तत्र तारेव विहितरूपेषु मणिमुक्ताः शोभां वहन्ति। तस्य सरोवरस्य जलं स्नानशैत्यं निवारयन् सुखोष्णं जातम्। वैदूर्यशिलामध्ये स्थितं तद् वारि रमणीयमस्ति। तस्य सरः, राजन्, द्विशतधनुष्परिमाणं, चतुरस्रं, रम्यं, त्रयाणां तपसा निर्मितम्। तस्मिन्नेव मनोरमद्वीपे गुहाद्वारसदृशं काञ्चनमयं देशं, राजेन्द्र, दृश्यते। तत्रैव शिलातले शोभनं पद्मसरो अस्ति, यत्र शीतलम् अमृतमिव पानं जलं, निर्मलं, पुष्पैः जलजानि भूषितम्। तद् सरः, राजन्, नभस्समं, चतुरस्रं, मनोहरं, तस्य जलं स्वादु, लघु, शीतलम्, सुरभि च। न तद् कण्ठं शोषयति, न च उदरं पूरयति, परमसन्तोषं महत्सुखं च देहाय प्रयच्छति। तस्य मध्ये तपोबलात् त्रयाणां निर्मितं दिव्यं प्रासादं विराजते, यस्य द्वारे सुवर्णमयी सेतु, सर्वरत्नमण्डितं शोभते। तद् प्रासादं शशाङ्ककिरणसदृशं, रजतनिर्मितं, वैदूर्यशिलासोपानानि, शुद्धविद्रुमवलयानि च शोभन्ते। नीलमणिस्तम्भाः, हरितमणिमञ्चाः, वज्रजालप्रभाभिः स्फूर्तिमन्तः, दर्शनीयाः, मनोहराश्च। तत्र तस्मिन् प्रासादे भगवाञ् देवदेवो जनार्दनः सर्वाभरणभूषितः शेषफणासु शयानः विराजते। एकं जानु वक्रं, देवदेवस्य पदं चक्रपाणेः शेषराजफणायाम् उपविष्टम्, अपरं पदं तद्वत् एव। एकं पदं लक्ष्म्या अङ्के स्थाप्य, या शेषकण्ठमलिनिम् उपशमयति; तस्य भुजः कुङ्कुमाङ्गदेन भूषितः शेषराजकण्ठे निलीनः। अन्यः भुजः शिरसि पृष्ठे स्थाप्यते, अपरः प्रसारितः। वक्रजानुं मणिवलयेन भूषितम्, अन्यं भुजं किंचित् वक्रं नाभिसमीपे स्थितम्। तृतीयचतुर्थयोः भुजयोः श्रुणु—एकः पारिजातमालां नासिकासमन्तात् धारयति। लक्ष्मीः कमलदलसदृशकराभ्यां तस्य पादं मर्दयन्ती, स मालामुकुटहाराङ्गदैः भूषितः। भगवान् कङ्कणैः मुद्राभिश्च विभूषितः, तस्य मनोहरं दीप्तशिरः शेषराजमणिफणायाम् उपशान्तम्। एष स्थलः, यः स्वभावतः अगम्यः, अत्रिणा प्रतिष्ठितः, सदा सिद्धर्षिभिः पूजितः, कुलपुष्पमालाभिः अलङ्कृतः। तस्य देहः दिव्यगन्धानुलेपनैः, सुरधूपैः सुरभितः, सिद्धैः उत्तमफलैः नित्यं समर्पितः। स भगवान् पद्ममुकुटधारी, विभाति दीप्तपार्श्वः; राजा तं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा सस्नेहम् प्रणम्य। विधिवत् समीपं गत्वा, जानुप्रणिपातेन शिरसा च भूमौ, मधुसूदनं सहस्रनाम्ना स्तौति स्म। पुनः पुनः उत्थाय, प्रदक्षिणं रम्यं मन्दिरं कृत्वा, तत्रैव आश्रमे स्थितवान्। गुहात् निर्गत्य, अन्यत्र रम्ये गुहागृहे शरणं गत्वा, तत्र तपश्चर्यां कृत्वा, मधुसूदनं पूजयामास। विविधैः पुष्पैः, फलैः, मूलैः, क्षीरैश्च, त्रिःस्नानं नित्यं कुर्वन्, अग्निहोत्रे निष्ठितः। दिव्यसरोवरजलप्रयोगेण नित्यं प्राणायामं कुर्वन्, राजा सर्वान्नं परित्यज्य। अप्रस्तरे गुहायां शयानः, अन्नकृत्यं परित्यज्य केवलं जलाशनः, तस्य शरीरे न श्रमो जातः, अद्भुतं तत्। एवं राजा तपसि लीनः, परमेश्वरपूजनपरायणः, किञ्चित्कालं तत्राश्रमे वासं कृत्वा, दुःखरहितः, स्वर्गे इव, अवसत्। तस्मिन रम्ये आश्रमे, अन्नवस्तुपरित्यागेन, गन्धर्वाणां क्रीडां, अप्सरःसहितां च, पश्यन्। बहूनि पुष्पाणि सञ्चित्य, माल्यं विनिर्माय, तत्तमिष्टं देवाय समर्प्य, ततः गन्धर्वेभ्यः दत्तवान्। पुष्पसञ्चयक्रीडासु तेषां विविधवृत्तान्तं पश्यन् अपि, तान् न खलु साक्षात् अपश्यत्। एकस्याः पुष्पसञ्चयव्यग्रायाः लतानिकुञ्जजालेन आवृत्तायाः, सखीभिः परित्यक्तायाः, प्रियस्य वियोगेन त्यक्तायाः। अन्यस्याः पद्मगन्धिन्याः, मुखे भ्रमरैः श्वासैः आकृष्टैः विह्वलायाः, प्रियः विमुक्तवती। एका, मधुपूर्णभिः भ्रमरैः नेत्रावृतया, प्रियश्वासेन दृष्टिं छन्नवती। काचित् तेजस्विनी पुष्पाणि सञ्चित्य, प्रियाय दत्तवती; तेन विनिर्मितैः पुष्पैः भूषिता, पुष्पमुकुटेन शोभते। स्वयमेव पुष्पसञ्चयमाल्यनिर्माणेन, प्रियस्य कृतमुकुटा, तृप्तिम् अनुभूय, रागवृद्धिं प्राप। निकुञ्जे कस्याश्चित् विशेषपुष्पलतायाः, उत्सुकप्रियः रहसि अपहारयत्। काचिद् लतानां मध्ये, प्रियैः आलिङ्गिताभिः, पुष्पान्वेषणे स्थित्वा, सर्वगुणैः आत्मानं श्रेष्ठां मन्यते। काःचित् राजानं पद्मवनमध्ये, पृथक् गन्धर्वैः, दिव्याभिः रमणीयाभिः स्त्रीभिः सह क्रीडन्तं अपश्यन्। काचिद् हसितवदना, प्रियं जललेशेन ताडयामास; सापि प्रत्याघातेन तेन हृष्टा अभवत्। एवं तत्र दिव्ये रम्ये च आश्रमे, पुष्पमाल्यैः, देवपूजया, गन्धर्वाप्सरसां क्रीडया, राजा तपश्चर्यां च, परमेश्वरसेवां च समाचरन्, सुखेन कालं ययौ।