तेषां त्रिपुरवासिनां कालः महान्तः सम्यक् अतीतः, यदा ते देवांश् पूजयन्तः ब्राह्मणान् सत्कुर्वन्तः धर्मार्थकामाय मन्त्राणि जपन्तः सुखेन अवसन्। किन्तु तत्रान्तरे त्रिपुरायां दुर्भाग्यं, मत्सरः, तृष्णा, क्षुधा, कलहः च स्पर्धा च एकत्र प्रविष्टाः। सन्ध्याकाले ताः भीषणाः शक्तयः त्रिपुरायां प्रविश्य, जनानां मध्ये रोगाः यथा शरीरं प्रविशन्ति, तद्वत् भयम् आवहन्त्यः अभवन्। मायया ताः त्रिपुरायाः अन्तर्गतनगरं प्रविश्य, दैत्येषु स्वप्नरूपेण भयंकराणि रूपाणि दर्शयन्त्यः तेषु एव प्रविष्टाः। ततः सहस्रकिरणः शुभप्रभः सूर्यः उदितः, मायः सभायां मेघः द्विसूर्ययोः पुरतः इव प्रविष्टः। सुवर्णेन अलङ्कृतं मेरुशिखरसमं दिव्यं आसनं तत्र आसीत्, यत्र ते सुवर्णगिरिशिखरे निर्झरः यथा प्रवहति, तत्र उपविशन्। मायस्य पार्श्वयोः तारकः च विद्युन्माली नाम्नौ दैत्यौ, गजपतिं शिशुगजौ इव तस्य समीपे उपविशतुः। ततः सर्वे देवशत्रवः, युद्धे अभिहताः दैत्याः, अनियन्त्रितक्रोधेन पूर्णाः, सभायां दृढं उपविशत्। सर्वे सुखेन उपविष्टे, मायः, मायानां प्रवर्तकः, दैत्येभ्यः इदं वचनं उवाच— “हे व्योमचारिणः, हे दक्षकन्यापुत्राः, शृणुत! अहं भीषणं स्वप्नं दृष्टवान्। तत्र चत्वारः महिलाः त्रयः मानवाः च, कोपाग्निसदृशमुखाः, रात्रौ त्रिपुरां प्रविष्टाः। ताः अद्भुतशक्तयः क्रुद्धाः, नगराणि प्रविश्य, बहूनि रूपाणि धारयन्त्यः, अस्माकं शरीरेषु प्रविष्टाः। इयं त्रिपुरा नगरी, गृहैः सह, तमसि आवृताः, इव समुद्रजलमग्ना। एकं सुन्दरी स्त्री उलूकमारुह्य प्रविष्टा, अपरः नग्ना गर्दभमारुह्य, अन्याः हास्यं कुर्वन्त्यः, एकं स्त्रीपुंसयोगं कुर्वन्त्यः, चन्द्रचिह्ना, चतुष्पदा, त्रिनेत्रा च अपि तत्र आसीत्। तया स्त्रिया प्रेरितः, अहं अपि जागृतः, सा स्त्री अतीव भीषणं दृष्टा। एवं स्वप्नं दृष्टं, हे दितिपुत्राः, किमर्थं एषा दृष्टिः, किम् असुरेभ्यः क्लेशः आगच्छति? यदि अहं भवतः राजा योग्यः, यदि हितं जानथ, तर्हि ध्यानपूर्वकं शृणुत, मत्सरं न कुरुत। कामं, मत्सरं, क्रोधं, द्वेषं त्यजत; सत्ये, दमः, धर्मे, ऋषिवाक्ये च स्थितः भवत। शान्तिः स्थाप्यताम्, महेशः पूज्यताम्; यदि स्वप्नस्यान्तः एवं भवति। नूनं रुद्रः त्रिनेत्रः देवदेवः न क्रुद्धः; भविष्यतीनां लक्षणानि अस्माकं त्रिपुरासुरेभ्यः दृश्यन्ते। कलहं वर्जयत, सच्चरित्रं धारयत; स्वप्नस्य परिणामं प्रतीक्ष्यत, कालस्य प्रवृत्तिं अपि। मम वचनं श्रुत्वा, हे दक्षकन्यापुत्राः, ये क्रोधमत्सरपूर्णाः तैः विनाशः समीपः। स्वविनाशं ज्ञात्वा, दुर्भाग्येन आवृताः, असुराः तत्र परस्परं क्रोधपूर्णनेत्रैः निरीक्षन्ते। तदा, विधिना अभिभूताः, त्रिपुरनिवासिनः दानवाः धर्मं सत्यम् च त्यक्त्वा अधर्मं आचरन्ति। ते सद्भ्राह्मणान् द्वेषन्ति, देवपूजां न कुर्वन्ति, गुरून् न सम्मानयन्ति, परस्परं क्रुद्धाः भवन्ति। कलहे संलग्नाः, स्वधर्मं उपहसन्तः, परस्परं तिरस्कुर्वन्तः, केवलं स्ववर्णनं कुर्वन्ति। वृद्धेषु उच्चैः भाषन्ते, सत्कारे न प्रत्युत्तरं ददति, सहसा अश्रुपूर्णाः, तृष्णया पूर्णाः। रात्रौ तक्रं, लाजान्, क्षीरं, ककुद्गुं च खादन्ति, आवृताः शय्यायां निद्रान्ति, अवशिष्टं खाद्यं त्यजन्ति। मूत्रं कृत्वा, पादधारणं विना शुद्धिं कुर्वन्ति, शय्यायां शुद्धाचारं वर्जयन्ति। भीतः मूषकः बिल्लीभ्यः यथा पलायते, तथैव पत्न्याः समीपं गत्वा शुद्धिं न कुर्वन्ति, गूढकर्मणि निर्लज्जाः। पूर्वं सच्चारित्राः, अधुना दुष्टाचारिणः, त्रिपुरनिवासिनः देवर्षीणां पीडनं कुर्वन्ति। मायया संयमिताः अपि, विनाशं समीपं गच्छन्ति, कलहं अन्विष्य, ब्राह्मणान् हिंसन्ति। वैभ्राजः, नन्दनः, चैत्वरथवनम्, अशोकः, वराशोकः, सर्वऋतुवर्धमानवनं च— स्वर्गः, देवालयः, ऋषिवनानि, यानि पूर्वं देवेषु आसन्, तानि क्रुद्धैः विनष्टानि। देवमन्दिराणि, आश्रमाणि च नष्टानि, देवब्राह्मणपूजकाः विक्षिप्ताः, लोकः दुष्टैः अमरराजभिः आक्रान्तः, यथा शस्यं टिट्टिभैः। यदा त्रिपुरवासिनः दैत्याः अधार्मिकाः, भ्रष्टाचारिणः, दुष्टाः विजयीभूताः, लोकाः, ऋषिवनानि च विनश्यन्ति— आकाशगामिनां गर्जनैः, प्राणीभिः भयात् कम्पितैः, त्रैलोक्यं भयं मोहं च संप्राप्तं, तमसि प्रविष्टम्। तदा आदित्याः, वसवः, साध्याः, पितरः, मरुत्गणाः च, सर्वे भयभीताः, ब्रह्माणं पितामहं शरणं गन्तुं आगच्छन्। सुवर्णपद्मे उपविष्टं, पंचवक्त्रं चतुर्मुखं ब्रह्माणं, ते प्रणम्य, संयुक्तम् उपगच्छन्। ते उचुः— “तव वरस्य रक्षणेन त्रिपुरवासिनः दैत्याः अस्मान् पीडयन्ति; अतः, हे निष्पाप, तव सेवकान् यथायोग्यं आज्ञापय।