शाकद्वीपे सप्त महानदीः, शिवजलधारिण्यः, महाभाग्ययुक्ताः, वर्षे वर्षे तत्र निवसन्तः सर्वजनान् पोषयन्ति। अन्याः नद्यः, सरितः, सरांसि च, जलसमृद्धाः, तत्रापि यत्र यत्र इन्द्रः वर्षयति, तत्र प्रवहन्ति। तेषां पुण्यानां श्रेष्ठानां च नदीनां नामानि मितानि च सर्वथा गणयितुं न शक्यन्ति। तेषां भूमिषु जनाः सदा हृष्टाः, ताभिः नदिभिः पिबन्ति; ते शान्ताः, निर्भयाः, सत्यश्च महाभाग्ययुक्ताः वर्णिताः। सप्त प्रसिद्धाः भूमयः, नूतनैः सह, सुखसमृद्ध्याः, सुरक्षा युक्ताः, चतुर्वर्णाश्रमधर्मैः संस्थिताः। सर्वे निरामयाः, बलिनः, मृत्युमुक्ताः; तत्र न वृद्धिः न हानिः अस्ति। तत्र युगचतुर्भेदः न विद्यते; कालः तत्र तृतायुगवत् प्रवर्तते। शाकद्वीपे च अन्येषु पञ्चद्वीपेषु, सर्वत्र एषा स्थितिः ज्ञेयाः; प्रदेशविचारात् कालः तत्र स्वाभाविकः मान्यते। तेषु जातिव्यवस्था वा आश्रमभेदः वा धर्मविपर्यासः कदापि न अभवत्; जनाः अखण्डसुखानुभवः आसन्। तेषु न मोहः, न लोभः, न स्पर्धा, न द्वेषः, न भयम्; न प्रकृतिविपर्यासः—एषा तेषां स्वाभाविकावस्था। तेषां न कालः, न दण्डः, न दण्डकर्ताः; धर्मं ज्ञाय, स्वस्वकर्तव्यैः परस्परं रक्षन्ति। तत्र कुशः नाम महावृत्तद्वीपः अस्ति, नदिभिः, जलैः, मेघसदृशैः पर्वतैः च परिवृतः। सः सर्वविधमणिसम्पद्भिः, रत्नैः, प्रवालैः, रम्यैः विविधरूपैः प्रदेशैः च शोभितः। सर्वत्र पुष्पफलवृक्षैः, धनधान्यसमृद्ध्यैः, पुष्पफलवृतैः, सर्वरत्नपरिवेष्टितः च सः द्वीपः पूर्णः। सर्वतो गृहेषु, वन्येषु च पशुषु परिवृतः; कुशद्वीपस्य वर्णनं संक्षेपेण शृणु। तृतीयं कुशद्वीपं, क्षीरसागरपरिवृतं, सर्वतः विस्तीर्णं, शाकद्वीपात् द्विगुणं, अहं सम्पूर्णं वर्णयामि। तत्र अपि सप्त पर्वताः, रत्नाधाराः, प्रसिद्धाः। रत्नयुक्ताः पर्वताः, नद्यः च तत्र; तेषां नामानि मम वचनेन शृणु। सर्वे द्विनामकाः, यथा शाकद्वीपे। आद्यः पर्वतः सूर्यसदृशः, कुमुदः नाम, विद्रुमोच्चयः अपि; सः एव महापर्वतः। द्वितीयः पर्वतः, उन्नतः नाम, सर्वधातुशिखरयुक्तः, शिलासंकुलः। सः अपि हेमपर्वतः नाम, रञ्जकशिखरयुक्तः, सर्वतः द्वीपं परिवृत्य स्थितः। तृतीयः पर्वतः बलाहकः, प्राकृतिकाञ्जनशिखरयुक्तः, द्युतिमान् नाम; सः एव महापर्वतः। चौर्थः पर्वतः द्रोणः, महापर्वतः, यत्र विशल्यकरणी, मृतसंजीवनी च औषधयः उत्पद्यन्ते। सः पुष्पवान् नाम, पञ्चमः पर्वतः कङ्कः, सारसमृद्धः। सः कुशेशयः नाम, भूमिधारकः, दिव्यपुष्पफलयुक्तः, दिव्यौषधिसंयुक्तः। षष्ठः पर्वतः महीषः, मेघसदृशः, हरिः नाम अपि प्रसिद्धः। तत्र अग्निः महीषः नाम, सप्तमः पर्वतः जलसम्भूतः; ककुद्मान् तस्य शिखरः। मन्दरः शुभपर्वतः, सर्वतत्त्वमयः; 'मन्द' तत् तत्त्वं यत् गुह्यं प्रकाशयति। जलविभाजनात्, सः मन्दरः नाम; तत्र इन्द्रः स्वयम् बहून् रत्नान् रक्षति। प्रजापतिं गृहीत्वा, सः प्राणिनां भागं वितरति; तत्र आन्तरः आधारः द्विगुणः उच्यते। एवं कुशद्वीपे सप्त पर्वताः वर्णिताः; तेषां सप्त प्रदेशान् पृथक् पृथक् वर्णयिष्यामि। कुमुदस्य प्रदेशः श्वेतः नाम, उन्नतः अपि; उन्नतः प्रदेशः लोहितः नाम। वेणुमण्डलकः अपि तद्वत्; बलाहकस्य प्रदेशः जीमूतः, स्वस्वरूपयुक्तः। द्रोणस्य प्रदेशः हरिकः नाम, लवणः पुनः स्मृतः; कङ्कस्य प्रदेशः ककुनः नाम, धृतिमत् अपि। महीषस्य प्रदेशः महीषः नाम, प्रभाकरः अपि; ककुद्मिनः प्रदेशः कपिलः नाम प्रसिद्धः। एते अपि सप्त प्रदेशाः, सप्त पर्वताः, पृथक् पृथक् विशिष्टाः; तेषु नदीनां अपि ज्ञानेन शृणु। तत्र अपि सप्त नद्यः प्रत्येकप्रदेशे स्मृताः; सर्वे द्विनामकाः, पुण्यजलाः। धूतपापा एकस्याः नदी नाम, योनिः पुनः स्मृता; सीता द्वितीयाः, निशा अपि। पवित्रा तृतीयः, वितृष्णा अपि; चौर्थी ह्लादिनी, चन्द्रभा स्मृता। विद्युत्चा पञ्चमी, शुक्ला अपि; पुण्ड्रा षष्ठी, विभावरी पुनः। एवं कुशद्वीपस्य सप्त पर्वताः, सप्त प्रदेशाः, सप्त पुण्यनद्यः च, विविधरत्नसमृद्ध्याः, पुष्पफलोपेताः, सुखसमृद्ध्याः, धर्मनिष्ठाः, वर्णाश्रमसंस्थिताः, अखण्डसुखानुभवः, तत्र सदा वर्तन्ते।