देवानां विचारानुसारं नगरीणां व्यवस्था कर्तव्या, इति निश्चित्य, प्रत्येकस्य नगरीस्य विस्तारः शतयोजनपरिमाणः भवितव्यः। तस्याः प्रस्थः अपि शतयोजनपरिमाणः स्यात्; पुष्ययोगे निर्माणसमाप्तिः भविष्यति, नगरी च पुरातना भविष्यति। पुष्ययोगे नगरीः आकाशे संयोज्यन्ते; पुष्ययोगे संयुक्ताः, यः ताः प्राप्नोति—एकेन प्रहारेण शतानि पुरातनानां नगरीणां विनश्यन्ति। पृथिव्यां एकं लौहमयं, आकाशे एकं रजतमयं, तयोः उपरि सुवर्णमयं नगरी अस्ति। एवं त्रिणगर्यः शतयोजनविस्तारैः संयुक्ताः, दुर्गमाः, त्रिपुरा इति नाम्ना प्रसिद्धाः। ताः शिखरैः, शतशस्त्रप्रक्षेपणयन्त्रैः, चक्रैः, शूलैः, कम्पनयन्त्रैः, द्वारैः मन्दरमेरुसदृशैः, दीप्तप्राकारशिखरैः भूषिताः। मायायाः संरक्षणेन, सतारकनाम्ना, सुरक्षिताः, विद्युत्प्रभाभिः आवृताः; त्रिपुरायाः विनाशः कस्यापि न सम्भवति, त्रिनेत्रधारिणः विना। एवं चिन्तया पूर्णः दानवः, दिव्यशक्त्या प्रेरितः, त्रिपुरं दुर्गं निर्माणयामास, मनसि सञ्चालयन्। तत्र प्राकारः, मार्गः, द्वारं, शिखरद्वारं, सर्वं सन्निहितम्। राजमार्गः अपि विस्तीर्णः, गलीः, सभाः, चौर्याः तत्र सन्ति। अन्तःपुरे रुद्रदेवालयाः, मण्डपाः, सरांसि, तडागानि, झीलाः च सन्ति। उपवनानि, सभागृहाणि, उद्यानानि, दानवानां रमणीय विहारस्थलं अपि तत्र दृश्यते। एवं नगरनियोजकः मनसा नगरीं निर्मितवान्; मयेन त्रिपुरा नाम नगरी रचिता इति श्रुतम्। मयेन लौहमयी नगरी निर्मिता, तत्र तारकः प्रभु: अधिष्ठितः। रजतमयी नगरी, पूर्णचन्द्रसदृशी दीप्तिमती, विद्युन्माली मेघसदृशः तत्र अधिपः अभवत्। सुवर्णमयी नगरी, मयेन निर्मिता, स्वयं मयः तत्र प्रविष्टः, तस्य अधिपः अभवत्। तारकस्य नगरी शतयोजनविसृष्टा, विद्युन्मालिनः नगरी अपि शतयोजनविसृष्टा; मायस्य महा नगरी मेरुसदृशी, पुष्ययोगे मयेन निर्मिता। स दानवः त्रिपुरं निर्मितवान्, यथा त्रिनेत्रधारी पुष्पकं निर्मितवान्; मयः सञ्चलित्वा नगर्यः नगर्यः निर्मितवान्। तत्र वरुणप्रदेशे शतशः सहस्रशः सुवर्णरजतलौहमयानि उत्तमानि भवनानि आसन्। देवद्विषाम् नगर्यः रत्नैः भूषिताः, शतशः प्रासादैः, उच्चैः भवनैः पूर्णाः दीप्तिमन्तः। सर्वे कामस्थानानि, सर्वलोकात् उत्तमाः, उपवनैः, तडागैः, कूपैः, पद्मपूर्णझिलैः युक्ताः। अशोकवनसदृशाः उपवनाः, कोकिलस्वरैः गुञ्जिताः, भव्याः सभागृहाणि, उत्तमचतुष्पादमण्डपाः अपि तत्र सन्ति। सप्त, अष्ट, दशस्तराणि भवनानि, मायेन उत्तमरीत्या निर्मितानि, ध्वजपताकामालाभिः भूषितानि। तत्र महानूपूरध्वनिः, सुरभिगन्धः, सुसंस्कृतं, पुष्पनैवेद्यं च तत्र आसीत्। यत्र यत्र यज्ञधूमेन तमसि, पूर्णकलशैः, आकाशच्छादनसदृशं, हंसपंक्तिसदृशं दृश्यते। त्रिपुरायाः नगर्यः श्रेण्यः श्रेण्यः स्थिताः, मुक्तामालाभिः दीप्ताः, चन्द्रसौन्दर्येन हासमिव कुर्वन्त्यः। मालतीजातीपुष्पैः, अन्यैः च पुष्पैः, धूपैः, पंचेन्द्रियसुखैः पूर्णाः, सत्पुरुषैः इव सदा रमणीयाः। त्रिपुरायाः प्राकाराः सुवर्णरजतताम्ररत्नैः भूषिताः, पर्वतदुर्गसदृशाः। प्रत्येकस्य नगरी शतशः शतशः द्वाराणि, ध्वजपताकाभिः भूषितानि, पर्वतशिखरसदृशानि। त्रिपुरायाः नगर्यः नूपूरध्वनिभिः रमणीयाः, स्वर्गात् अधिकतेजसः, कन्याभवनानि अपि तत्र सन्ति। उपवनैः, विहारस्थलैः, तडागैः, वटवाटिकाभिः, झिलैः, नद्यः, वनानि, उपवनानि च तत्र। दिव्यसुखानि, विविधरत्नैः भूषितानि, पुष्पसञ्चयैः रमणीयानि; त्रिपुरायाः निर्गमनानि शतशः गम्भीरखातैः रचितानि, मायिकरक्षायै। मयेन निर्मितस्य तस्य अद्भुतदुर्गस्य श्रवणं कृत्वा, दितिसुताः, देवद्विषः, राजानः, सहस्रशः, अनन्तवीर्याः, तत्र आगताः। ततः असुराः, गर्विताः, शत्रून् पीडयन्तः, त्रिपुरं पूरयामासुः, पर्वतगजसदृशाः; यथा मेघयुक्तेन आकाशः वारिभिः पूर्यते। त्रिपुरदुर्गे मयेन निर्मिते, असुरविश्वकर्मणा, तद् दुर्गं देवासुरयोः शत्रुभिः शरणस्थानं अभवत्। स्वपत्नीपुत्रैः सह, मृत्युसदृशैः, मायायाः उपदेशेन, गृहान् प्रविश्य, हृष्टाः अभवन्। बहवः सिंहाः वनसदृशाः, मकराः समुद्रसदृशाः, तीव्रकोपदुष्टभावाः, शरीराणि संहतानि। तत्र नगरी देवद्विषाम् बलिष्ठैः पूरिता, त्रिपुरा दशकोटिदैत्यैः व्याप्ता। सुतलात्, दानवपातालात्, पर्वतानां समीपात्, ये निवसन्ति, ते मेघसदृशाः समागताः।