त्रिपुरायाः पुर्यः स्वर्गस्यापि शोभां अतिशयन्त्यः, नूपुरध्वनिभिः रमणीयाः, कन्यापुरीभिः च समलंकृताः आसन्। तत्र उद्यानानि, विहारभूमयः, सरांसि, वटमण्डपाः, सरःस्रयः, नद्यः, वनानि, उपवनानि च आसन्। दिव्यानि भोगानि, नानाविधरत्नमण्डितानि, सुमनोहरपुष्पसमूहैः शोभितानि च तत्र दृश्यन्ते स्म। त्रिपुरायाः निर्गमाः शतशः गम्भीरकूपैः, मायया निर्मितैः, रक्षार्थं व्यवस्थिताः आसन्। तस्याः अद्भुतायाः पुर्याः निर्माणस्य श्रवणात्, मायया अतिशयकौशल्येन निर्मितस्य, दितेः पुत्राः—देवानां रिपवः, नृपाश्च—सहस्रशः, अनन्तवीर्यसम्पन्नाः, तत्र आगच्छन्। ततोऽसुरा, शत्रून् अभिभवन्तः, गर्विताः, त्रिपुरां पर्वतगजवद् आपूरयन्, यथा मेघाः जलदाः आकाशं जलैः पूरयन्ति। यदा त्रिपुराया दुर्गं मायया, असुरविश्वकर्मणा, निर्मितम्, तदा तत् दुर्गं देवासुरवैरिणां शरणस्थानम् अभवत्। ते च मायया उपदिष्टाः, स्वदारपुत्रैः सहिताः, कालवद् उग्रास्त्रधारिणः, गृहाणि प्रविश्य, हृष्टाः आसन्। बहवः सिंहाः वनवद्, मकराः सागरवद्, तीव्रकोपदुष्टभावाः, एकत्र सन्निपत्य, तत्रासन्। तथा, तस्यां पुरीं देवद्विषः पराक्रान्ताः अध्यासन्; त्रिपुरा दशकोटिदैत्यसमूहैः आपूर्यत। सूतलात्, पातालवासिनः दानवाः, पर्वतान्तःस्थिताश्च, मेघसमूहवद् समागच्छन्। यः कश्चन त्रिपुरायां शरणं प्राप, तस्य यत् इच्छितं, तत् मायया स्वयमेव साधितम्। शशाङ्करात्रिषु, सरःसु पद्ममध्येषु, आम्रवाटिकासु, तपोवनान्तरेषु च, ते रमन्ते स्म। स्वदेहेषु चन्दनपङ्केन लिप्ताः, मदोन्मत्तगजाः, शोभनाभरणवस्त्रैः, सुमनोहरमाल्यगन्धैः च भूषिताः आसन्। प्रियाभिः स्त्रीभिः, कौशलयुक्ताभिः, क्रीडारताः, दैत्याः सदा स्नेहपूरिताः आनन्दिताः आसन्। मायया निर्मिते स्थले, महासुराः, स्वेच्छया अर्थधर्मकामेषु चित्तं न्यधुः। त्रिपुरायां स्थितानां देवद्विषां कालः स्वर्गवासिनां यथा सुखेन व्यतीयाय। पुत्राः पितॄन्, भार्याः पतिं, भक्त्या सेवयन्ति स्म; कलिहीनं, स्नेहसम्पन्नं जीवनं तत्र आसीत्। त्रिपुरावासिनः, बलिनोऽपि, अधर्मेण न बाधिताः; दितेः पुत्राः त्रिपुरामन्दिरे हरं पूजयन्ति स्म। शुभदिवसघोषाः उच्चैः घोष्यमाणाः, आशीर्वादाः, वेदघोषाश्च, नूपुरध्वनिभिः, वेणुवीणास्वनैः च सह मिलन्ति स्म। सदा त्रिपुरायां सुमधुरः स्त्रीणां हासः श्रूयते स्म, यः दैत्यानां हृदयानि हर्षयति। देवतापूजनं, ब्राह्मणसम्मानं च कुर्वन्तः, धर्मार्थकामार्थं मन्त्रपाठेन महाकालं तत्र व्यतीयुः। अथ तत्र दुःखम्, ईर्ष्या, तृष्णा, क्षुधा, कलहः, विवादः च त्रिपुरां एकत्र प्रविशन्ति स्म। सायं संध्यासमये, भयावहाः ते त्रिपुरायां प्रविश्य, जनानां मध्ये, यथा रोगाः देहेषु, सन्तान्ध्यन्ति स्म। एते सर्वे, मायया त्रिपुरान्तरं प्रविश्य, दैत्यानां स्वप्नेषु भीषणरूपेण प्रकट्य, पश्चात् तेषु प्रविशन्ति स्म। सहस्रांशुः शुभप्रदीप्तिस्रोताः सूर्यः उदितः सति, माया सभाम् प्रविश्य, द्विसूर्ययोः पूर्वं मेघवद् आसीत्। सः सुवर्णमण्डिते, मेरुशिखरसमप्रभे, आसने उपविष्टः, यथा सुवर्णशैलशिखरे, यत्र जलानि प्रवहन्ति। तस्य पार्श्वयोः तारकः विद्युन्माली च दैत्यौ, मायायाः समीपे, युवराजगजवद् उपविशतुः। तदा सर्वे देवद्विषः, असंयतक्रोधेन पूर्णाः, सभा मध्ये दृढमासीनाः, दैत्याः, युद्धे विद्धाः, उपविविशुः। सर्वे सुखोपविष्टे, मायायाः, मायास्रोतुः, दैत्येभ्यः इदं वचनं प्रोक्तम्— "हे व्योमचारीणः, दक्षतनयाः, शृणुत! अहम् एकं भीषणं स्वप्नं दृष्टवती। तत्र चत्वारः स्त्रियः, त्रयः मनुष्याः च, उग्राः, क्रोधाग्निवदनाः, रात्रौ त्रिपुरां प्रविशन्ति स्म। ते प्रविश्य, कोपसमन्विताः, असमानवीर्ययुक्ताः, नगराणि प्रविश्य, नानारूपाणि धारयित्वा, अस्माकं देहेषु प्रविशन्ति स्म।" "त्रिपुरायाः एषा पुरी, यूयं च गृहैः सहिताः, तमसावृताः, यथा सागरजलमग्नाः। एकास्त्री उल्लूकमारूढा, अपरान्गना नग्ना गर्दभमारूढा, अन्याः हसन्त्यः, एकास्त्री पुरुषमालिङ्ग्य स्थिताः, एकास्त्री चन्द्रचिह्नयुक्ता, चतुष्पदा, त्रिनेत्रा च।" "यया तया प्रेरिता सा स्त्री, अहं च जागृता—सा स्त्री मया दृष्टा, अतीव भयङ्करी। एवं स्वप्नः दृष्टः, हे दितेः पुत्राः; किमिदं दृष्टं, किं वा दुःखं अस्माकं स्यात्?" "यदि अहं भवतां राजा योग्यः, यदि च हितं जानाथ, तर्हि शृणुत, न च ईर्ष्यां कुर्वन्तु। कामं, ईर्ष्यां, क्रोधं, दम्भं च त्यज; सत्ये, दमने, धर्मे, ऋषिवचने च स्थिताः भवत।" "शमः स्थाप्यतां, महेशः पूज्यतां; यदि एषः स्वप्नः एवं समाप्तो भवेत्। नूनं रुद्रः, त्रिनेत्रः, देवदेवः, न कुपितः; यतः भविष्यस्य निमित्तानि अस्माकं दैत्यानां त्रिपुरायाम् दृश्यन्ते।