत्र देवानाम् उत्पत्तिस्थानम्, त्रिलोकप्रसिद्धम्, यत्र विवाहाः, यज्ञाः, जातिकर्मादयः विधयः क्रियन्ते। तत्र कन्यादानं, अन्यानि च देवकार्याणि अभवन्; तत्र भवः सदा गणैः सह तुष्टः। तत्र, मेरौ इव, लोकपालाः सदा स्थिताः; मधुवर्णनेत्रः, चन्द्रशेखरः, महेश्वरं, देवपतिं, गणान् च संबोधितवान्—‘‘हे वासव, तव शत्रूणां नगरी त्रिपुरा दृश्यते, विमानैः, पताकाभिः, ध्वजैः च शोभिता। एषा घटना, सुप्रसिद्धा, दहन्ती इव ज्वलनवत् अभवत्; एते जनाः पर्वतसमानाः, कुण्डलमुकुटैः अलङ्कृताः।’’ नगरदुर्गेषु, द्वारेषु, तोरणेषु, दानवाः स्थिताः; मेघसदृशवपुषः, विकृतमुखाः दानवाः तत्र सन्ति। दैत्याः, सज्जितास्त्राः, जयाय यत्नवन्तः, पुरतः आगच्छन्ति। ‘‘तस्मात्, त्वं शतशः देवैः सह, स्वेच्छास्त्रैः, मित्रैः च, महासुरान् गणैः सह मम सेवकान् विनाशय। अहं, उत्तमरथस्थः, स्थिरपर्वतसदृशः, नगरीपुरतः स्थास्यामि, तव विजयाय अवसरं अन्वेषयन्। यदा पुष्ययोगे त्रिपुरा एकीभवति, तदा एकेन बाणेन ताः दहिष्यामि, हे इन्द्र।’’ इत्येवम् भगवता रुद्रेण उक्तः, देवपतिः सैन्येन परिवृतः, त्रिपुरविजये प्रस्थितः। भीषणरथैः अग्रे गच्छन्तः, देवैः गणैः च सह, सिंहनादवत् गर्जन्तः, मेघैः इव प्रवृत्ताः। तस्य शब्दस्य प्रभावे, त्रिपुरे दैत्याः, युद्धोत्सुकाः, उत्थाय, सज्जितास्त्राः, आकाशे गणपतिभ्यः अभिमुखम् आगच्छन्। अन्ये, मेघनादैः गर्जन्तः, मेघसदृशबलवन्तः, गर्विताः, सिंहनादैः वाद्यनादैः च गर्जितवन्तः। देवानां सिंहनादः, सर्ववाद्यनादः च, दैत्यनादैः निगीर्णः, यथा चन्द्रः मेघैः। चन्द्रोत्थाने समुद्रः पूर्णचन्द्रे प्रस्फुरति; तथा त्रिपुरा, उग्रासुरैः पूर्णा, प्रस्फुरति। तत्र केचित् नगरदुर्गेषु स्थिताः, अन्ये द्वारेषु; केचित् तोरणेषु आरोहन्ति, तेषां वाक्येषु कम्पनम्, अनिश्चितता च आसीत्। केचित् दानवाः, वीर्यवन्तः, सुवर्णमालाभिः अलङ्कृताः, दीप्तवस्त्राः, जलपूर्णमेघवत् गर्जन्ति। अन्ये विचित्रवस्त्रधारिणः, गृहान्तरे एकमेकं पृच्छन्ति—‘‘किमेतत्?’’ ‘‘किमेतत्? न जानामि; मम ज्ञानम् अन्तः निहितम्। त्वं शीघ्रं ज्ञास्यसि—कालः विशालः, विस्तारवान्।’’ तत्र अपि भूमिपतिः, सिंहरथस्थः, त्रिपुरे आक्रामन्, रोगः शरीरमिव, स्थितः। ‘‘यः कश्चित् स्यात्, स्यात्; मोहस्य का चिन्ता? आगच्छ, अस्त्रं गृहाण—मम प्रश्नः कुत्र स्थितः?’’ इति, शब्दैः परस्परं प्रहारयन्तः, त्रिपुरे दैत्याः समीपं आगच्छन्, एकमेकं पृच्छन्ति। तारकाख्यनगरात्, तारकनायकैः दैत्याः, क्रोधात्, महानागा इव बिलात् निष्क्रान्ताः। तान् दैत्यान् आक्रमन्तः, प्रमथगणनायकैः निवारिताः, यथा गजराजाः सिंहगणनायकैः। तत्र, गर्वितेषु, तेषां रूपाणि अग्निसदृशानि ज्वलन्ति, यथा ज्वलिताग्नेः ज्वाला वातेन दीप्ताः। ततः, महाबाणान् सन्धाय, सर्वतः भीषणशब्दान् कृत्वा, बाणैः, प्राणभक्षिभिः, परस्परं ताडयन्ति। मृगमुख, मीनमुख, व्याघ्रमुख, विकृतमुख गणसेवकान् दृष्ट्वा, दानवाः स्वसौन्दर्ये गर्विताः, पुनः पुनः हासं कृतवन्तः। लोहमुष्टिसदृशबाहवः, धनुषः सन्धाय, बाणैः वीराणां कवचानि विदारितवन्तः, यथा पक्षिणः सरसि प्रविशन्ति। ‘‘क्व गच्छसि, मृतः सन्? वयं त्वां हनिष्यामः, प्रत्यागच्छ!’’ इति, कठोरवाक्यैः, दानवाः गणनायकान् अभाषन्त। तीक्ष्णैः बाणैः दैत्यदानवान् विदारितवन्तः, यथा सूर्यरश्मयः मेघान् भिन्दन्ति; सिंहनेत्राः, सिंहगमनाः, शिलाखण्डैः, शिलाभिः, वृक्षैः च, दानवान् विदारितवन्तः। सा नगरी, दानवैः पूर्णा, आकाशः हंसैः, समुद्रः मेघैः पूर्णः इव, अभवत्। दैत्यनायकाः, धनुषः सन्धाय, तुंलितवर्षकालस्य मेघाः इव, वक्षः इन्द्रधनुषः चिह्नितम्, तूफानदिनम् उत्पादितवन्तः।