कदाचित् त्रिपुरनिवासिनः, ये पूर्वं सदाचारिणः आसन्, अधुना दुराचारिणः जाताः। ते देवतान् ऋषींश्च पीडयन्ति स्म। मायया निगृहीतानपि ते विनाशाभिमुखाः सन्तः, कलहं कुर्वन्तः ब्राह्मणानां च हिंसां चाचरन्। वैभ्रजं, नन्दनं, तथैव चैत्ररथवनं, अशोकं, वराशोकं, सर्वकालसमृद्धं वनं च—एतानि सर्वाणि, स्वर्गं च देवालयं, मुनिवनानि च, यानि पूर्वं देवतानां स्वत्वं आसन्, कोपितैः तैः त्रिपुरवासिभिः विनाशितानि। देवायतनानि, मुनिश्रमाणि च भग्नानि, देवपूजकाः ब्राह्मणाश्च विक्षिप्ताः; तथा पापिष्ठैः तैः अमरपतिभिः जगत् शलभसमूहैः शस्यवत् पीडितम्। अधर्मिष्ठैः दूषितैः दुष्टैः च दैत्यैः प्रवर्तमानेषु, लोकेषु मुनिवनेषु च विनश्यद्भिषु, व्योमचारीणां निनादेन कम्पमानानि भूतानि भयाकुलानि, त्रयः लोका भयभ्रान्त्या तमसि प्रविष्टाः। अदित्या, वसवः, साध्याः, पितरः, मरुतां गणाश्च, सर्वे भयार्ताः शरणं ब्रह्माणं पितामहम् उपजग्मुः। ते ब्रह्माणं सुवर्णकमलासनं पञ्चवक्त्रं चतुर्मुखं प्रणम्य, तं जगद्पितरं सम्बोधयन्। ते ऊचुः — “भवतः वररक्षणेन त्रिपुरनिवासिनः दैत्याः अस्मान् पीडयन्ति; तस्मात्, निष्पाप, यथोचितं आदेशं कुरु। यथा मेघागमने हंसाः वितरन्ति, सिंहभीत्या मृगाः च, तथैव वयं दैत्यभीत्या विच्छिन्नाः। अस्माकं पुत्रनामानि, पत्नीनाम् अपि नामानि, दैत्यैः अपकृष्टानां विस्मृतानि, हे निष्पाप। दिव्यायतनविनाशः, मुनिश्रमविनाशश्च, दैत्यैः मदान्धैः कृतः। यदि त्वं शीघ्रं न रक्षसि, दैत्यैः आक्रान्तं जगत् देवहीनं, मनुष्यहीनं, तपोवनहीनं च भविष्यति।" एवं देवैः उक्तः, पद्मयोनि पितामहः, सोमसदृशमुखः, इन्द्रादिभिः देवैः प्रत्युवाच— “मया यः अभयं दत्तं, स वरः, हे विप्रश्रेष्ठाः, इदानीं समाप्तिम् उपगतः, यथा पूर्वं मया उक्तम्। तेषां त्रिपुरं दुर्गं, हे देवश्रेष्ठाः, न बाणवृष्ट्या, किन्तु एकेनैव बाणेन नाशनीयम्। यूयं मध्ये, हे देवश्रेष्ठाः, त्रिपुरं दैत्यान्वितं एकेन प्रहारेण नाशयितुं न शक्नोमि कञ्चन पश्यामि। त्रिपुरं न लघुशक्तिना बाणेन नाशयितुं शक्यते; महादेवात् ऋते, सृष्टिकर्तुः, अन्यः कोऽपि न शक्नोति। तस्मात्, यदि यूयं सर्वे च हरं यज्ञविघ्नकर्तारं प्रार्थयध्वं, स एव त्रिपुरं नाशयिष्यति। प्राचीनैः कृतं प्रतिबन्धं शतयोजनदीर्घं, यथा तदेकघातेन भवेन विनाश्यते, तथैव पुष्ययोगे सर्वेऽपि क्षणेन विनश्येयुः।” एवं दुःखार्ताः देवाः ऊचुः— “गच्छामः”—इति, पितामहेन सह भवन्तं भवस्य सभां प्रविशन्ति। ते कैलासवासिनं त्रिशूलधरं, मां च महात्मानं नन्दिनं च सह दृष्टवन्तः। अजं देवमग्निसदृशप्रभं, अग्निकुण्डाभनेत्रं, सहस्रसूर्याग्निसमप्रभं, ज्वलज्जटिलं दृष्टवन्तः। शशिसमप्रभं, चन्द्रात् सौम्यतरं मुखं, नीललोहितं, शंभुं पशुपतिं वरदं पार्वतीपतिं च, उपेत्य स्तुतिं चक्रुः— “नमः भवाय, शर्वाय, रुद्राय, वरदाय, पशुपतये नित्याय, उग्रजटिने च। नमः महादेवाय, भीमाय, त्र्यम्बकाय शान्तये, ईशानाय, भयघ्नाय, अन्धकासुरघ्नाय। नमः नीलकण्ठाय, भीमाय, ब्रह्मणा स्तुताय, कुमारारिपुघ्नाय, कुमारपितरि च। नमः रक्ताय, धूम्राय, श्रेष्ठाय, उग्राय, नित्यनीलचूडाय, त्रिशूलिने, दिव्यशायिने। नमः भुजङ्गाय, त्रिनेत्राय, हिरण्यबीजाय, अगम्याय, अम्बिकापतये, सर्वदेववन्दिताय। नमः वृषध्वजाय, कपालिने, जटाय, ब्रह्मचारिणे, उदकात्तप्ताय, ब्राह्मणाय, अजिताय। नमः विश्वात्मने, विश्वसृजे, सर्वव्यापिने, दिव्याय, ईश्वराय, दिव्यशंभवे। नमः सुलभाय, काम्याय, स्तुत्याय, पूज्याय नित्यं, भक्तवत्सलाय, मनोऽभिलषितदायिने।” एवं ब्रह्मादिभिः स्तुतः महेश्वरः प्रजापतिं प्रति उवाच— “कः एष देवेषु महान् भयस्य कारणः?” सः पुनः देवतान् प्रति अवदत्— “स्वागतम्, हे देवाः! यद् अभिलषितं वः, तद् वक्तव्यम्। तत् क्षणेन दास्यामि; मया किञ्चित् न निगूह्यते। निश्चितं वः कल्याणं करिष्यामि, हे देवश्रेष्ठाः। अहं घोरं परमं च तपः आचरामि। ये वः द्विषन्ति, तान् अहम् अपि द्वेष्मि, तान् कठोरान् भीषणबलान्। तेषां नाशः भवेन वः कृते कर्तव्यः।” एवं स्नेहेन देवैः उक्तः, ब्रह्मणा सह सर्वे देवाः रुद्रं भाग्यवन्तमिति, भागभाग्यं च, सम्यक् प्रोकुर्वन्। ऊचुः— “भगवन्, वयं घोरं तपः आचरामः, दैत्यबलपीडिताः च त्वां शरणं प्रपन्नाः। एकः अस्ति मायानामकः, दित्याः पुत्रः, त्रिनेत्रः, कलहप्रियः, येन त्रिपुरं दुर्गं धवलशिखरं निर्मितम्।