सर्वे नागाः मुखात् प्रबलं श्वासं निष्पुष्टवन्तः, आकाशं विलुम्पन्त इव, पृथिवीं च अपहरन्त इव अदृश्यन्त। ततः स्वयम्भुवः कपर्दिनः च प्रेरणया शीघ्रगामिनः अश्वाः प्रलयकाले वातानाम् गतिं अनुवर्तन्त इव अग्रे ससारुः। तस्मिन्नेव उत्तुङ्गध्वजस्य निर्माणे शिवस्य इच्छया नन्दी वृषभः उत्तमध्वजस्तम्भे स्थानं प्राप्नोत्। दिव्यौ भृगवः अङ्गिरसः च सूर्यसमप्रभौ दण्डधारिणौ रुद्रस्य प्रसादं इच्छन्तौ रथचक्रयोः रक्षां कुर्वन्तौ स्थितौ। अनन्तः शत्रुनाशनः शेषः धनुष्मान् तस्मिन्काले ब्रह्मणः रथं शय्यां च रक्षाम् अकरोत्। यमः शीघ्रम् उग्रं महिषं आरूढः, धनाधिपः नागं, देवाधिपः गजं समारूढः। वरदः गुहः शतचन्द्रसमप्रभं किन्नरनादं मयूरं आरूढः, पितुः रथे युक्तसमः स्थानं प्राप्नोत्। श्रीनन्दीश्वरः त्रिशूलधारिणः प्रभायुक्तः रथस्य पृष्ठे पार्श्वे च स्थितः, लोकनाशकः इव। प्रमथाः अग्निवर्णाः दीप्तज्वालासमः स्थिराः, शर्वस्य रथं महोदधौ मकराः इव अनुवर्तन्तः। भृगुः भारद्वाजः वसिष्ठः गौतमः क्रतुः पुलस्त्यः पुलहः तपोधनः मरीचिः अत्रिः श्रीअङ्गिरसः पराशरः अगस्त्यः च अन्ये महर्षयः तत्र उपस्थिताः। ते अजितं अजन्मानं हरं विशेषैः शब्दैः अद्भुतैः भूषणैः स्तुतवन्तः; त्रिपुरे रथः सुवर्णमयः पर्वतसमः, पक्षिणः पर्वतस्य आकाशे गतिम् इव प्राप्नोत्। महाक्रूरमकरमहामीनैः परिवृतः रथः सागरस्य प्रलयकाले उत्तोलितस्य इव गम्भीरनादेन विद्युत्प्रभेन अत्यन्तं दीप्तः अग्रे ससार। तस्य रथस्य देवेन समारूढस्य लोकैः पूज्यमानस्य प्रमथाः भीषणनादं कृतवन्तः, जनाः ‘साधु’ इति घोषयन्तः। भगवतः स्वरः गम्भीरः, वृषभस्य गर्जनं, ब्राह्मणानां जयघोषः, अश्वानां ह्रेषणं, सर्वं आकाशं पूरयन्ति। तदानीं रणभूमेः उत्थाय सोमसमप्रभः दिव्यः नारदः शीघ्रं त्रिपुरनगरं प्राप्तवान्। त्रिपुरे दैत्येषु अशुभं लक्षणं प्रकटितम्, तत्र तपस्वी श्रीनारदः प्रादुर्भूतः। सर्वे दानवाः मेघसन्निभाः नारदस्य आगमनं दृष्ट्वा समुत्तिष्ठन्ति, सम्मानपूर्वकं वाक्यं कृत्वा। दानवेश्वरैः नारदः अर्घ्यं, पाद्यं, मधु मिश्रितं जलं च दत्तम्, यथा इन्द्रः ब्रह्माणं पूजयेत्। पूज्यः नारदः तेषां पूजां स्वीकृत्य, तपस्वी सन्, सुवर्णमयासने सुखेन उपविष्टः। नारदः सुखोपविष्टः, तस्मिन्नेव दानवेश्वरः मयः दानवैः सहितः उचितं स्थानं उपविष्टः। नारदं उपविष्टं दृष्ट्वा महासुरः मयः हर्षितः, रोमाञ्चितः, सस्मितं नारदं पश्यन् वाक्यम् अब्रवीत्। "हे नारद! अस्माकं नगरे कुतः एते लक्षणाः प्रकटन्ते? अन्यत्र कदापि न दृश्यन्ति; त्वं यथार्थं जानासि।" "भीषणाः स्वप्नाः दृश्यन्ते, ध्वजाः छिन्नाः, वायोः अभावे पताकाः भूमौ पतन्ति।" "ध्वजयुक्ताः स्तम्भाः द्वाराणि च नृत्यन्ति, 'हिंसा हिंसा' इति शब्दाः नगरे श्रूयन्ते।" "हे नारद! अहं इन्द्रसहितान् देवानपि न भीतः, केवलं वरदाता स्थाणुः हरः भक्तानां अभयदः तस्य अपि।" "भवान् शुभलक्षणेषु सर्वं जानाति; भूतं भविष्यत् च यथार्थं वेद।" "अतः, हे श्रेष्ठमुने! भयस्य कारणं लक्षणोत्पन्नस्य वद, तव शरणं प्रपन्नः अस्मि।" मयेन एवम् उक्तः नारदः निष्कपटः प्रत्युवाच। "शृणु, हे दानव! लक्षणोत्पत्तेः तत्त्वम्; 'धृ' धारणार्थं, तस्य महत्त्वे 'धर्मः' इति उच्यते; तस्य महत्त्वात् धर्मः इति परिभाषितः।" "यः धर्मः इच्छितफलदः, गुरुभिः उपदिष्टः; अन्यः अनिच्छितफलदः, गुरुभिः न उपदिष्टः।" "पथं त्यक्त्वा विपथं प्रविशति, अथवा पथात् विचलति, तस्य विनाशः इति वेदविदः वदन्ति।" "त्वं अधर्मरथं समारूढः, मदोन्मत्तैः दानवैः सहितः, देवद्रोहिणः सहायः, देवविरोधं करोति।" "अतः एते लक्षणाः अन्ये च दृश्यन्ते, दानवानां विनाशसूचकाः।" "रुद्रः महाभूतमयम् रथं समारूढः, त्रिपुरं, मायां, असुरांश्च विनष्टुं आगच्छति।" "अतः सदा महाबलिनं प्रभुं शरणं प्राप्नुहि; त्वं पुत्रेण सह दानवैः सह गच्छिष्यसि, हे मानद।" एवम् भयम् दानवानां आगतम् उद्घोष्य, देवः पुनः देवाधिपस्य निवासं प्रतिगतः। नारदस्य गमनानन्तरं, दानवपतिः मयः वीर्ययुक्तान् दानवान् इदं वचनं अभाषत्। "वीराः, पुत्रवन्तः, कृतधर्माणः, हे दानवाः! देवैः सह युद्धं कुरुत, अस्माकं भयम् न अस्ति।" "विजित्य, अमरसभ्याः सर्वे भविष्यामः; देवान् इन्द्रसहितान् हत्वा, असुराः लोकान् भोक्ष्यामः।" "अतः, स्थिरं रक्षागृहेषु तिष्ठत, शस्त्राणि गृहीत्वा; युद्धाय सज्जाः भवत, उत्तोलितशस्त्राः।