एते स्थाना यावत्सृष्टिसंहारं तिष्ठन्ति, सर्वेषु मन्वन्तरेषु एतानि देवस्थानानि सन्ति। देवाः पुनः पुनः स्वस्वरूपेणेषु स्थानेषु निवसन्ति; ये गताः, ते गतैः सह तिष्ठन्ति, ये च आगन्तव्याः, ते आगन्तव्यैः सह। ये स्थानेषु निवसन्ति, ते वर्तमानैः देवैः सह प्रवर्तन्ते; विवस्वान् नाम सूर्यः अदितेः अष्टमः पुत्रः। शशिनां तेजस्वी धर्मात्मा सोमः वासुरिति प्रसिद्धः; शुक्रः तु दैत्यः, भार्गवः, असुराणां पुरोहितः इति विज्ञेयः। बृहस्पतिः महातेजाः देवगुरुः, अङ्गिरसः पुत्रः; बुधः मनोहरः सोमस्यैव पुत्रः स्मृतः। शनैश्चरः विकृतः संज्ञायाः च विवस्वतः च पुत्रः; अग्निः विकेश्याः जातः, स च youthful lord of Mars इति कथ्यते। दक्षस्य कन्याः, येनक्षत्रनाम्नः, स्वक्षेत्रेषु स्मृताः; स्वर्भानुः सिंहिकायाः पुत्रः, स असुरः, प्राणिनां संयोगकर्ता। चन्द्रसूर्यग्रहणक्षेत्रेषु अधिष्ठातारः देवताः उद्घोषिताः; एतानि स्थानानि तत्र निवसन्ति देवाः इति वर्णितम्। सहस्रकिरणवतः विवस्वतः स्थानं श्वेतं, वह्निसदृशं, दिव्यं, असंख्यं, ज्योतिरमयं च। दिशां निवासः, रमणीयः, सूर्यकिरणगृहे स्थितः; षोडशकिरणयुक्तः शुक्रः, आप्यमयः देवता इति। तस्य आप्यं स्थानं रक्तवर्णं, नवकिरणयुक्तं; ब्रह्मणः द्वादशकिरणवान् महत् स्थानं पीतवर्णम्। शनैश्चरस्यान्यत् स्थानं कृष्णं, जराजर्जरं, आयससदृशं; स्वर्भानुस्थानं तु आयसमयं, प्राणिनां दुःखालयः। तारागणाः पुण्यात्मनां शरणं, तेषां किरणाः सुवर्णवर्णाः; तारा इति ख्याताः, यतः ते व्योमं तरन्ति, श्वेतत्वाच्च। सूर्यस्य विस्तारः नवसहस्रयोजनपरिमितः; तस्य मण्डलं तद्विस्तारस्य त्रिगुणं, तथा भास्करस्यापि। चन्द्रस्य विस्तारः सूर्यस्य द्विगुणः; तस्य मण्डलं तदपि त्रिगुणं, पूर्णत्वात्। सर्वेषां तु उपरि ताराचक्राणि स्थापितानि, तानि अर्धयोजनमितानि; तेषां परतः अन्यानि गणाः। स्वर्भानुः तेषां अधः समः भूत्वा, गोलाकृतिं छायाम् उच्चालयन् गच्छति। तृतीयं तमोमयं स्थानं ब्रह्मणा निर्मितम्; स सूर्याद् गच्छन् संधिकाले चन्द्रमसं प्राप्नोति। चन्द्रात् पुनः सूर्यं याति सौरसंधिषु; स्वतेजसा ताडयन् स स्वर्भानुरित्युच्यते। चन्द्रमसो षोडशभागः भार्गवाय दत्तः; विस्तारमण्डलाभ्यां योजनेषु गणितम्। भार्गवात् चतुर्थांशेन न्यूनः बृहस्पतिः; बृहस्पतेः केतुर्वक्रश्च चतुर्थांशेन न्यूनौ। विस्तारमण्डलाभ्यां बुधः ताभ्यां चतुर्थांशेन न्यूनः; अत्र तारेषु नक्षत्रेषु च सर्वे रूपसम्पन्नाः। तानि रूपाणि बुधस्य सदृशानि, परस्परं तु विस्तारमण्डलाभ्यां न्यूनानि। पञ्चशतानि, चतुशतानि, त्रिशतानि, द्विशतानि, शतानि—एतानि ताराचक्राणि सर्वोपरी स्थापिता। तेषां प्रत्येकं अर्धयोजनमितम्; ततो न्यूनं नास्ति। तेषां उपरि ग्रहाः, तीक्ष्णाः सात्त्विकाश्च। सौराः, आङ्गिरसाः, वक्राश्च मन्दगामिनः कथ्यन्ते; तेषां अधः चत्वारः, पुनः महाग्रहाः। सोमः, सूर्यः, बुधः, भार्गवश्च शीघ्रगामिनः; यावन्ति नक्षत्राणि, तावन्ति तारागणाः, कोटिशः गणनियाः। सर्वेषां ग्रहाणां मध्ये सूर्यः अधः गच्छन् महद्वृत्तं निर्माति; तस्योपरी सोमः चरति। सोमस्योपरि नक्षत्रचक्रं; नक्षत्रचक्रस्योपरि बुधः, बुधस्योपरि भार्गवः। भार्गवस्योपरि वक्रः; वक्रस्योपरि बृहस्पतिः; तस्योपरि शनैश्चरः, स देवगुरोः उपरि स्थितः। शनैश्चरस्योपरि सप्तर्षिचक्रं स्थाप्यते; सप्तर्षीणां चोपरि ध्रुवः, ध्रुवस्योपरि सर्वं दिवम्। द्विसहस्रयोजनपरिमिते, शतयोजनाधिके, प्रत्येकं ग्रहः नक्षत्रचक्रस्योपरि स्थितः। तारेषु ग्रहेषु च अन्तरिक्षाणि एकैकशः उपर्युपरि संस्थितानि; ग्रहाः, सोमः, सूर्यश्च दिव्यतेजसा आकाशे प्रकाशन्ते। ते नक्षत्रैः सह संयुताः, निश्चितक्रमेण चरन्ति; सोमः, सूर्यः, ग्रहाः, तारागणः स्वस्वं नीचोच्चगृहं धारयन्ति। यदा ते संयोगं वा वियोगं वा यान्ति, तदा जनाः तान् एकस्मिन्काले पश्यन्ति, यतः ते एवमवस्थिताः परस्परं संयोजिताश्च। तेषां संयोगाः बुद्धिमद्भिः अव्यग्रचित्तैः विज्ञेयाः; एवं पृथिव्याः दीपिकानां च व्यवस्था। द्वीपानां, समुद्राणां, पर्वतानां, देशानां, नद्यः च, तेषां च वासिनां—एवं सूर्यशक्त्या दीपिकानां व्यवस्था स्थापिताः; स चक्रवत् प्रवर्तते, अन्तरिक्षं मध्ये घनं, ध्रुवात् स्थिरं च। एते सर्वे विशालाः, वर्तुलाकाराः, उच्चस्थिताः, भगवता जगत्क्रियायै निर्मिताः। कल्पारम्भे स्वयम्भुवा पूर्वचिन्त्य एषा व्यवस्था स्थापिताः; एषा सर्वदीप्तिकानां व्यवस्था इत्येव।