प्रथमं पर्वतम् अस्ति, सुमना नाम, स सूर्यसमप्रभः शोभते। तस्य मध्ये पिङ्गलवर्णः पर्वतः, ततः कुम्भमयो गिरिः समुपस्थितः। तृतीयः पर्वतः सर्वसुखनाम्ना, दिव्यौषधिसम्पन्नः, तत्रैव मधुपक्षद्वयप्रतिमः सुवर्णमयो गिरिः विराजते। तत्र रोहितनाम महद् दिव्यं पर्वतम् अस्ति, यः सुदर्शनः शिखरः; तत्र भूमिः रम्या, कौशलयुक्ता, सुखसमृद्धिदायिनी च। तृतीयः रोहितः, रोहिणा इति ख्यातः, यत्र नानाविधमणयः सन्ति, तान् च इन्द्रः स्वयमेव रक्षति। प्रजापतिर्वै तत्र तुष्टः सन् सर्वं स्वयं व्यवस्थापयति; तत्र न मेघाः वर्षन्ति, न शीतोष्णं तत्र यथान्यत्र। एतेषु त्रिषु द्वीपेषु न जात्याश्रमविचारः, न ग्रहाः, न चन्द्रमा, न स्पर्धा, न मत्सरः, न भीरुता च। तत्र वनस्पतयः, आपः, पर्वतानां स्रोतांसि च सन्ति; षड्रसान्नं तेषां स्वयमेव सम्प्रदृश्यते। तेषु नापराध्युत्कर्षः, न लोभः, न स्वामित्वम्; जनाः स्वस्थाः, बलिनः, परमानन्देन युक्ताः च। त्रिंशत्सहस्रवर्षाणि तत्र मनःसिद्ध्या स्थित्वा, सुखं, दीर्घायुष्यम्, रूपं, धर्मं, ऐश्वर्यं च उपभुञ्जते। शाल्मलस्य अन्ते, सर्वेषु त्रिषु द्वीपेषु, अयं क्रमः विज्ञेयः; शुभः द्वीपानां क्रमः शाल्मलान्तेषु सम्यग् उक्तः। स द्वीपः सम्यग् वर्तुलः, चक्रवत् परिवृतः, सुरोदसागरः तेन द्विगुणितः परिवेष्टितः। अथ ते सुरोदसागरस्य परितः षष्ठो द्वीपः गोमेढकः, यं अहं वर्णयिष्यामि, हे मुनयः। तस्य विस्तारः शाल्मलाद् द्विगुणः; तत्र द्वौ पर्वतौ विज्ञेयौ, उभौ अद्भुतौ। प्रथमः सुमना नाम पर्वतः, स्वाभाविकाञ्जनसम्भूतः; द्वितीयः कुमुदः, सर्वौषधिसम्पन्नः। स सुवर्णमयः, शुद्धः, मह्यं पूजनीयः; गोमेढकं मधुरोदसागरः परिवेष्टयति। षष्ठः सागरः सुरोदात् द्विगुणः, तत्र विस्तीर्णौ धातकीकुमुदौ, हव्यक्षेत्रजौ। प्रथमं क्षेत्रं सौमनं नाम, धातकीखण्डः स्मृतः; तत् प्रथमं भागः धातक्याः स्मृतः। गोमेढाख्यं क्षेत्रं सर्वसुखमयं स्मृतम्; द्वितीयं कुमुदं, ततः कुमुदस्य द्वितीयं क्षेत्रम्। एते द्वौ पर्वतौ वर्तुलौ, अन्ये सर्वे महान्; तस्य द्वीपस्य पूर्वे सुमना पर्वतः स्थितः। स पूर्वात् पश्चिमपर्यन्तं सागरान्तं आधारैः स्थितः; पश्चिमार्धे कुमुदः तद्वत् स्थितः। एतेषां पर्वताधारैः तद् क्षेत्रं द्विधा विभक्तम्; दक्षिणार्धं धातकीखण्डः कथ्यते। उत्तरस्यां दिशि कुमुदः द्वितीयं क्षेत्रं श्रेष्ठम्; एते द्वौ जनसमृद्धौ गोमेढस्य विस्तारौ। अथ सप्तमं श्रेष्ठं द्वीपं वर्णयिष्यामि; तस्य सागरः इक्षुरससमुद्रः, गोमेढस्य द्विगुणः। तं परिवेष्ट्य पुष्करद्वीपः स्थितः, पद्मैः परिवेष्टितः; तत्रैव पुष्करे चित्रसानुः महापर्वतः शोभते। रत्नशिखरैः भूषितः, शिलाजालसमुत्थितः, स चित्रसानुः पर्वतः पूर्वार्धे स्थितः। सप्तविंशत्यायतयोजनानि विस्तीर्णः, चतुर्विंशत्यायामयोजनानि ऊर्ध्वं गच्छति, महाबलसम्पन्नः। पश्चिमार्धे मानसपर्वतः सागरतीरे स्थितः, पूर्वचन्द्रवत् उन्नतः। एकपञ्चाशद्योजनसहस्रं उन्नतः; तस्य पुत्रः महावीतः पश्चिमार्धस्य रक्षकः। पूर्वार्धे अपि क्षेत्रं द्विधा विभक्तम्; पुष्करः मधुरोदसागरः परिवेष्टितः। विस्तारेण परिधिना च गोमेढस्य द्विगुणः; तेषु प्रदेशेषु मानवाः त्रिंशत्सहस्रवर्षाणि जीवन्ति। तेषां न कदापि विपर्ययः; तद् स्वभावतः ज्ञेयम्। तत्र स्वास्थ्यं, परमानन्दः, मनःसिद्धिः च। त्रिषु द्वीपेषु सर्वत्र सुखं, दीर्घायुष्यम्, रूपं च लभ्यते; न तत्र हीनः, न चोन्नतः, सर्वे समबलरूपिणः। न तत्र हन्ता, न च हन्यते, न स्पर्धा, न मत्सरः, न भीरुता; न लोभः, न मायाचारः, न द्वेषः, न च स्वामित्वम्। तत्र न सत्यं, नासत्यं, न धर्मो, नाधर्मः; न जात्याश्रमकर्म, न पशुपालनं, न व्यापारः, न कृषिः। न तत्र त्रैवेद्यं, न दण्डविद्या, न सेवकर्म, न दण्ड एव; न वर्षा, न नद्यः, न शीतोष्णम्। पर्वतसमुत्थानि स्रोतांसि जलानि च सन्ति; तत्र कालः सर्वत्र उत्तरकुरुवत् तुल्यः। सर्वत्र कालः सुखदः, जरातापरहितः; धातकीखण्डे सृष्टिः, तथैव महावीतखण्डे अपि। एवं सप्तद्वीपाः सप्तभिः सागरेभिः परिवेष्टिताः; द्वीपसमीपः सागरः सदा तदनुरूपः। एवं द्वीपसागरयोः परस्परवृद्धिः विज्ञेया; एकस्मात् सागरात् अन्यस्मिन् जलप्रवाहात् 'समुद्र' इति कथ्यते। तेषु प्रदेशेषु ऋषिभिः निर्दिष्टाः ऋतवः, चतुर्विधाः प्रजाः; तत्र ऋतवः रम्याः, वर्षाणि च यथोक्तानि भवन्ति। एवं सप्तद्वीपवर्णनं सम्यग् सम्पन्नम्।