सर्वे जनाः रथं दृष्ट्वा विस्मयं प्राप्नुवन्—‘एषा हि चन्द्रप्रभा नाम अश्वः, तस्य महात्मनः।’ तत्र अश्वः उत्तमः कथं स्त्रीरूपः अभवत्, किमर्थं च? इति ते मन्त्रिणं मैत्रावरुणिं पृच्छन्ति स्म। ‘किमिदं विचित्रं वृत्तम्?’ इत्येव ते पप्रच्छुः—‘वदस्व, योगविदां श्रेष्ठ।’ तदा वसिष्ठः ध्यानचक्षुषा सर्वं दृष्ट्वा अवदत्— ‘शर्वणस्थले पूर्वं शिवप्रियया व्रतम् कृतम्—यः पुरुषः अत्र प्रविशति, सः स्त्रीत्वं प्राप्नोति।’ तस्मात् अश्वः अपि राज्ञा सह स्त्रीरूपः अभवत्, किन्तु पुनः धनाध्यक्षस्य सदृशः पुरुषत्वं प्राप्नोति। एवं पिनाकिनं पूज्य प्रयत्नः कर्तव्यः। ततः मनु-पुत्राः महेश्वरस्य स्थले गताः। ते पार्वतीं च परमेश्वरं च विविधैः स्तोत्रैः स्तुतवन्तः। तयोः उत्तरम्—‘एतत् व्रतं भङ्क्तुं न शक्यते, किन्तु अद्य—’ ‘यद् इक्ष्वाकुना अश्वमेधस्य फलं लभ्यते, तत् उभयोः दास्यामः। ततः वीरः किम्पुरुषः निश्चितं पुरुषः भविष्यति।’ एवम् अनुमोद्य वैवस्वतस्य पुत्राः निर्जग्मुः। इक्ष्वाकुना अश्वमेधेन किम्पुरुषः चेलः अभवत्। एकमासं वीरः पुरुषः अभवत्, अपरमासं स्त्री। बुधगृहे निवसन् नीलः गर्भवती अभवत्। तेन एकः पुत्रः जातः, यः गुणसम्पन्नः। बुधः तं पुत्रं सृज्य स्वर्गं जगाम। ततः सा भूमिः इलावृतः अभवत्, इलस्य नाम्ना। चन्द्रसूर्यवंशयोः आरम्भे मनुपुत्रः इला जातः। एवं पुरुषवसः नराणां वंशकरः अभवत्। इक्ष्वाकुः सूर्यवंशः तपस्विषु प्रसिद्धः। यदा इला किम्पुरुषः अभवत्, तदा सः सुध्युम्नः अपि अभवत्। पश्चात् सुध्युम्नस्य त्रयः पुत्राः अभवन्—उत्कलः, गया, हरिताश्वः। उत्कलस्य वंशः उत्कलाः इत्युच्यन्ते; गायस्य वंशः गयाः। हरिताश्वस्य पूर्वदेशः कुरुभिः सहितः प्रसिद्धः। प्रतिष्ठाने सः पुरुषवसस्य पुत्रम् अभिषिक्तवान्। इक्ष्वाकुः ज्येष्ठः मध्यदेशम् प्राप्तवान्, यत्र लोकसमूहः आच्छादितः, तत्र सः दिव्यफलैः सह भोजनं कृतवान्। नरिष्यन्तस्य पुत्रः शुचिः महाबलः; नभागस्य पुत्रः अम्बरीषः; धृष्टस्य त्रयः पुत्राः—धृतकेतुः, चित्रनाथः, रणधृष्टः महाबलः; शर्यतेः पुत्रः अनर्तः, तस्य कन्या सुकन्या। अनर्तस्य पुत्रः रोचमानः महाबलः; भूमिः अनर्ता, नगरी कुशस्थली। रोचमानस्य पुत्रः रेवा, रायवत इत्यपि; शतपुत्रेषु ज्येष्ठः ककुद्मी। तस्य कन्या रेवती, प्रसिद्धा, रामस्य पत्नी अभवत्; करुषस्य करुषाः पृथिव्यां बहवः प्रसिद्धाः अभवन्। पृषध्रः गोहत्या शूद्रः अभवत्, गुरोः शापेन। अधुनाः इक्ष्वाकुवंशं कथयामि—शृणु, ऋषिश्रेष्ठ। विकुक्षिः, देवरत इत्यपि, इक्ष्वाकोः पुत्रपदं प्राप्तवान्; सः शतपुत्रेषु ज्येष्ठः, पञ्चदश पुत्राः तस्य। ते राज्ञः मेरुशिखरे उत्तरतः जाताः; अन्ये चतुर्दश अपि, शतं समस्तम्। दक्षिणतः मेरुशिखरे ये राज्ञः नाम्ना कीर्तिताः, तेषु ज्येष्ठः ककुत्स्थः, तस्य पुत्रः सुयोधनः। सुयोधनस्य पुत्रः पृथुः, पृथोः पुत्रः विश्वगसः; तस्य पुत्रः इन्दुः, तस्मात् युवनाश्वः। युवनाश्वस्य पुत्रः श्रावस्तः महातेजाः; तस्य पुत्रः वत्सकः, येन गौडदेशे श्रावस्ती नगरी निर्मिता। श्रावस्तस्य पुत्रः बृहदश्वः, तस्मात् कुवलश्वः; सः पुरातनकाले धुन्धुं हत्वा धुन्धुमारः अभवत्। तस्य त्रयः पुत्राः—दृढाश्वः, दण्डः, कपिलाश्वः प्रसिद्धः; धुन्धुमारी महाबलः। दृढाश्वस्य पुत्रः प्रमोदः, तस्य पुत्रः हर्याश्वः; हर्याश्वस्य पुत्रः निकुम्भः, तस्मात् संहताश्वः। संहताश्वस्य पुत्रौ—अकृताश्वः, रणाश्वः; रणाश्वस्य पुत्रः युवनाश्वः, तस्मात् मन्धाता। मन्धातुः पुत्रौ—पुरुकुत्सः, धर्मसेनः राजा; प्रसिद्धः मुचुकुन्दः, शत्रुजित् महाबलः। पुरुकुत्सस्य पुत्रः वसुदः, नर्मदाधिपः; तस्य पुत्रः सम्भूतिः, तस्मात् त्रिधन्वा। त्रिधन्वनः पुत्रः त्रैय्यरुणः, तस्मात् सत्यव्रतः, तस्मात् सत्यरथः। तस्य पुत्रः हरिश्चन्द्रः, तस्मात् रोहितः; रोहितस्य पुत्रः व्रिकः, तस्मात् बाहुः। बाहोः पुत्रः सगरः, धर्मपरायणः राजा। सगरस्य द्वे पत्न्यः—प्रभा, भानुमती। ताभ्यां पुत्रकाम्यया पूर्वं औरवः, अग्निवंशजः, पूजितः; औरवः तयोः इच्छानुसारं उत्तमं वरं दत्तवान्। एकस्याः षष्टिसहस्रपुत्राः, अन्यस्य एकः वंशधरः पुत्रः; प्रभा बहुपुत्रान् स्वीकृतवती। भानुमती एकं पुत्रं असमञ्जः उत्पादितवती, प्रभा यादवी षष्टिसहस्रपुत्रान् जातवती।