दृढाश्वस्य पुत्रः प्रमोदः अभवत्, तस्य पुत्रः हर्याश्वः, हर्याश्वस्य पुत्रः निकुम्भः, तस्मात् संहताश्वः उत्पन्नः। संहताश्वस्य पुत्रौ अकृताश्वः रणाश्वः च, रणाश्वस्य पुत्रः युवनाश्वः, तस्मात् मन्धाता अभवत्। मन्धातुः पुत्रौ पुरुकुत्सः धर्मसेनः च, राजा; तत्र प्रसिद्धः मुचुकुन्दः च शत्रुजित् च महाबलः। पुरुकुत्सस्य पुत्रः वसुदः, नर्मदायाः अधिपः; तस्य पुत्रः सम्भूतिः, तस्मात् त्रिधन्वः अभवत्। त्रिधन्वनः पुत्रः त्रैय्यरुणः, तस्मात् सत्यव्रतः, तस्मात् सत्यरथः स्मृतः। सत्यरथस्य पुत्रः हरिश्चन्द्रः, तस्मात् रोहितः, रोहितस्य पुत्रः वृकः, वृकस्य पुत्रः बाहुः। बाहोः पुत्रः सगरः, धर्मात्मा राजा; सगरस्य द्वे पत्न्यौ, प्रभा भानुमती च। तयोः उभयोः पुत्रकामनया पूर्वं महर्षिः और्वः, अग्नेः वंशजः, पूजितः। और्वः तयोः इच्छानुसारं उत्तमं वरं दत्तवान्। एकस्याः षष्टि सहस्राः पुत्राः, अन्यस्याः एकः पुत्रः कुलपरम्परायै। प्रभा बहुपुत्रान् स्वीकृतवती। भानुमत्याः एकः पुत्रः असमञ्जः, प्रभा यादवी षष्टि सहस्राः पुत्रान् जनयामास। ते भूमिं अश्वस्य अन्वेषणाय उत्खनन्तः विष्णुना दग्धाः। असमञ्जस्य पुत्रः अंशुमान् प्रसिद्धः। अंशुमानस्य पुत्रः दिलीपः, दिलीपात् भागीरथः, येन तपसा गङ्गा, भागीरथी, अवतरिता। भागीरथस्य पुत्रः नाभागः, तस्मात् अम्बरीषः, तस्मात् सिन्धुद्वीपः। सिन्धुद्वीपस्य पुत्रः आयुतायुः, तस्मात् ऋतुपर्णः, तस्य पुत्रः कल्माषपादः सर्वकर्मा। कल्माषपादस्य पुत्रः अनरण्यः, तस्य पुत्रः निग्नः; निग्नस्य द्वौ पुत्रौ, अनमित्रः रघुः च, राजा। अनमित्रः वनं गतः, कृतयुगे राजा भविष्यति; रघोः पुत्रः दिलीपः, दिलीपस्य अजकः। दीर्घबाहोः अजः, अजस्य दशरथः, दशरथस्य चत्वारः पुत्राः। ते सर्वे नारायणस्वभावाः; तेषु रामः ज्येष्ठः, रावणविनाशकः, रघुकुलवर्धकः। वाल्मीकिर्भार्गवश्रेष्ठः तस्य कथा रचयामास; रामस्य पुत्रौ कुशः लवः च, इक्ष्वाकुकुलवर्धकौ। कुशस्य पुत्रः अतिथि, तस्य पुत्रः निषधः; निषधस्य नलः, नलस्य नाभः। नाभस्य पुत्रः पुण्डरीकः, तस्मात् क्षेमधन्वा स्मृतः; क्षेमधन्वनः पुत्रः देवानीकः, वीर्यवान्। देवानीकस्य पुत्रः अहीनगुः, ततः सहस्राश्वः; ततः चन्द्रावलोकः, तस्मात् तारापीडः। तारापीडस्य पुत्रः चन्द्रगिरिः; तस्मात् भानुः, भानोर् चन्द्रः। चन्द्रस्य पुत्रः श्रुतायुः, यो भारतयुद्धे हतः। कश्यपवंशे द्वौ नलौ प्रसिद्धौ—एकः वीरसेनस्य पुत्रः, अपरः नैषधराजः। एते दानशीलाः वैवस्वतवंशीयाः, बहुसंस्कारयज्ञकृतः, मुख्यतया इक्ष्वाकुकुलोद्भवाः प्रसिद्धाः। ततः शौनकः पृष्टवान्—“भगवन्, अहं पितृवंशस्य उत्तमां कथा श्रोतुम् इच्छामि, विशेषतः सूर्यचन्द्रयोः श्राद्धदेवतारूपेण।" सूतः प्रत्युवाच—“नूनं पितृवंशस्य उत्तमां कथां कथयामि; स्वर्गे सप्त पितृगणाः, तेषु त्रयः निराकाराः। अन्ये चत्वारः साकाराः, अपरिमिततेजसः; निराकारपितृगणाः प्रजापतेः वैराजाः। वैराजाः दिव्यपितृगणाः, ये देवैः पूज्यन्ते, योगभ्रष्टाः च शाश्वतीं लोकां प्राप्नुवन्ति। किन्तु ब्रह्मणः दिवसान्ते ब्रह्मनिष्ठाः पुनर्जन्म लभन्ति, स्मृतिं पुनः प्राप्य योगविद्यायाः परमं योगं पुनः प्राप्नुवन्ति। योगेन सिद्धिं प्राप्नुवन्ति, या पुनः दुष्प्राप्या; अतः श्राद्धदाने युक्तैः योगिभ्यः एव दानं देयं। तेषु मनःसुतां कन्यां हिमवत् पत्नीं मन्यन्ते; मेनाकः तस्य पुत्रः, क्रौञ्चः ज्येष्ठभ्राता, येन क्रौञ्चद्वीपः घृतसंवृतः विख्यातः। मेनायाः त्रयः योगयुक्ताः कन्याः—उमा, एकपर्णा, अपर्णा, सर्वा दीक्षायुक्ताः। एकां रुद्राय, एकां सीताय, एकां जैगीषव्याय दत्तवती; हिमवत् प्रदत्ताः कन्याः तपसा प्रसिद्धाः। किं कारणं दाक्षायणी स्वयं अग्निम् प्रविष्टवती? हिमवत्कन्या कथं पुनः पृथिव्यां जाताऽभवत्? सा स्वयम् निवृत्ता वा, ब्रह्मसुतपुत्री वा? हे सूत, जगन्माता, विस्तारतः कथय। यदा दक्षस्य महायज्ञः आरब्धः, दानवरैः समृद्धः, देवाः आमन्त्रिताः, सती पितरं अभाषत। “पितः, मम पतिः किमर्थं यज्ञे न पूज्यते?” दक्षः प्रत्युवाच, “शूलभृत् यज्ञे न योग्यः।” रुद्रः यज्ञविनाशकः, तस्मात् अशुभः; तदा सती क्रुद्धा अभवत्, “एतत् शरीरं, यन्मम तव, त्यजामि।” त्वं दशपितृणां मध्ये एकः पुत्रः भविष्यसि, अश्वमेधयज्ञे क्षत्रियः, रुद्रेण विनाशः।