एवं उक्त्वा देवानां प्रभुः सुरेश्वरः तत्र स्थितः, देवाः शराभिहताः इव बभूवुः, महतीं चिन्ताम् अपद्यन्त—कथं एतत् साध्येत इति। तत्र देवाः, “कः अन्यः देवः महादेवस्य तुल्यः स्यात्? चक्रधारिणं अपि वर्जयित्वा, सः अपि तस्मिन्नेव शरणं गतः” इति समाचिन्तयन्। ते सर्वे देवाः भारयुक्ता वृषभाः इव, गिरिभिः समारूढा इव, दीर्घं श्वसन्तः पुनः पुनः पप्रच्छुः—“कथं एतत् कर्तव्यम्?” इति। तदा देवेषु, लोकनाथस्य भारपीडितेषु, सुरेश्वरः उवाच—“अहं सारथिः भविष्यामि” इति। ततः ज्येष्ठः ब्रह्मा अश्वान् गृहीत्वा, सारथ्यं चकार। तदा देवगन्धर्वैः सह महद् सिंहनादं समुत्पन्नम्—दृष्ट्वा ब्रह्माणं च whip-धारिणं सारथ्यं कुर्वन्तं। सर्वेशः भगवाञ् ब्रह्माणं रथे स्थितम् आलोक्य, “सारथ्ये त्वं योग्यः” इति प्रहृष्टः, हरः रथम् आरोहत्। यदा हरः रथम् आरोहत्, अश्वाः तस्य भारेण अभिभूताः, भूमौ जघन्याः पतिताः, रजः अपि निगीरितम्। तत्र देवः वेदान् भयात् कम्पमानान् दुःखितान् दृष्ट्वा, दुःखार्तः पुत्रः पितरौ इव, पितामहान् उद्धृतवान्। तदा पुनः सिंहनादः उत्पन्नः, भीषणः रथात्, सुराणां जयध्वनिः समुद्रनिनाद इव शब्दितः। ततः वरदः स्वयम्भूः ॐकारमयेन शृङ्खलेन अश्वान् त्वरयामास, यथायोग्यं मार्गदर्शनं कृत्वा। तदा नागाः आकाशं ग्रसन्त इव, पृथिवीं हरन्त इव, मुखेभ्यः वेगं निष्श्वसन्तः। स्वयम्भुवा च कपर्दिना च प्रेरिताः ते शीघ्रगामिनः अश्वाः प्रलयवायुवत् अग्रे गताः। तदा उन्नते ध्वजप्रस्तारे निर्मिते, नन्दी वृषभः तस्मिन् उत्तमे ध्वजस्तम्भे शिवस्य इच्छया स्थितः। दिव्यौ भर्गवाङ्गिरसौ, सूर्यसमप्रभौ, दण्डिनौ, रथचक्रयोः रक्षणाय रुद्रस्य प्रसादकामौ स्थितौ। अनन्तः शत्रुविनाशकः शेषः, शूलधारी, तदा रथं च ब्रह्मणः शय्यां च रक्षामास। यमः शीघ्रं तीक्ष्णं महिषं आरूढः, धनाधिपः नागं, सुरेश्वरः गजम् आरूढः। गुहः वरदः, शतचन्द्रप्रभं किंनरगानमयूरं समारुह्य, पितुः रथे युक्ततुल्यः स्थितः। नन्दीश्वरः त्रिशूलधारी, तेजस्वी, रथस्य पृष्ठे पार्श्वयोः च, लोकसंहारक इव, स्थितः। प्रमथगणाः अग्निवर्णाः, ज्वलनशिखावत् अचलाः, शर्वस्य रथं महोदधाव् मकराः इव अन्वगच्छन्। भृगुः, भारद्वाजः, वसिष्ठः, गौतमः, क्रतुः, पुलस्त्यः, पुलहः, तपोधनः, मरीचिः, अत्रिः, आङ्गिरसः, पराशरः, अगस्त्यः, अन्ये च महर्षयः तत्र उपस्थिताः। ते हरेः अजितस्य अजन्मनः, विशेषवचनैः अद्भुताभरणैः, स्तुतिं चक्रुः। त्रिपुररथः सुवर्णमणिमयः, गिरिप्रख्यः, विहंगगिरिरिव आकाशे विचरन् ददृशे। मकरमत्स्यतिमिङ्गिलैः परिवृतः, स रथः, समुद्रस्य प्रलयवेगवत्, विद्युद्विद्धमेघनिनादसदृशः, महता शोभया अग्रे ययौ। यदा स रथः लोकैः पूजितः, देवः तत्र स्थितः, प्रमथाः भीमं निनदं कृतवन्तः, जनाः “साधु साधु” इति प्रहृष्टाः। तदा भगवतः स्वरः, वृषभस्य रवं, विप्राणां जयध्वनिः, अश्वानां हेषा, आकाशं पूरयामासुः। ततः रणभूमितः देवर्षिः नारदः, शशिप्रभः, शीघ्रं त्रिपुरपुरं प्राप। त्रिपुरे दैत्येषु अपशकुनं दृष्ट्वा, तत्र पुण्यात्मा तपस्वी नारदः प्रकटितः। सर्वे दानवाः, मेघसङ्काशाः, नारदम् आगतम् आलोक्य, सम्मानपूर्वकं वाक्यैः अभिवाद्य, समुपविविशुः। ते दानवेश्वराः नारदाय अर्घ्यं, पाद्यं, मधुपर्कं च अर्पयामासुः, यथा इन्द्रः ब्रह्माणं पूजयेत्। नारदः, पूज्यः, तेषां पूजां स्वीकृत्य, तपस्वी सन्, सुवर्णासने सुखमासीनः। नारदस्यैव समीपे, माया दानवेश्वरः, यथोचितं दानवैः सह उपविष्टः। नारदं स्थितं दृष्ट्वा, महाअसुरः माया, हृष्टः, रोमाञ्चितः, सस्मितं तं निरीक्ष्य, वाक्यम् अवदत्—“नारद, अस्माकं पुरे एते अपशकुनाः कुतः, अन्यत्र न कदापि दृश्यन्ते? त्वं सर्वं जानासि। भयस्वप्नाः दृश्यन्ते, ध्वजाः भग्नाः, वातरहिते अपि पताका भूमौ पतति। ध्वजस्तम्भाः तोरणानि च नृत्यन्ति, ‘हिंसा हिंसा’ इति शब्दाः नगरे श्रूयन्ते। नारद, अहं इन्द्रादिभिः सुरैः न भीतोऽस्मि, किन्तु वरदातुः स्थाणोः हरस्य, भक्तानां शरणदातुः, तस्य विना। भगवन्, भवतः किञ्चिदपि न अज्ञातं, भूतभविष्ययोः सत्यं त्वं जानासि। तस्मात्, मुनिश्रेष्ठ, एतेषां अपशकुनानां कारणं वद, भयहेतोः, शरणं त्वां प्रपन्नोऽस्मि।” एवं मायया पृष्टः, नारदः, निष्कपटः, प्रत्युवाच—“शृणु दानव, यथार्थं अपशकुनानां कारणम्। ‘धृ’ धारणे, तस्य महत्त्वात् धर्मः इति प्रोच्यते। यः धर्मः इच्छितं फलम् उपनयति, सः आचार्यैः उपदिश्यते; अन्यः तु अनिष्टफलप्रदः, सः नोपदिश्यते।