षटृतुभिः निर्मितं धनुः, तस्य च प्रत्यं संवत्सरः अभवत्। अजारा धनुर्ज्या अभवत्, साम्बिका तस्य स्थिरभागः। काल एव भगवतः रुद्रस्य स्वरूपं, स एव संवत्सरः तेन ख्यातः। अतः उमा कालरात्रिः अजारा धनुर्ज्या अभवत्। तं त्रिपुरं गर्भिणं दग्धवन्तं त्रिनेत्रं महेश्वरं, तस्य बाणः विष्णुना, सोमेन, अग्निना, तैश्च त्रिदेवैः निर्मितः। तत्र अग्निरेवास्य मुखं, सोमः शिरः, तमःप्रणाशकः; शक्तिसंयोग एव बाणः, तेजः तु रथचक्रधारणम्। तत्र, बलवृद्ध्यर्थं, नागराजः वासुकिः स्वं महाविषं विसृज्य तां शक्तिं आवृतवान्। ततः दिव्यं तेजस्वि रथं निर्माय, देवाः लोकनाथं समीपं गत्वा प्राहुः—“अयं रथः अस्माभिः असुरगणान् विजित्य निर्मितः; इन्द्रमुख्यैः सुरैः आपदुद्धरणाय भवतु।” स रथः मेरुशिखरसमः, त्रिषु लोकेषु श्रेष्ठः, देवैः “साधु साधु” इत्युच्चैः स्तुतः, शङ्करः तं रथं निरीक्ष्य। पुनः पुनः तं रथं निरीक्ष्य, “साधु साधु” इति पुनः पुनः उच्चरन्, अमराधिपः स्वयं इन्द्रादीन् देवतान् उवाच—“यथा अयं रथः मया कृतेन भवद्भिः निर्मितः, तथा तस्य तेजसा युक्तः शीघ्रः सारथिः नियुज्यताम्।” एवं उक्त्वा, देवराजेन, देवाः बाणैः आहताः इव, महतीं चिन्तां जग्मुः—“कथं एषः कार्यः साध्यः?” इति। “कः अन्यः देवः महादेवसमः स्यात्? चक्रधरं विना अपि, स देवः अपि तस्य शरणं गतः।” इति मन्यन्ते। भारयुक्ता वृषाः इव, पर्वतान् वहन्तः इव, सर्वे देवाः श्वस्यन्तः, “कथं एषः कार्यः साध्यः?” इति पप्रच्छुः। तत्र देवेषु, देवराजः, विश्वनाथस्य भारेण क्लिश्यमानान् तान् उवाच—“अहं सारथिः भविष्यामि” इति, ततः ज्येष्ठः ब्रह्मा अश्वान् जग्राह। तदा, देवगन्धर्वैः सह, महान् सिंहनादः अभवत्, ब्रह्माणं च whip-धारिणं सारथिस्थानं गृहीत्वा दृष्ट्वा। सर्वेश्वरः, ब्रह्माणं रथे स्थितं दृष्ट्वा, तं सारथिस्थाने योग्यं मन्यते स्म, हरः च रथमारोहितवान्। देवः रथमारोहति स्म, तदा अश्वाः हरभारात् अभिभूताः, भूमौ जानुभिः पतिताः, धूलिः च निगीर्णा। देवः वेदान् भयकम्पितान्, शोकाकुलान् दृष्ट्वा, दुःखितः पुत्रः पितरौ यथा उद्धरति, तथा तान् पीडितान् पितॄन् उद्धृतवान्। पुनः सिंहनादः उत्पन्नः, रथात् भयंकरः, देवैः च जयशब्दः समुद्रनिनादवत् व्याप्तः। ओंकारमयेन च whip-ना, वरदः स्वयंभूः अश्वान् तेषां वेगेन प्रवर्तयामास। तत्र सर्पाः, गगनं विलुम्पन्त इव, भूमिं चौरयन्त इव, मुखतः तीव्रं श्वासं विसृज्य, वेगेन श्वसन्ति स्म। स्वयंभुवा च कपर्दिना च प्रेरिताः ते शीघ्रगामिनः अश्वाः, प्रलयकाले वातानिव, अग्रे जग्मुः। उच्चध्वजः निर्मिते, नन्दी वृषभः तस्मिन् उत्तमध्वजस्तम्भे, शङ्करस्य इच्छया, स्थितः। दिव्यौ भार्गवाङ्गिरसौ, सूर्यसमप्रभौ, दण्डधारिणौ, रथचक्रयोः रक्षां कुर्वन्तौ, रुद्रस्य प्रीत्यर्थं स्थितौ। अनन्तः शत्रुनाशकः शेषनागः, शूलधारी, तदा रथं च ब्रह्मशय्यां च रक्षामास। यमः शीघ्रं स्वं तीक्ष्णमहिषं आरोहति स्म, धनाध्यक्षः स्वं नागं, देवराजः स्वं गजम्। गुहः वरदः, शतचन्द्रसमप्रभं, किंनरगानमिव कुक्कुटं आरोह्य, पित्रा तुल्यः रथे स्थितः। नन्दीश्वरः, तेजस्वी, त्रिशूलधारी, रथस्य पृष्ठे पार्श्वयोः च, लोकसंहारक इव, स्थितः। प्रमथगणाः, अग्निवर्णाः, ज्वलद्भास्कराः इव, शर्वस्य रथम् अनुगच्छन्ति स्म, महोदधौ मकराः इव। भृगुः, भारद्वाजः, वसिष्ठः, गौतमः, क्रतुः, पुलस्त्यः, पुलहः, तपोधनः, मरीचिः, अत्रिः, अंगिराः, पराशरः, अगस्त्यः, अन्ये च महर्षयः तत्र उपस्थिताः। ते अजितं अजातं हरं विशेषशब्दैः, अद्भुताभरणैः च, स्तुवन्ति स्म; तस्य त्रिपुररथः सुवर्णमयः, पर्वतसमः, विहगपर्वत इव नभसि सञ्चरन्, शोभते स्म। मकरैः, तिमिङ्गिलैः, महामत्स्यैः च परिवृतः, स रथः, समुद्रस्य प्रलयसमुन्नतेरिव, विद्युत्प्रहतमेघनिनादेन, महता शब्देन, महतीं शोभां प्राप। जगतां पूजिते तस्मिन् रथे, देवः तत्र स्थितः, प्रमथाः घोरं निनादं कुर्वन्ति स्म, जनाः च “साधु साधु” इति घोषयन्ति स्म। ईश्वरस्य शब्देन, महावृषस्य नर्दनेन, विजयीभिः ब्राह्मणैः, अश्वानां हिहिंगितैः च, सर्वं व्योम निनादितम्। ततः, रणभूमेः समुत्थाय, दिव्यः नारदः मुनिः, शशिप्रभः, शीघ्रं त्रिपुरनगरे आगतः। त्रिपुरे दैत्येषु अपशकुनं द्रष्टुम् आरब्धम्, तत्र पुण्यात्मा, तपस्वी नारदः प्रकटितः। सर्वे दानवाः, मेघसंकाशाः, नारदम् आगतम् आलोक्य, समुत्थाय, सन्मानपूर्वकं वचोऽब्रुवन्। तैः दानवराजैः, इन्द्रेण ब्रह्माणमिव, नारदः अर्घ्यं, पाद्यं, मधुपर्कं च सत्काररूपेण अर्पितम्। पूजनीयः नारदः तेषां पूजां स्वीकृत्य, तपस्वी सन्, सुवर्णमये उत्तमे आसने सुखेन उपाविशत्। उपविष्टे तस्मिन् नारदे, मयः दानवराजः, दानवैः सह, यथायोग्यं उपाविशत्।