तस्मिन् सरसि नानाविधैः मणिमयैः पुष्पैः शोभमानैः, दीप्तमणिविभूषितैः सह, पद्मरागमणिपत्रैः पद्मानि विराजन्ति स्म। तत्र हि वज्रसूतकगुच्छैः सुगन्धिभिः, हरितमणि-नीलमणिपत्रैः सह, तस्य सरसः शोभा वर्धिता। तेषां पद्मानां मध्ये सुवर्णमयं कर्णिकाभागं बभौ, राजन्; सरसि तु भूमिः वज्रैः न पूर्णा, किं तु नानाविधैः मणिभिः आवृता। तत्र जलचराणां निवासः, शंख-कौशेय-शुक्तीनां च समृद्धिः आसीत्। तत्र चक्रवाकाः, मत्स्याः, भीमकच्छपाः, हरितमणिखण्डानि, सहस्रशः वज्राणि च आसन्। पद्मरागः, इन्द्रनीलः, महानीलमणयः, राजन्, सर्वविधाः स्पटिकमणयः, कर्कोटकशिलाः च तत्र आसीन्। ताम्रखण्डानि, शेषांशाः, रजवार्तमुख्यः, मनोज्ञनेत्रमणयः च तत्र विराजन्ति। सूर्यचन्द्रमणयः, तीव्रनीलवर्णः, स्यamantकप्रभाभागाः च तत्र शोभन्ते। देवमणयः, नागमणयः, स्फटिकः, पद्मरागः, पुष्पराजः, हरितमणिधूलिः च तत्र आसीत्। नीलमणिः, सुगन्धिकः, राजमणयः, वज्रमुख्यः, ब्रह्ममणिः च तत्र विराजन्ति। तारारूपधारिणां मुक्ताफलानि शोभां वर्धयन्ति। तस्य जलस्य स्पर्शः सुखोष्णः, स्नानशीतलतां निवारयन्; वैदूर्यशिलायां तद्रूपं सरः रमणीयं बभौ। तस्य सरसः विस्तारः द्विशतधनुष्प्रमाणः, समचतुरस्रः, मनोहरः, त्रयाणां तपसा सृष्टः। तस्मिन् रम्यद्वीपे गुहाद्वारसदृशं प्रदेशं सुवर्णमयं, राजन्, आसीत्। तत्र शिलातलस्थं रम्यं पद्मसरः, शीतलपेयजलयुक्तं, जलजैः पुष्पैः भूषितं च आसीत्। तद् सरः, राजन्, नभःसदृशं, समचतुरस्रं, मनोहरं, तस्य जलं मधुरं, लघु, शीतलम्, सुगन्धि च। न तत् कण्ठं शोषयति, न उदरं पूरयति, परं तु परितोषं परमं सुखं च देहे ददाति। तस्य मध्ये त्रयाणां तपसा निर्मितं राजन्, सुवर्णसेतुबन्धयुक्तं, सर्वरत्नविभूषितं राजतप्रासादं विराजते। स प्रासादः चन्द्रकिरणसदृशः, रजतमयः, वैदूर्यशिलासोपानयुक्तः, शुद्धविद्रुमवलयपरिखः च। महानीलस्तम्भैः, हरितमणिमञ्चैः, वज्रजालप्रभाभिः च दीप्तिमान्, मनोहरः च दृश्यते। तत्र तस्मिन्नेव प्रासादे भगवाञ् देवदेवः जनार्दनः, सर्वाभरणभूषितः, नागशय्यायां शेषफणासु शयनं करोति। एकं जानु संकुचितं, देवेशस्य पादः शेषराजस्य फणायां, अपरः अपि तथैव स्थितः। एकः पादः लक्ष्म्याः अङ्के स्थितः, या शेषस्य कुण्डलानि शमयति; तस्य बाहुः मणिवलययुक्तः शेषराजस्य कुण्डलेषु स्थितः। एकः देवबाहुः शिरसि पृष्ठतः, अपरः प्रसारितः। संकुचितं जानु मणिवलयेन भूषितम्, अन्यः बाहुः किंचित् संकुचितः नाभ्यां समीपे स्थितः। तृतीयचतुर्थयोः बाह्वोः श्रुणु—एकः पारिजातमालां नासिकापथेन धारयति। तस्य पादं लक्ष्मीः कमलदलकराभ्यां मर्दयति; सः माल्यकिरिटहारवलयैः भूषितः। भगवान् कङ्कणैः, मुद्राभिः च भूषितः, तस्य मनोज्ञं दीप्तिमद् शिरः मणिमयशेषफणायां विश्रान्तम्। सः देशः, यः स्वरूपतः अगम्यः, अत्रिणा प्रतिष्ठापितः, सदा सिद्धर्षिभिः पूजितः, कुलपुष्पमालाभिः भूषितः। तस्य देहः दिव्यगन्धानुलेपनः, दिव्यधूपगन्धयुक्तः, सदा सिद्धैः रम्यफलार्पितः। सः देवः पद्मकिरिटधारी, शोभासमन्वितपार्श्वः, राजा तं साक्षात् दृष्ट्वा साष्टाङ्गं प्रणनाम। विधिवत् उपगम्य, जानुप्रणिपातेन, शिरसा च, मधुसूदनं सहस्रनाम्ना स्तोतुम् आरब्धवान्। पुनः पुनः उत्थाय, तस्मिन् रम्ये देवालये प्रदक्षिणं कृत्वा, तत्रैव मुनिवासे निवसन्। गुहां विहाय, अन्यस्मिन् रम्ये गुहावेश्मनि शरणं गत्वा, तत्र माधुसूदनं तपसा पूजयामास। नानापुष्पफलमूलदुग्धैः, त्रिस्नानैः, अग्निपूजननिष्ठः सदा। दिव्यसरसः जलं उपयुज्य, सदा प्राणायामपरायणः, राजा सर्वभोजनं परित्यज्य, केवलं जलाशनः अभवत्। असिद्धशय्यायां गुहायां शयानः, भोजनकृत्यं त्यक्त्वा, केवलं जलमाश्रित्य, तस्य देहः न क्षीणः, यद् अद्भुतम्। एवं स राजा, तपस्यासक्तः, सदा परमेश्वरस्य पूजारतः, तत्र मुनिवासे किञ्चित् कालं वासं कृत्वा, दुःखरहितः स्वर्गसदृशं सुखं अनुभूतवान्। तस्मिन् रम्ये मुनिवासे, सर्वभोगान् परित्यज्य, गन्धर्वाणां नृत्यगीतादिकं, अप्सरसां सह क्रीडाम् अपश्यत्। पुष्पाणि सञ्चित्य, माल्यग्राम् विधाय, तानि परमाय देवाय समर्प्य, ततो गन्धर्वेभ्यः दत्तवान्।