रात्रेः एकं यामं व्यतीत्य, ते गुहाद्वारात निर्गत्य, प्रियाभिः सहिताः, महतीं शोभां वहन्त्यां गुहायां निवसन्। सा गुहा नानाविधगन्धयुक्तलतानां समूहैः, सुरभिगन्धैः, विचित्रैः आश्चर्यशय्याभिः, पुष्पराशिभिः च भूषिता आसीत्। तत्र, पर्वते अप्सरसोः क्रीडां निरीक्ष्य, स राजर्षिः, महाबाहो, केशवाय मनसा समर्प्य, तपः अचरत्। तदा गन्धर्वसमूहाः अप्सरसश्च नृपतिम् उपगम्य, "अरिन्दम! त्वं स्वर्गसमानं एतद्भूमिम् आगतः," इति ऊचुः। "वाञ्छितं वरं ते प्रयच्छामः; गृहं प्रतिगच्छ वा, इच्छसि चेत् पुनः अपि अत्र स्थातुम्।" "यूयं सर्वे अमोघदृष्टयः; त्वमपि, महाबाहो, अद्य मधुसूदनस्य प्रसादेन वरं दातुम् अर्हसि।" एवं तैः उक्तः स राजा पुरूरवा "एवमस्तु" इति प्रत्युवाच, तत्रैव मासमेकं सुखेन स्थित्वा, जनार्दनं पूजयामास। स राजा सदा गन्धर्वाणां अप्सरसां च प्रियः, लोका अपि तस्य लोभविवर्जितस्य आचारेण तुष्टाः। फाल्गुनशुक्लपक्षस्य अन्ते, स राजा पुरूरवा स्वप्ने तस्य देवदेवस्य शुभवचनानि शुश्राव। "यदा एषा रात्रियामः व्यतीताः, तदा अत्रिं द्रक्ष्यसि; राजन्, तं समागम्य, तव कार्यं सिद्ध्यति।" इति स्वप्ने ददर्श, स इन्द्रतेजाः राजर्षिः प्रातः काले नियमानुसारं स्नात्वा इन्द्रियसंयमेन स्थितः। ततो, कामं पूरयित्वा, यथेष्टं जनार्दनं पूजयित्वा, स राजा साक्षात् तपोमयं अत्रिं मुनिं अपश्यत्। धार्मिकः स राजा स्वप्ने देवेशस्य यद् दृष्टं, तत् निवेद्य, तदा देवतानां वचनानि शुश्राव। "एवं हि, राजन्, अन्यत् चिन्तनं न आवश्यकम्; जनार्दनस्य प्रसादं लब्ध्वा" इति। तदनन्तरं स राजा देवान् पूजयित्वा, अग्नौ हव्यानि समर्प्य, केशवप्रसादेन सर्वान् कामान् अवाप। तस्य आश्रमस्य उत्तरदिशि, त्रिपुरारेर् उपास्यमानं, नानारत्नशिखरैः, कल्पद्रुमैः च भूषितः पर्वतः स्थितः। हिमवन्तः मध्ये, तस्य पृष्ठे कैलासो नाम पर्वतः, यत्र प्रख्यातः कुबेरः गुह्यकैः सहितः वसति। तत्र, अप्सरोगणैः अविरोधेन, अलकापतेः रमणीयं स्थानम् अस्ति; कैलासपादे पुण्या शीतला निर्मला च जलधारा प्रवहति। तत्र मन्दोदकं नाम सरः, यस्य जलं क्षीरदधिसदृशं; तस्मात् दिव्या मन्दाकिनी नदी प्रवहति। तस्य तटे दिव्यं नन्दनं महावनम् अस्ति; कैलासस्य ईशान्यां सौगन्धिकः दिव्यः पर्वतः। तत्र सुवेलः शोभनः सर्वधातुमयः पर्वतः; तस्य पुरतः चन्द्रप्रभा नाम पर्वतः, मणिसदृशश्वेतः प्रकाशते। तस्य समीपे प्रसिद्धं दिव्यं अच्चोदा नाम सरः; तस्मात् निर्मला शुभा अच्चोदका नदी प्रवहति। तस्य तटे दिव्यं महद् वै चित्ररथं वनम्; तत्र मणिभद्रः गुह्यकसंघैः सहितः वसति। स बलवान् यक्षसेनापतिः, गुह्यकैः परिवृतः, तत्र वसति; पुण्या निर्मला च मन्दाकिनी नदी तत्र प्रवहति। पृथिव्याः मध्ये, यत्र महोदधिः प्रविशति, कैलासस्य आग्नेयदिशि शिवः पर्वतः, सर्वौषधिसम्पन्नः। तत्र सुवेलः शोभनः पर्वतः हिङ्गुलमयः; तस्य पुरतः सूर्यप्रभा नाम पर्वतः, सुवर्णशिखरैः रक्तवर्णः। तस्य पादे महत् दिव्यं रक्तसरः; तस्मात् पुण्या लौहित्या नदी प्रवहति। तस्य तटे दिव्यं दुःखरहितं महद् वनम्; तत्र मणिधरः यक्षः संयतात्मा वसति। स सौम्यैः पुण्यैः गुह्यकैः परिवृतः; कैलासस्य वायव्ये ककुद्मान् पर्वतः, औषधिसम्पन्नः। ककुद्मान् पर्वते रुद्रस्य उत्पत्तिः, ककुद्मिनः जन्म च; तत्र अञ्जनः पर्वतः, त्रिककुडः त्रिशिखरः पर्वतः च। तत्र महापर्वतः सर्वद्रव्यसंयुक्तः, विद्युत्सदृशदीप्तिमान् स्थितः; तस्य पादे विशालं दिव्यं मानसं सरः, सिद्धैः सेवितम्। तस्मात् पुण्या सरयूः नदी प्रवहति, या लोकपावनी; तस्य तटे प्रसिद्धं दिव्यं वैभ्राजं वनम् अस्ति। तत्र प्रहेतितपुत्रः, बलसम्पन्नः, संयतात्मा राक्षसः ब्रह्मधाता, कुबेरस्य पार्षदः, वसति। कैलासस्य पश्चिमे दिव्यः सर्वौषधिपर्वतः वरुणः, पर्वतश्रेष्ठः, सुवर्णरजतशिलाभिः शोभितः स्थितः। स भगवान्भवप्रियः, सुवर्णप्रभामयः, दिव्यशिलासमूहैः, कनकधातुभिः च शोभते। शतशः सुवर्णशिखरैः, नभः विदारयन् इव, महापर्वतः दिव्यः श्रृङ्गवान्, भीमः उन्नतः च स्थितः। तत्र पर्वतराजः धूम्रलोहितः वसति; तस्य पादे शैलोदा नाम सरः। तस्मात् पुण्या शुभा शैलोदका नदी प्रवहति; तयोः मध्ये चक्षुषी नदी पश्चिमसमुद्रं प्रति प्रवहति। कैलासस्य उत्तरदिशि पुण्यः सर्वौषधिपर्वतः, तस्य पुरतः श्रेष्ठः हरिद्राभ्रश्वेतः पर्वतः। तत्र महान् दिव्यः हिरण्यशृङ्गः पर्वतः, अद्भुतौषधिसम्पन्नः; तस्य पादे विशालं दिव्यं सुवर्णवालुकायुक्तं सरः स्थितम्।