रथकारयोः द्वौ प्रमुखौ, तथा महाबलिनौ रथबलिनौ द्वौ, राक्षसौ हेतिः प्रहेतिश्च, ऋतौ यातुधानौ, एते संहिता सूर्यसहिताः मधु-माधवयोः मासयोः निवसन्ति। ग्रीष्मयोः मासयोः मित्रः वरुणश्च तत्र स्थिता। महर्षी अत्रिः वसिष्ठश्च, नागौ तक्षकः रम्भकश्च, अप्सरसौ मेनका सहजन्या च, गायकौ हाहा हूहू च, रथन्तरः रथकारयोः द्वौ प्रमुखौ, नरभक्षः वधश्च, स्मृतौ यातुधानौ, शुचि-शुक्रयोः मासयोः सूर्ये निवसन्ति। ततः अन्ये देवता अपि सूर्ये निवसन्ति। इन्द्रः, विवस्वान्, अङ्गिराः, भृगुः, एलापत्रः, शङ्खपालः नागः तत्र निवसन्ति। विश्वावसु, सुसेणः, प्रातः, रथः, अप्सरसौ प्रम्लोचा निम्रोचन्ती च, तत्र स्थितौ। यातुधानः हेतिः, व्याघ्रः तावुः च, नभस्यः नभसः च, सूर्ये निवसन्ति। शरदृतौ मासयोः द्वयोः, देवता सूर्ये निवसन्ति—पर्जन्यः, पूषा, भरद्वाजः, गौतमः च। गन्धर्वः चित्रसेनः, सुरुचिः, विश्वाची, घृताची च शुभलक्षणौ तत्र निवसन्ति। एरावतः नागः, विश्रुतः, धनञ्जयः, सेनजित्, सुसेणः, सेनानी, ग्रामणी च तत्र निवसन्ति। चारः वातः च, स्मृतौ यातुधानौ, त्विषा-उर्जा मासयोः सूर्ये निवसन्ति। हेमन्तयोः द्वयोः मासयोः, अंशः भगः, कश्यपः क्रतुः च सूर्ये निवसन्ति। महापद्मः सर्पः, कर्कोटकः, गन्धर्वः चित्रसेनः, पूर्णायुः गायनः च गायकौ तत्र स्थितौ। अप्सरसः पूर्वचित्तिः, गन्धर्वः उर्वशी, तार्क्ष्यः, अरिष्टनेमिः, सेनानी, ग्रामणी च तत्र निवसन्ति। विद्युत्सूर्यः तावुः च, उग्रौ यातुधानौ, सहितः सहस्यः च सूर्ये निवसन्ति। शिशिरयोः मासयोः द्वयोः, त्वष्टा विष्णुः, जमदग्निः, विश्वामित्रः च तत्र निवसन्ति। नागाः काद्रवेयः, कम्बलः, अश्वतरः, गन्धर्वः धृतराष्ट्रः, सूर्यवर्चसः च तत्र स्थितौ। अप्सरसः तिलोत्तमा, रम्भा, मनोरमा, ग्रामणी, ऋतजित्, सत्यजित्, महाबलः च तत्र निवसन्ति। ब्रह्मसम्पन्नः राक्षसः यज्ञसम्पन्नः राक्षसः च, द्वौ मासौ सूर्ये निवसन्ति। एते द्वादश सप्तकाः, स्वस्थानगौरवसम्पन्नाः, सूर्यं परमतेजसा आविशन्ति। ऋषयः वाक्प्रवणैः सूर्यं स्तुवन्ति, गन्धर्वाः अप्सरसः गीतनृत्यैः पूजयन्ति। यक्षाः ज्ञानप्रधानाः इच्छितान् हविः संगृह्णन्ति, नागाः सूर्यसहिताः गच्छन्ति, यातुधानानां अनुचराः तं अनुगच्छन्ति। वलखिल्याः सूर्यस्योदयसमये परितः संस्थिताः, तं अस्तं नयन्ति; एतेषु देवेषु प्रत्येकः स्वबलतेजसा कर्म करोति। तेषां संयोगेन, धर्मेण, स्वरूपेण, शक्त्या च, सूर्यः ज्वलति; तेषां तेजसा दीप्यते। स्वतेजसा सर्वान् अशुभान् विनुदति; मानवेषु शुभैः तेषां दुःखानि निवार्यन्ते। धर्मनिष्ठानां दुःखानि तैः कदाचित् निवार्यन्ते; सूर्यसहिताः तैः अनुचरैः सह आकाशे विचरन्ति। दीप्तिमन्तः, जपन्तः, प्राणीं प्रहर्षयन्तः, सर्वभूतान् रक्षन्ति, करुणया यतन्ति। एषां स्थानं मन्वन्तरेषु—अतीते, भविष्यति, वर्तमानं च—स्थानाध्यक्षाणां। सप्त समूहाः सूर्यसहिताः वसन्ति, चतुर्दश समूहाः, चतुर्दश मन्वन्तरेषु एते तिष्ठन्ति। ग्रीष्मे, शिशिरे, वर्षासु, क्रमशः धर्मं, शीतं, वर्षं, दिनं रात्रिं च यथाक्रमं विमुञ्चन्ति। सूर्यः प्रतिदिनं गच्छन्, किरणान् परिवर्त्य, देवपितृमानुष्यान् पूर्णतया तर्पयति; शुक्लकृष्णपक्षयोः, कालान्ते, देवाः तस्य सारं पिबन्ति। मासे, तस्य अमृतं, वर्षायोग्यं किरणेषु स्थितं, सर्वे पितरः पिबन्ति; देवाः, सौम्याः, काव्याः च तद् उपयुञ्जते। सूर्यकिरणैः उद्यमितैः जलैः, पुनः उत्थितैः जलैः, वर्षा-निर्गतैः जलैः, मनुष्याः तैः उत्पन्नैः अन्नैः तृष्णां जयन्ति। तैः देवाः अर्धमासं तुष्यन्ति, पितरः मासं अमृत-हविषा, मानवाः अन्नेन सततं जीवन्ति; सूर्यः एतत् सर्वं गोभिः आधारितम् वहति। एवं सूर्यः एकेन चक्रेण शीघ्रं गच्छति; तत्र अविच्छिन्नैः अश्वैः, दिनान्ते याति। हरिः हरितैः अश्वैः वह्यते; हरिसहितः जलानि पिबति, पुनः सहस्रधारा विमुञ्चति; स हरिः मोहितः, शीघ्रैः हरिभिः वह्यते। सः दिनरात्रौ एकचक्ररथेन परिवर्तते, सप्तद्वीपसागरान् सप्तैः सप्तैः युक्तैः शीघ्रं गच्छति। छन्दोरूपैः अश्वैः चक्रं युक्तम्; स्थैर्यं तेषां इच्छारूपधारिभिः, एकवारं युक्तैः, यथेष्टं गतैः, मनोजवः। हरितैः, अनश्वैः, पिङ्गैः अश्वैः—वेदविद् अधिपैः—बहिः अन्तः च सूर्यवर्त्म दिनानुक्रमेण प्रवर्तते। इति, एषा सूर्यसहितानां देवतानां दिव्यगाथा, यथाक्रमं शास्त्रे निर्दिष्टा।