यः कश्चन त्रिपुरायाः शरणं गतः, तेन यं यं कामं कामयते स्म, स तस्य तस्य मायया सिद्धः, मायया तस्य तस्य कामः सम्पादितः। शशिनि पूर्णे रात्रौ, पद्माकरेषु, आम्रवाटिकासु, मुनिवनेषु च, तत्र दैत्याः स्वेच्छया रमन्ते स्म। स्वदेहेषु चन्दनरसं लेपयन्तः, मदोन्मत्तगजाः भूषणवसनैः शोभमानाः, सुरभिग्रथितमाल्यगन्धैश्च विराजन्ति स्म। प्रियाभिः स्त्रीभिः, कौशलयुक्ताभिः, रमणीयैः चेष्टाभिः सह, दैत्याः सदा प्रमोदन्ते स्म, स्वजनैः सह हृष्टमनसः। मायया निर्मिते तस्मिन् त्रिपुरे, महादैत्याः स्वेच्छया अर्थधर्मकामेषु चित्तं न्यधत्त; तत्र हर्षेण वसन्ति स्म। ये त्रिपुरायां त्रिपुरायाः संयोगिनः देवद्विषः, तेषां तत्र कालः स्वर्गवासिनां यथा सुखेन व्यतीयाय। पुत्राः पितॄन् सेवन्ते स्म, भार्याः पतिं तथा; कलिहीनं स्नेहपूर्णं च तत्र वातावरणं आसीत्। त्रिपुरवासिनः, महाबलिनः अपि, अधर्मेण न बाध्यन्त; दितेः पुत्राः त्रिपुरमन्दिरे हरं पूजयन्ति स्म। मंगलदिनघोषाः सशब्दं घोष्यमाणाः, आशीर्वादाः वेदघोषैः सह, नूपुरध्वनिभिः वंशीवीणास्वनैश्च मिश्रिताः, त्रिपुरे प्रतिश्रूयन्ते स्म। उत्तमस्त्रीणां हासः, हृदयस्पर्शी, सदा त्रिपुरे श्रूयते स्म, दैत्याधिपानां हर्षवर्धनः। देवपूजायां ब्राह्मणसंमानने च, तत्र महाकालः व्यतीयाय, धर्मार्थकाममन्त्रपठनपूर्वकं तेषां जीवनम्। किञ्चित्कालानन्तरं, तत्र त्रिपुरां, दारुणा दुर्भाग्यरूपा, मत्सरः, तृष्णा, क्षुधा, कलहः, विवादः च प्रविशन्ति स्म। सायं समये, भयकराः ते त्रिपुरां प्रविश्य, जनानां मध्ये रोगाः यथा शरीरं प्रविशन्ति, तथा तत्र प्रविष्टाः। सर्वे ते मायया निर्मितस्य त्रिपुरानगरस्य अन्तः प्रविश्य, दैत्यानां स्वप्ने भीषणरूपेण दृश्यन्ते स्म, ततः तेष्वपि प्रविशन्ति स्म। ततः सहस्रांशुः शुभप्रभः सूर्यः उदितः, तस्मिन्नन्तः सभायां मेघ इव द्विसूर्ययोः पुरतः, माया प्रविश्य स्वर्णमये मेरुशिखरसमोन्नते आसने उपविष्टः। तस्य पार्श्वयोः तारकः विद्युन्माली च दैत्यौ, गजेन्द्रस्य बालगजाविव, मायायाः समीपे उपविष्टौ। तदा सर्वे देवद्विषः, युद्धे विदारिताः, क्रोधेन समाक्रान्ताः, स्थिरं सभायामुपविविशुः। सर्वे सुस्थिताः सन्तः, माया मायानिर्माता दैत्यान् इदं वचनं अब्रवीत्— "हे विहायसगामिनः, दक्षकन्यायाः सुताः, शृणुत। अहं घोरं स्वप्नं दृष्टवती। तत्र चत्वारः स्त्रियः, त्रयः नराः, क्रोधाग्निसमदीप्तमुखाः, रात्रौ त्रिपुरां प्रविशन्ति स्म। प्रविश्य ते कोपसमन्विताः, अनन्तशक्तिसमन्विताः, नगराणि प्रविश्य, बहुशरीरधारिणः, अस्माकं रूपाणि अपि प्रविशन्ति स्म।" "त्रिपुरानगरीयं, गृहैः सह, तमसा आच्छन्ना, सागरजलमग्नेव दृश्यते स्म। रमणीया एका स्त्री उलूकमारूढा, अपराऽन्या नग्ना गर्दभमारूढा, अन्याः हास्ययुक्ताः, एकाऽन्या स्त्रीपुरुषसंलापवत् आलिङ्गनं कुर्वती, एकाऽन्या चन्द्रचिह्नयुक्ता, चतुष्पदा, त्रिनेत्रा च।" "या तया प्रेरिता, येन चाहं प्रबुद्धः, सा स्त्री महाभयङ्करी मया दृष्टा। एषः स्वप्नो मया दृष्टः, हे दितेः पुत्राः, किमिदं दैत्यानां दुःखाय भविष्यति?" "यदि अहं भवतामधिपः योग्यः, यदि हितं जानाथ, तर्हि शृणुत, न च मत्सरं कुर्वन्तु। कामं मत्सरं क्रोधं द्वेषं च त्यजत; सत्ये, दमने, धर्मे, ऋषिवाक्ये च स्थित्वा तिष्ठन्तु। शमः स्थाप्यः, महेशः पूजनीयः; यदि एषः स्वप्नः एवं समाप्तिं प्राप्नोति।" "नूनं न रुद्रः त्रिनेत्रः देवदेवः कुपितः; यतः अस्माकं त्रिपुरवासिनां मध्ये भविष्यद्भावाः लक्ष्यमाणाः। कलहं वर्जयन्तु, सत्यं सेवन्तु; अस्य स्वप्नस्य फलम्, कालस्य च प्रवृत्तिं प्रतीक्षन्तु।" "मम वचनं श्रुत्वा, हे दक्षकन्यायाः सुताः, ये क्रोधमत्सरसमन्विताः, ते विनाशमार्गे गच्छन्ति दृश्यन्ते।" "स्वनाशं ज्ञात्वा, दुर्भाग्येन आवृताः, तत्र दानवाः परस्परं क्रोधपूर्णदृष्ट्या पश्यन्ति स्म। ततो दैववशात्, त्रिपुरनिवासिनः दानवाः, सत्यं धर्मं च परित्यज्य, अधर्मे प्रवृत्ताः।" "ते पुण्यब्राह्मणद्वेषिणः, देवपूजां न कुर्वन्ति, गुरून् न मानयन्ति, परस्परं च कुप्यन्ति। कलहे प्रवर्तन्ते, स्वधर्मं अवहस्य, परस्परं निन्दन्ति, केवलं स्वकथां कुर्वन्ति। वृद्धान् प्रति उच्चैः वदन्ति, सम्मानिताः सन्तः न प्रत्युत्तरं ददति, सहसा अश्रुपूर्णाः, तृष्णया च पीडिताः।" "रात्रौ दधि, लाजं, दुग्धं, बिल्वफलानि च खादन्ति, आवृत्य शय्यायां शेरते, अन्नशेषं च त्यजन्ति। मूत्रोत्सर्गानन्तरं, अपदप्रक्षालनं विना शौचं कुर्वन्ति, शय्यायां शेरते, शौचाचारं परित्यज्य।" "भीत्या, मुषक इव मार्जारान्, ते संकुच्यन्ते; पत्न्याः समीपगमनानन्तरं, शौचं न कुर्वन्ति, लज्जाहीनाः गूढकर्मसु।" एवं त्रिपुरायाम्, दैत्यानां जीवनं, सुखदुःखयोः परिवर्तनेन, मायायाः प्रभावेण, धर्माधर्मयोः च प्रवृत्त्या, प्रवर्तते स्म।